๑๑. วันทนวิมาน

49. 11. Vandanavimānavaṇṇanā

abhikkantena vaṇṇenāti vandanavimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena samayena sambahulā bhikkhū aññatarasmiṃ gāmakāvāse vassaṃ vasitvā vutthāssā pavāretvā senāsanaṃ paṭisāmetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ uddissa bhagavantaṃ dassanatthāya gacchantā Aññatarassa gāmassa majjhena atikkamanti. Tattha aññatarā itthī te bhikkhū disvā pasannacittā sañjātagāravabahumānā pañcapatiṭṭhitena vanditvā sirasmiṃ añjaliṃ paggayha yāva dassanūpacārā pasādasommāni akkhīni ummīletvā olokentī aṭṭhāsi. Sā aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsesu nibbatti. Atha naṃ tattha dibbasampattiṃ anubhavantiṃ āyasmā mahāmoggallāno imāhi gāthāhi paṭipucchi:-

"abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate

obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

Kena te'tādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati

uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

kenāsi evañjalitānubhāvā

vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī"ti.

Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā

pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

"ahaṃ manussesu manussabhūtā

disvāna samaṇe sīlavante

pādāni vanditvā manaṃ pasādayiṃ

vittā cahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ.

Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati

uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

Akkhāmi taṃ bhikkhu mahānubhāva

manussabhūtā yamakāsi puññaṃ

tenamhi evañjalitānubhāvā

vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti imāhi gāthāhi byākāsi.

#[823] Tattha samaṇeti samitapāpe. Sīlavanteti sīlaguṇayutte. Manaṃ pasādayinti "sādhurūpā vatime ayyā dhammacārino samacārino brahmacārino"ti tesaṃ guṇe ārabbha cittaṃ pasādesiṃ. Vittā cahaṃ añjalikaṃ akāsinti tuṭṭhā somanassajātā ahaṃ vandiṃ. Pesalānaṃ bhikkhūnaṃ pasādavikasitāni akkhīni ummīletvā dassanamattampi imesaṃ sattānaṃ bahūpakāraṃ, pageva vandanāti. Tenāha "tena me'tādiso vaṇṇo"tiādi. Sesaṃ vuttanayameva.

Vandanavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.