ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๑๒. วรรคที่ ๑๒
  14. /
  15. ๖. ปาราปริยเถรคาถา

๖. ปาราปริยเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๕๓ · บรรทัด ๕๖๓๙

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

253. 6. Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā

chaphassāyatane hitvāti āyasmato pārāpariyattherassa 2- gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto piyadassissa bhagavato kāle nesādayoniyaṃ nibbattitvā tassa viññutaṃ pattassa vicaraṇaṭṭhāne aññatarasmiṃ vanasaṇḍe piyadassī bhagavā taṃ anuggaṇhituṃ nirodhasamāpattiṃ samāpajjitvā nisīdi. So ca mige pariyesanto taṃ ṭhānaṃ gato satthāraṃ disvā pasannamānaso bhagavantaṃ anto katvā kataṃ sākhāmaṇḍapaṃ padumapupphehi kūṭāgārā- kārena sañchādetvā uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedento sattāhaṃ namassamāno

@Footnote: 1 pāli. supupphite.....vappadese 2 Sī. pārāsariyattherassa Aṭṭhāsi. Divase divase ca milātamilātāni apanetvā abhinavehi chādesi. Satthā sattāhassa accayena nirodhato vuṭṭhahitvā bhikkhusaṃghaṃ anussari. Tāvadeva asīti- sahassamattā bhikkhū satthāraṃ parivāresuṃ. "madhuradhammakathaṃ suṇissāmā"ti devatā sannipatiṃsu, mahāsamāgamo 1- ahosi. Satthā anumodanaṃ karonto tassa devamanussesu bhāviniṃ sampattiṃ imasmiṃ buddhuppāde sāvakabodhiṃ ca byākaritvā pakkāmi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇa- kule nibbattitvā viññutaṃ patto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā parāparagottatāya pārāpariyoti 2- laddhasamañño bahū brāhmaṇe mante vācento satthu rājagahagamane buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 3- :-

"piyadassī nāma bhagavā sayambhū lokanāyako

vivekakāmo sambuddho samādhikusalo muni.

Vanasaṇḍaṃ samoggayha piyadassī mahāmuni

paṃsukūlaṃ pattharitvā nisīdi purisuttamo.

Migaluddho pure āsiṃ araññe 4- kānane ahaṃ

pasadaṃ migamesanto 5- āhiṇḍāmi ahaṃ tadā.

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ

pupphitaṃ sālarājaṃva sataraṃsiṃva uggataṃ.

Disvānahaṃ devadevaṃ piyadassiṃ mahāyasaṃ

jātassaraṃ samoggayha padumaṃ āhariṃ tadā.

Āharitvāna padumaṃ satapattaṃ manoramaṃ

kūṭāgāraṃ karitvāna chādayiṃ padumenahaṃ.

@Footnote: 1 cha.Ma. mahā samāgamo 2 Sī. pārāsariyoti 3 khu.apa. 32/353/458

@ padumakūṭāgārikattherāpadāna 4 Sī. vipine 5 Sī. pasutaṃ migamesanto

Anukampako kāruṇiko piyadassī mahāmuni

sattarattindivaṃ buddho kūṭāgāre vasī jino.

Purāṇaṃ chaḍḍayitvāna navena chādayiṃ ahaṃ

añjaliṃ paggahetvāna aṭṭhāsiṃ tāvade ahaṃ.

Vuṭṭhahitvā samādhimhā piyadassī mahāmuni

disaṃ anuvilokento nisīdi lokanāyako.

Tadā sudassano nāma upaṭṭhāko mahiddhiko

cittamaññāya buddhassa piyadassissa satthuno.

Asītiyā sahassehi bhikkhūhi parivārito

vanante sukhamāsīnaṃ upesi lokanāyakaṃ.

Yāvatā vanasaṇḍamhi adhivatthā ca devatā

buddhassa cittamaññāya sabbe sannipatuṃ tadā.

Samāgatesu yakkhesu kumbhaṇḍe saharakkhase

bhikkhusaṃghe ca sampatte gāthā pabyāharī 1- jino.

Yo maṃ sattāhaṃ pūjesi āvāsañca akāsi me

tamahaṃ kittayissāmi suṇātha 2- mama bhāsato.

Sududdasaṃ sunipuṇaṃ gambhīraṃ suppakāsitaṃ

ñāṇena kittayissāmi suṇātha 2- mama bhāsato.

