๑๑. วันทนวิมาน

๔๙. ๑๑. วนฺทนวิมานวณฺณนา

อภิกฺกนฺเตน วณฺเณนาติ วนฺทนวิมานํ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ? ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู อญฺญตรสฺมึ คามกาวาเส วสฺสํ วสิตฺวา วุตฺถาสฺสา ปวาเรตฺวา เสนาสนํ ปฏิสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ อุทฺทิสฺส ภควนฺตํ ทสฺสนตฺถาย คจฺฉนฺตา อญฺญตรสฺส คามสฺส มชฺเฌน อติกฺกมนฺติ. ตตฺถ อญฺญตรา อิตฺถี เต ภิกฺขู ทิสฺวา ปสนฺนจิตฺตา สญฺชาตคารวพหุมานา ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิตฺวา สิรสฺมึ อญฺชลึ ปคฺคยฺห ยาว ทสฺสนูปจารา ปสาทโสมฺมานิ อกฺขีนิ อุมฺมีเลตฺวา โอโลเกนฺตี อฏฺฐาสิ. สา อปเรน สมเยน กาลํ กตฺวา ตาวตึเสสุ นิพฺพตฺติ. อถ นํ ตตฺถ ทิพฺพสมฺปตฺตึ อนุภวนฺตึ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน อิมาหิ คาถาหิ ปฏิปุจฺฉิ:-

"อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต

โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา.

เกน เต'ตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว

มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ.

สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา

ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

"อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา

ทิสฺวาน สมเณ สีลวนฺเต

ปาทานิ วนฺทิตฺวา มนํ ปสาทยึ

วิตฺตา จหํ อญฺชลิกํ อกาสึ.

เตน เม'ตาทิโส วณฺโณ เตน เม อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เม โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

อกฺขามิ ตํ ภิกฺขุ มหานุภาว

มนุสฺสภูตา ยมกาสิ ปุญฺญํ

เตนมฺหิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ อิมาหิ คาถาหิ พฺยากาสิ.

#[๘๒๓] ตตฺถ สมเณติ สมิตปาเป. สีลวนฺเตติ สีลคุณยุตฺเต. มนํ ปสาทยินฺติ "สาธุรูปา วติเม อยฺยา ธมฺมจาริโน สมจาริโน พฺรหฺมจาริโน"ติ เตสํ คุเณ อารพฺภ จิตฺตํ ปสาเทสึ. วิตฺตา จหํ อญฺชลิกํ อกาสินฺติ ตุฏฺฐา โสมนสฺสชาตา อหํ วนฺทึ. เปสลานํ ภิกฺขูนํ ปสาทวิกสิตานิ อกฺขีนิ อุมฺมีเลตฺวา ทสฺสนมตฺตมฺปิ อิเมสํ สตฺตานํ พหูปการํ, ปเคว วนฺทนาติ. เตนาห "เตน เม'ตาทิโส วณฺโณ"ติอาทิ. เสสํ วุตฺตนยเมว.

วนฺทนวิมานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.