ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ฉักกนิบาต
  12. /
  13. ๖. สัปปทาสเถรคาถา

๖. สัปปทาสเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๕๒ · บรรทัด ๖๕๖๗

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

352. 6. Sappadāsattheragāthāvaṇṇanā

paṇṇavīsatītiādikā āyasmato sappadāsattherassa 2- gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthusmiṃ suddhodanamahārājassa purohitaputto

@Footnote: 1 Ma.mū. 12/215/181 dvedhāvitakkasutta 2 Ma. sabbadāsattherassa Hutvā nibbatti, tassa sappadāsoti nāmaṃ ahosi. So vayappatto satthu ñāti- samāgame paṭiladdhasaddho pabbajitvā kilesābhibhavena cetosamādhiṃ alabhanto brahmacariyaṃ caritvā saṃvegajāto pacchā satthaṃ āharanto yoniso manasikāraṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇitvā aññaṃ byākaronto:-

[405]

"paṇṇavīsativassāni yato pabbajito ahaṃ

accharāsaṅghātamattampi cetosantimanajjhagaṃ.

[406]

Aladdhā cittassekaggaṃ kāmarāgena addito 1-

bāhā paggayha kandanto vihārā upanikkhamiṃ.

[407]

Satthaṃ vā āharissāmi ko attho jīvitena me

kathaṃ hi sikkhaṃ paccakkhaṃ kālaṃ kubbetha mādiso.

[408]

Tadāhaṃ khuramādāya mañcakamhi upāvisiṃ

parinīto khuro āsi dhamaniṃ chettumattano.

[409]

Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha

ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha.

[410]

Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ

tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan"ti imā gāthā abhāsi.

Tattha paṇṇavīsativassāni, yato pabbajito ahanti yato paṭṭhāya ahaṃ pabbajito tānimāni paṇṇavīsativassāni. Accharāsaṅghātamattampi, cetosantimanajjhaganti sohaṃ ettakaṃ kālaṃ brahamcariyaṃ caranto accharāsaṅghātamattampi aṅguliphoṭanamattampi khaṇaṃ cetosantiṃ cetaso samādhānaṃ na labhiṃ.

@Footnote: 1 cha.Ma. aṭṭito

Evaṃ pana aladdhā cittassekaggataṃ, tattha kāraṇamāha "kāmarāgena addito"ti. Tattha additoti pīḷito, abhibhūtoti attho. Bāhā paggayha kandantoti "idamidha ativiya ayuttaṃ vattati, yadāhaṃ niyyānike sāsane pabbajitvā attānaṃ kilesapaṅkato uddharituṃ na sakkomī"ti uddhaṃmukho bāhā paggayha kandamāno. Vihārā upanikkhaminti vasanakavihārato bahi nikkhanto.

Yenādhippāyena nikkhanto, taṃ dassetuṃ "satthaṃ vā āharissāmī"tiādi vuttaṃ. Tattha satthaṃ vā āharissāmīti vāsaddo vikappanattho. Tena "rukkhā vā 1- papatissāmi, ubbandhitvā vā marissāmī"tiādike maraṇappakāre saṅgaṇhāti. Sikkhanti adhisīlasikkhaṃ. Paccakkhanti paccācikkhanto pariccajanto. "paccakkhā"tipi pāli, paccakkhāyāti attho. Kālanti maraṇaṃ, kathaṃ hi nāma mādiso sikkhāpaccakkhānena kālaṃ kareyyāti attho. Sikkhāpaccakkhānaṃ hi ariyassa vinaye maraṇaṃ nāma. Yathāha bhagavā "maraṇaṃ hetaṃ bhikkhave yo sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattatī"ti. 2- "sikkhaṃ paccak- khā"ti pana pāṭhe kathaṃ hi nāma mādiso sikkhaṃ paccakkhāya kālaṃ kareyya, sikkhāsamaṅgī eva pana hutvā kālaṃ kareyya, tasmā satthaṃ vā āharissāmi, ko attho jīvitena meti yojanā.

Tadāhanti yadā kilesābhibhavena samaṇadhammaṃ kātuṃ asamatthatāya jīvite nibbindanto 3- tadā. Khuranti nisitakhuraṃ 4- khurasadisaṃ vā satthakaṃ. Mañcakamhi upāvisinti paresaṃ nivāraṇabhayena ovarakaṃ pavisitvā mañcake nisīdiṃ. Parinītoti upanīto, gale ṭhapitoti adhippāyo. Dhamaninti "kaṇṭhe dhamaniṃ, kaṇṭhadhamaniṃ galavalayan"tipi vadanti. Chettunti chindituṃ.

Tato me manasīkāro, yoniso udapajjathāti "yadāhaṃ 5- marissāmī"ti kaṇṭhe dhamaniṃ chindituṃ khuraṃ upanesiṃ, tato paraṃ "arogaṃ nu kho me sīlan"ti paccavekkhantassa

@Footnote: 1 Sī.,i. papāte vā 2 Ma.upari. 14/63/45 sunakkhattasutta 3 Sī.,i. jīvite

@nibbinno ahaṃ 4 Sī.,i. nahāpitakhuraṃ, Ma. sitakhuraṃ 5 Ma. yatohaṃ Akkhaṇḍaṃ acchiddaṃ suparisuddhaṃ sīlaṃ disvā pīti uppajji, pītimanassa kāyo passamabhi, passaddhakāyassa nirāmisaṃ sukhaṃ anubhavantassa cittassa samāhitatāya vipassanā- vasena yoniso manasikāro uppajji. Athavā tatoti kaṇṭhe khurassa upanayanato 1- pacchā 2- vaṇe jāte uppannaṃ vedanaṃ vikkhambhento vipassanāya vasena yonisomanasikāro uppajji, idāni tato paraṃ maggaphalapaccavekkhaṇañāṇaṃ uppannabhāvaṃ dassetuṃ "ādīnavo pāturahū"tiādi vuttaṃ. Taṃ heṭṭhā vuttatthameva.

Sappadāsattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. มาลุงกยปุตตเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖ฉักกนิบาตหัวข้อถัดไป๗. กาติยานเถรคาถา