๓. ปุณณาเถรีคาถา

404. 3. Puṇṇātherīgāthāvaṇṇanā

puṇṇe pūrassu dhammehītiādikā 2- puṇṇāya nāma sikkhamānāya gāthā.

Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī buddhasuññe loke candabhāgāya nadiyā tīre kinnarayoniyaṃ nibbattā ekadivasaṃ tattha aññataraṃ paccekabuddhaṃ disvā pasannamānasā naḷamālāya taṃ pūjetvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. Sā tena puññakammena sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ gahapatimahāsālakule nibbatti, puṇṇātissā nāmaṃ ahosi. Sā upanissayasampannatāya vīsativassāni vasamānā mahāpajāpatigotamiyā santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā pabbajitvā sikkhamānā eva hutvā vipassanaṃ ārabhi. Satthā tassā gandhakuṭiyaṃ nisinno eva obhāsaṃ vissajjetvā:-

"puṇṇe pūrassu dhammehi cando paṇṇaraseriva

paripuṇṇāya paññāya tamokkhandhaṃ padālayā"ti imaṃ gāthamāha.

@Footnote: 1 Ma. ajjhabhāsīti 2 cha.Ma. ādikāti pāṭho na dissati. evamuparipi

Tattha puṇṇeti tassā ālapanaṃ. Pūrassu dhammehīti sattatiṃsabodhipakkhiyadhammehi paripuṇṇā hohi. Cando paṇṇaraserivāti rakāro padasandhikaro. Paṇṇarase puṇṇamāsiyaṃ sabbāhi kalāhi paripuṇṇo cando viya. Paripuṇṇāya paññāyāti soḷasannaṃ kiccānaṃ pāripūriyā paripuṇṇāya arahattamaggapaññāya. Tamokkhandhaṃ padālayāti mohakkhandhaṃ anavasesato bhinda samucchinda, mohakkhandhapadālanena saheva sabbepi kilesā padālitā hontīti.

Sā taṃ gāthaṃ sutvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-

"candabhāgānadītīre ahosiṃ kinnarī tadā

addasaṃ virajaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ.

Pasannacittā sumanā vedajātā katañjalī

naḷamālaṃ gahetvāna sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca

jahitvā kinnarīdehaṃ agacchiṃ tidasaṃ gaṇaṃ. 2-

Chattiṃsadevarājūnaṃ mahesittamakārayiṃ

dasannaṃ cakkavattīnaṃ mahesittamakārayiṃ.

Vedayitvāna kusalaṃ 3- pabbajiṃ anagāriyaṃ

kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā.

Sabbāsavā parikkhīṇā natthi dāni punabbhavo

catunnavutito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ.

@Footnote: 1 khu.apa. 33/37/286 2 cha.Ma. gatiṃ 3 cha.Ma. saṃvejetvāna me cittaṃ

Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ 1- phalaṃ

kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana pattā sā therī tameva gāthaṃ udānesi. Ayameva cassā aññābyākaraṇagāthā ahosīti.

Puṇṇātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.