๑. อัญญตรสามาเถรีคาถา

3. Tikanipāta

430. 1. Aparāsāmātherīgāthāvaṇṇanā

tikanipāte paṇṇavīsati vassānītiādikā aparāya sāmāya theriyā gāthā.

Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle candabhāgāya nadiyā tīre kinnarayoniyaṃ nibbatti. Sā tattha kinnarehi saddhiṃ kīḷāpasutā vicarati. Athekadivasaṃ satthā tassāpi kusalabīja- ropanatthaṃ tattha gantvā nadītīre caṅkami. Sā bhagavantaṃ disvā haṭṭhatuṭṭhā salalapupphāni ādāya satthu santikaṃ gantvā vanditvā tehi pupphehi bhagavantaṃ pūjesi. Sā tena puññakammena devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosambiyaṃ kulaghare nibbattitvā vayappattā sāmāvatiyā sahāyikā hutvā tassā matakāle saṃvegajātā pabbajitvā pañcavīsati vassāni cittasamādhānaṃ alabhitvā mahallikākāle sugatovādaṃ labhitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-

"candabhāgānadītīre ahosiṃ kinnarī tadā

addasāhaṃ devadevaṃ caṅkamantaṃ narāsabhaṃ.

Ocinitvāna salalaṃ 2- buddhaseṭṭhassadāsahaṃ

upasiṅghi mahāvīro salalaṃ devagandhikaṃ.

Paṭiggahetvā sambuddho vipassī lokanāyako

upasiṅghi mahāvīro pekkhamānāya me tadā.

@Footnote: 1 khu.apa. 33/22/300 2 ocinitvā salaḷapupphaṃ (syā)

Añjaliṃ paggahetvāna vanditvā dipaduttamaṃ 1-

sakaṃ cittaṃ pasādetvā tato pabbatamāruhiṃ.

Ekanavutito kappe yaṃ pupphamadadiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena:-

"paṇṇavīsati vassāni yato pabbajitāya me

nābhijānāmi cittassa samaṃ laddhaṃ kudācanaṃ.

Aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī

tato saṃvegamāpādiṃ saritvā jinasāsanaṃ.

Bahūhi dukkhadhammehi appamādaratāya me

taṇhakkhayo anuppatto kataṃ buddhassa sāsanaṃ

ajja me sattamī ratti yato taṇhā visositā"ti imā gāthā abhāsi.

Tattha cittassa samanti cittassa vūpasamaṃ, cetosamathamaggaphalasamādhīti attho.

Tatoti tasmā cittavasaṃ vattetuṃ asamatthabhāvato. Saṃvegamāpādinti satthari dharantepi pabbajitakiccaṃ matthakaṃ pāpetuṃ asakkontī pacchākathaṃ pāpayissāmīti saṃvegaṃ ñāṇutrāsaṃ āpajjiṃ. Saritvā jinasāsananti kāṇakacchapopamādisatthuovādaṃ 2- anussaritvā. Sesaṃ vuttanayameva.

Aparāsāmātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 cha.Ma. dvipaduttamaṃ 2 saṃ.mahā. 19/1117/396, Ma.u. 14/252/220