ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๕. วรรคที่ ๕
  14. /
  15. ๖. จูฬกเถรคาถา

๖. จูฬกเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๐๓ · บรรทัด ๖๐๑๖

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

303. 6. Cūḷakattheragāthāvaṇṇanā

nadanti morā susikhā supekhuṇāti āyasmato cūḷakattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto ito ekattiṃse kappe sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso chattapāṇiphalaṃ 1- adāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā cūḷakoti laddhanāmo vayappatto dhanapāladamane satthari laddhappasādo pabbajitvā samaṇadhammaṃ karonto indasālaguhāyaṃ vasati, so ekadivasaṃ guhādvāre nisinno magadhakkhettaṃ olokesi. Tasmiṃ khaṇe pāvusakālamegho gambhīra- madhuranigghoso satapaṭalasahassapaṭalo añjanasikharasannikāso 2- nabhaṃ pūretvā pavassati, mayūrasaṅghā ca meghagajjitaṃ sutvā haṭṭhatuṭṭhā kekāsaddaṃ muñcitvā 3- tattha tattha padese naccantā vicaranti. Therassapi āvāsagabbhe meghavātaphassehi 4- apagataghammattā passaddhakarajakāye 5- kallataṃ patte utusappāyalābhena cittaṃ ekaggaṃ ahosi, kammaṭṭhānavīthiṃ otari, so taṃ ñatvā kālasampadādikittanamukhena attānaṃ bhāvanāya ussāhento:-

[211]

"nadanti morā susikhā supekhuṇā

sunīlagīvā sumukhā sugajjino

susaddalā cāpi mahāmahī ayaṃ

subyāpitambu suvalāhakaṃ nabhaṃ.

@Footnote: 1 cha.Ma. chattapaṇṇiphalaṃ 2 Sī. ajjuṇa... 3 i. muñcantā

@4 Sī., i. āvāsagabbhehi meghavātasamphassehi 5 Sī. passaddhe karajakāye

[212]

Sukallarūpo sumanassa jhāyitaṃ 1-

sunikkamo sādhu subuddhasāsane

susukkasukkaṃ nipuṇaṃ sududdasaṃ

phusāhi taṃ uttamamaccutaṃ padan"ti dve gāthā abhāsi.

Tattha nadanti morā susikhā supekhuṇā, sunīlagīvā sumukhā sugajjinoti ete 2- matthake uṭṭhitāhi sundarāhi sikhāhi 3- samannāgatattā susikhā, nānāvaṇṇehi anekehi sobhaṇehi bhaddakapiñchehi 4- samannāgatattā supekhuṇā, rājīvavaṇṇasaṅkāsāya 5- sundarāya nīlavaṇṇāya gīvāya samannāgatattā sunīlagīvā, sundaramukhatāya sumukhā, manuññavāditāya 6- sugajjino, morā sikhaṇḍino chajjasaṃvādī kekāsaddaṃ muñcantā nadanti ravanti. Susaddalā cāpi mahāmahī ayanti ayañca mahāpaṭhavī susaddalā sundaraharitatiṇā. Subyāpitambūti abhinavavuṭṭhiyā tahaṃ tahaṃ vissandamānasalilatāya suṭṭhu byāpitajalā vitatajalā. "susukkatambū"tipi 7- pāṭho, suvisuddhajalāti attho. Suvalāhakaṃ nabhanti idañca nabhaṃ ākāsaṃ nīluppaladalasannibhehi samantato pūretvā ṭhitehi sundarehi valāhakehi meghehi suvalāhakaṃ.

Sukallarūpo sumanassa jhāyitanti idāni utusappāyalābhena suṭṭhu kallarūpo kammaniyasabhāvo tvaṃ, 8- nīvaraṇehi anajjhāruḷhacittatāya sundaramanassa 9- yogāvacarassa yaṃ ārammaṇūpanijjhānavasena lakkhaṇūpanijjhānavasena ca jhāyitaṃ. 10- Sunikkamo .pe. Accutaṃ padanti evaṃ jhāyanto ca sādhu subuddhassa sammāsambuddhassa sāsane sundaranikkamo hutvā suparisuddhasīlatāya susukkaṃ, visuddhasabhāvatāya 11- sabbassapi

@Footnote: 1 cha.Ma. jhāyataṃ 2 Sī.,i. ettha ca 3 i. tīhi sikhāhi 4 Ma. bhinnakapiñchehi

@5 Ma. rājivaṭṭasaṃkāsāya 6 Sī. manuññanādatāya, i. manuññarutatāya

@7 Sī.,i. susuddhatambūtipi 8 Sī.,i. kammaniyabhāvo, taṃ jhāya

@9 Sī.,i. sundaramānasassa 10 Sī. yogāvacarassa yaṃ yaṃ ārammaṇūpanijjhānavasena

@ lakkhaṇūpanijjhānavasena ca jhānaṃ taṃ taṃ jhāya 11 Sī. visuddhabhāvatāya Saṅkilesassa gocarabhāvānupagamanato sukkaṃ, nipuṇañāṇagocaratāya nipuṇaṃ, parama- gambhīratāya sududdasaṃ, paṇītabhāvena seṭṭhabhāvena ca uttamaṃ, niccasabhāvatāya accutaṃ padaṃ taṃ nibbānaṃ phusāhi attapaccakkhakaraṇena 1- sammāpaṭipattiyā sacchikarohīti.

Evaṃ thero attānaṃ ovadantova utusappāyalābhena samāhitacitato vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"kaṇikāraṃva jalitaṃ puṇṇamāyeva candimaṃ

jalantaṃ dīparukkhaṃva addasaṃ lokanāyakaṃ.

Kadaliyā phalaṃ gayha 3- adāsiṃ satthuno ahaṃ

pasannacitto sumano vanditvāna apakkamiṃ.

Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalamadadiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā thero attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā pītisomanassajāto "nadanti morā"tiādinā tāyeva gāthā paccudāhāsi. Tenassa idameva aññā- byākaraṇaṃ ahosīti.

Cūḷakattheragāthāvṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๕. วรรคที่ ๕หัวข้อถัดไป๗. อนูปมเถรคาถา