๑๐. อุตตรวิมาน

74. 10. Uttaravimānavaṇṇanā 1-

yā devarājassa sabhā sudhammāti uttaravimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavati parinibbute dhātuvibhāge ca kate tattha tattha thūpesu patiṭṭhāpiyamānesu dhammavinayaṃ

@Footnote: 1 cha.Ma. uttara (pāyāsi) vimānavaṇṇanā Saṅgāyituṃ uccinitvā gahitesu mahākassapappamukhesu mahātheresu yāva vassūpagamanā aññesu ca theresu attano attano parisāya saddhiṃ tattha tattha vasantesu āyasmā kumārakassapo pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ setabyanagaraṃ gantvā 1- siṃsapāvane vasi. Atha pāyāsi rājañño therassa tattha vasanabhāvaṃ sutvā mahatā janakāyena parivuto taṃ upasaṅkamitvā paṭisanthāraṃ katvā nisinno attano diṭṭhigataṃ pavedesi. Atha naṃ thero candimasūriyūdāharaṇādīhi paralokassa atthibhāvaṃ pakāsento anekavihita- hetūpamālaṅkataṃ 2- diṭṭhigaṇṭhiviniveṭhanaṃ nānānayavicittaṃ pāyāsisuttaṃ desetvā 3- taṃ diṭṭhisampadāyaṃ patiṭṭhāpesi.

So visuddhadiṭṭhiko hutvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikādīnaṃ dānaṃ dento anuḷārajjhāsayatāya lūkhaṃ adāsi ghāsacchādanamattaṃ kaṇājakaṃ bilaṅgadutiyaṃ sāṇāni ca vatthāni. Evaṃ pana asakkaccadānaṃ datvā kāyassa bhedā hīnakāyaṃ upapajji cātumahārājikānaṃ sahabyataṃ. Tassa pana kiccākiccesu yuttappayutto uttaro nāma māṇavo ahosi dāne byāvaṭo, so sakkaccadānaṃ datvā tāvatiṃsakāyaṃ upapanno, tassa dvādasayojanikaṃ vimānaṃ nibbatti. So kataññutaṃ vibhāvento saha vimānena kumārakassapattheraṃ upasaṅkamitvā vimānato oruyha pañcapatiṭṭhitena vanditvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. Taṃ thero:-

"yā devarājassa sabhā sudhammā

yatthacchati devasaṅgho samaggo

tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ

obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe.

@Footnote: 1 Sī. patvā 2 Ma....hetusamalaṅkataṃ 3 dī.mahā. 10/406 ādi/270

Deviddhipattosi mahānubhāvo .pe.

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī"ti gāthāhi paṭipucchi.

So devaputto attamano kumārakassapena pucchito

pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

"ahaṃ manussesu manussabhūto

rañño pāyāsissa ahosiṃ māṇavo

laddhā dhanaṃ saṃvibhāgaṃ akāsiṃ

piyā ca me sīlavanto ahesuṃ

annañca pānañca pasannacitto

sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ.

Tena me'tādiso vaṇṇo .pe.

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti sopi 1- devaputto tassa imāhi gāthāhi byākāsi.

#[1108] Tattha devarājassāti sakkassa. Sabhā sudhammāti evaṃnāmakaṃ santhāgāraṃ. Yatthāti yassaṃ sabhāyaṃ. Acchatīti nisīdati. Devasaṅghoti tāvatiṃsadevakāyo. Samaggoti sahito sannipatito.

#[1111] Pāyāsissa ahosiṃ māṇavoti pāyāsirājaññassa kiccākiccakaro daharatāya māṇavo, nāmena pana uttaro nāma ahosiṃ. Saṃvibhāgaṃ akāsinti ahameva

@Footnote: 1 cha.Ma. pi-saddo na dissati Abhuñjitvā yathāladdhaṃ dhanaṃ dānamukhe pariccajanavasena saṃvibhajanaṃ akāsiṃ. 1- Annañca pānañca pariccajantoti vacanaseso. Atha vā dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. Kathaṃ? sakkaccaṃ. Kīdisaṃ? annañca pānañcāti yojetabbaṃ.

Uttaravimānavaṇṇanā niṭṭhitā.

Iti paramatthadīpaniyā khuddakaṭṭhakathāya vimānavatthusmiṃ

dasavatthupaṭimaṇḍitassa

chaṭṭhassa pāyāsikavaggassa atthavaṇṇanā niṭṭhitā.