๑. อัญญตรสามาเถรีคาถา

๓. ติกนิปาต

๔๓๐. ๑. อปราสามาเถรีคาถาวณฺณนา

ติกนิปาเต ปณฺณวีสติ วสฺสานีติอาทิกา อปราย สามาย เถริยา คาถา.

อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิการา ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยํ กุสลํ อุปจินนฺตี วิปสฺสิสฺส ภควโต กาเล จนฺทภาคาย นทิยา ตีเร กินฺนรโยนิยํ นิพฺพตฺติ. สา ตตฺถ กินฺนเรหิ สทฺธึ กีฬาปสุตา วิจรติ. อเถกทิวสํ สตฺถา ตสฺสาปิ กุสลพีช- โรปนตฺถํ ตตฺถ คนฺตฺวา นทีตีเร จงฺกมิ. สา ภควนฺตํ ทิสฺวา หฏฺฐตุฏฺฐา สลลปุปฺผานิ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา เตหิ ปุปฺเผหิ ภควนฺตํ ปูเชสิ. สา เตน ปุญฺญกมฺเมน เทวมนุสฺเสสุ สํสรนฺตี อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท โกสมฺพิยํ กุลฆเร นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺตา สามาวติยา สหายิกา หุตฺวา ตสฺสา มตกาเล สํเวคชาตา ปพฺพชิตฺวา ปญฺจวีสติ วสฺสานิ จิตฺตสมาธานํ อลภิตฺวา มหลฺลิกากาเล สุคโตวาทํ ลภิตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณิ. เตน วุตฺตํ อปทาเน ๑-:-

"จนฺทภาคานทีตีเร อโหสึ กินฺนรี ตทา

อทฺทสาหํ เทวเทวํ จงฺกมนฺตํ นราสภํ.

โอจินิตฺวาน สลลํ ๒- พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ

อุปสิงฺฆิ มหาวีโร สลลํ เทวคนฺธิกํ.

ปฏิคฺคเหตฺวา สมฺพุทฺโธ วิปสฺสี โลกนายโก

อุปสิงฺฆิ มหาวีโร เปกฺขมานาย เม ตทา.

@เชิงอรรถ: ๑ ขุ.อป. ๓๓/๒๒/๓๐๐ ๒ โอจินิตฺวา สลฬปุปฺผํ (สฺยา)

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน วนฺทิตฺวา ทิปทุตฺตมํ ๑-

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตโต ปพฺพตมารุหึ.

เอกนวุติโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ.

อรหตฺตํ ปน ปตฺวา อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา อุทานวเสน:-

"ปณฺณวีสติ วสฺสานิ ยโต ปพฺพชิตาย เม

นาภิชานามิ จิตฺตสฺส สมํ ลทฺธํ กุทาจนํ.

อลทฺธา เจตโส สนฺตึ จิตฺเต อวสวตฺตินี

ตโต สํเวคมาปาทึ สริตฺวา ชินสาสนํ.

พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ อปฺปมาทรตาย เม

ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ

อชฺช เม สตฺตมี รตฺติ ยโต ตณฺหา วิโสสิตา"ติ อิมา คาถา อภาสิ.

ตตฺถ จิตฺตสฺส สมนฺติ จิตฺตสฺส วูปสมํ, เจโตสมถมคฺคผลสมาธีติ อตฺโถ.

ตโตติ ตสฺมา จิตฺตวสํ วตฺเตตุํ อสมตฺถภาวโต. สํเวคมาปาทินฺติ สตฺถริ ธรนฺเตปิ ปพฺพชิตกิจฺจํ มตฺถกํ ปาเปตุํ อสกฺโกนฺตี ปจฺฉากถํ ปาปยิสฺสามีติ สํเวคํ ญาณุตฺราสํ อาปชฺชึ. สริตฺวา ชินสาสนนฺติ กาณกจฺฉโปปมาทิสตฺถุโอวาทํ ๒- อนุสฺสริตฺวา. เสสํ วุตฺตนยเมว.

อปราสามาเถรีคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ทฺวิปทุตฺตมํ ๒ สํ.มหา. ๑๙/๑๑๑๗/๓๙๖, ม.อุ. ๑๔/๒๕๒/๒๒๐