ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๕. วรรคที่ ๕
  14. /
  15. ๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา

๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๐๒ · บรรทัด ๖๐๐๘

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

302. 5. Visākhapañcālīputtattheragāthāvaṇṇanā 4-

na ukkhipe no ca parikkhipe pareti āyasmato visākhassa pañcālīputtat- therassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto ito cuddase kappe paccantagāme daliddakule nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ phalapariyesanaṃ carantehi tasmiṃ gāme manussehi saddhiṃ araññaṃ gato tattha ekaṃ paccekabuddhaṃ disvā pasannamānaso valliphalaṃ adāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde magadharaṭṭhe maṇḍalikarājakule nibbattitvā visākhoti laddhanāmo pañcālīrājadhītuyā puttabhāvato pacchā pañcālī- puttoti paññāyittha. So pitari mate rajjaṃ kārento satthari attano gāmasamīpagate satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā satthārā saddhiṃ

@Footnote: 1 Sī. bahuvacanavasena 2 Sī. labhanto, i. labhantā 3 Sī.,i. seyyanti sahaseyyaṃ

@4 cha.Ma. visākhapañcālaputtatthera.....,Sī.,i. visākhapañcāliputtatthera... evamuparipi Sāvatthiṃ gato vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"sabbe janā samāgamma agamiṃsu vanaṃ tadā

phalamanvesamānā te alabhiṃsu phalaṃ tadā.

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ

pasannacitto sumano valliphalamadāsahaṃ.

Ekattiṃse 2- ito kappe yaṃ phalamadadiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Chaḷabhiñño pana hutvā thero ñātīnaṃ anukampāya jātibhūmiṃ agamāsi. Tattha manussā theraṃ upasaṅkamitvā kālena kālaṃ dhammaṃ suṇantā ekadivasaṃ "katihi nu kho bhante aṅgehi samannāgato dhammakathiko hotī"ti dhammakathikalakkhaṇaṃ pacchiṃsu. Thero tesaṃ dhammakathikalakkhaṇaṃ kathento:-

[209]

"na ukkhipe no ca parikkhipe pare

na okkhipe pāragataṃ na eraye

na cattavaṇṇaṃ parisāsu byāhare

anuddhato sammitabhāṇi subbato.

[210]

Susukhumanipuṇatthadassinā

matikusalena nivātavuttinā

saṃsevitavuddhasīlinā

nibbānaṃ na hi tena dullabhan"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

@Footnote: 1 khu.apa. 32/31/413 valliphaladāyakattherāpadāna 2 cha.Ma. catuddase

Tattha na ukkhipeti attānaṃ na ukkhipeyya, jātiādīhi bāhusaccādīhi ca attukkaṃsanaṃ na kareyya. No ca parikkhipe pareti pare parapuggale teheva jāti- ādīhi no parikkhipe paricchinditvā na khipeyya guṇaparidhaṃsanavasena vā na khipeyya. Na okkhipe pare iccevaṃ sambandho. Pare ojjhāpanavasena 1- na okkhipe heṭṭhato katvā pare na olokāpeyya, na ojjhāpeyyāti attho. "na ukkhipe"ti keci paṭhanti, soevattho. Pāragatanti saṃsārapāraṃ viya 2- vijjāya 3- pāraṃ gataṃ khīṇāsavaṃ tevijjaṃ chaḷabhiññaṃ vā na eraye na vāraye na ghaṭṭaye na āsādeyya. 4- Na cattavaṇṇaṃ parisāsu byāhareti attano vaṇṇaṃ guṇaṃ 5- lābhasakkārasilokaṃ nikāmaya- māno khattiyaparisādīsu na bhāseyya. Anuddhatoti uddhaccarahito. Uddhatassa hi vacanaṃ nādiyanti. Sammitabhāṇīti sammadeva mitabhāṇī, kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ attha- sañhitameva vācaṃ 6- bhāsanasīloti attho. Ito aññathā vadantassa vacanaṃ agahaṇīyaṃ hoti. Subbatoti sundaravato sīlasampanno. "siyā"ti kiriyāpadaṃ ānetvā yojetabbaṃ.

Evaṃ thero saṅkhepeneva dhammakathikalakkhaṇaṃ vatvā tesaṃ guṇānaṃ attani labbhamānataṃ adhimuccitvā bhiyyoso mattāya abhippasannaṃ mahājanaṃ ñatvā "evaṃvidhassa dhammakathikassa vimuttāyatanasannissitassa na nibbānaṃ dullabhaṃ, atha kho sulabhamevā"ti dassento susukhumanipuṇatthadassinā"ti dutiyagāthamāha. Tassattho heṭṭhā vuttoyeva.

Visākhapañcālīputtattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī.,i. ujjhāpanavasena 2 Ma. saṃsārassa viya 3 Sī.,Ma. abhiññāya

@4 Sī. na pahareyya 5 Sī.,i. vaṇṇaguṇaṃ 6 Ma. vacanaṃ

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๔. โมฆราชเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๕. วรรคที่ ๕หัวข้อถัดไป๖. จูฬกเถรคาถา