Catuddasāni kappāni devarajjaṃ karissati

kūṭāgāraṃ mahantassa padumapupphehi chāditaṃ.

Ākāse dhārayissati pupphakammassidaṃ phalaṃ

catubbīse kappasate vokiṇṇaṃ saṃsarissati.

Tattha pupphamayaṃ byamhaṃ ākāse dhārayissati

@Footnote: 1 Sī. gāthāyo byāharī 2 Sī. suṇotha

Yathā padumapattamhi toyaṃ na upalimpati.

Tathevīmassa ñāṇamhi kilesā nopalimpare

manasā vinivaṭṭetvā pañca nīvaraṇe ayaṃ.

Cittaṃ janetvā nekkhamme agārā pabbajissati

tato pupphamaye byamhe dhārente nikkhamissati.

Rukkhamūle vasantassa nipakassa satīmato

tattha pupphamayaṃ byamhaṃ matthake dhārayissati.

Cīvaraṃ piṇḍapātañca paccayaṃ sayanāsanaṃ

daditvā 1- bhikkhusaṃghassa nibbāyissatināsavo.

Kūṭāgārena caratā 2- pabbajjaṃ abhinikkhamiṃ

rukkhamūle vasantampi kūṭāgāraṃ dharīyati.

Cīvare piṇḍapāte ca cetanā me na vijjati

puññakammena saṃyutto labhāmi pariniṭṭhitaṃ.

Gaṇanāto asaṅkheyyā kappakoṭī bahū mama

rittakā te atikkantā pamuttā lokanāyakā.

Aṭṭhārase kappasate piyadassī vināyako

tamahaṃ payirupāsitvā imaṃ yoniṃ upāgato.

Tamaddasāmi 3- sambuddhaṃ anomaṃ nāma cakkhumaṃ

tamahaṃ upagantvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ.

Dukkhassantakaro buddho saddhamme 4- desayī jino

tassa dhammaṃ suṇitvāna pattomhi acalaṃ padaṃ.

Tosayitvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ

sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

@Footnote: 1 cha.Ma. datvāna 2 Sī. kūṭāgāreva dharaṇā 3 cha.Ma. idha passāmi 4 cha.Ma. maggaṃ me

Aṭṭhārase kappasate yaṃ buddhamabhipūjayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā sañjātasomanasso udānavasena:-

[116]

"../../bdpicture/chaphassāyatane hitvā guttadvāro susaṃvuto

aghamūlaṃ vametvāna 1- patto me āsavakkhayo"ti gāthaṃ abhāsi.

Tattha chaphassāyatane hitvāti cakkhusamphassādīnaṃ channaṃ samphassānaṃ uppattiṭṭhānatāya "phassāyatanānī"ti laddhanāmāni cakkhādīni cha ajjhattikāyatanāni tappaṭibaddhasaṅkilesappahānavasena pahāya. Guttadvāro susaṃvutoti tatoeva cakkhu- dvārādīnaṃ guttattā, tattha pavattanakāraṃ abhijjhādīnaṃ pāpadhammānaṃ pavesananivāraṇena satikavāṭena suṭṭhu pihitattā guttadvāro susaṃvuto. Athavā manacchaṭṭhānaṃ channaṃ dvārānaṃ vuttanayena rakkhitattā guttadvāro, kāyādīhi suṭṭhu saññatattā susaṃvutoti evamettha attho veditabbo. Aghamūlaṃ vametvānāti aghassa vaṭṭadukkhassa mūlabhūtaṃ avijjābhavataṇhāsaṅkhātaṃ dosaṃ, sabbaṃ vā kilesadosaṃ ariyamaggasaṅkhāta- vamanayogapānena 2- uggiritvā santānato bahi katvā, bahikaraṇahetu vā. Patto me āsavakkhayoti kāmāsavādayo āsavā ettha khīyanti, tesaṃ vā khayena pattabboti āsavakkhayo, nibbānaṃ arahattañca. So āsavakkhayo patto adhigatoti udānavasena aññaṃ byākāsi.

Pārāpariyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 cha.Ma. vamitvā 2 Ma......vamanayogapādanena

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. มหานามเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๑๒. วรรคที่ ๑๒หัวข้อถัดไป๗. ยสเถรคาถา