๑๐. เสริสสกวิมาน

[๘๔] |๘๔.๙๔๙| ๑๐ สุโณถ ยกฺขสฺส จ วาณิชาน จ สมาคโม ยตฺถ ตทา อโหสิ ยถา กถํ อิตรีตเรน จาปิ สุภาสิตํ ตญฺจ สุณาถ สพฺเพ |๘๔.๙๕๐| โย โส อหุ ราชา ปายาสิ นาม ภุมฺมานํ สหพฺยคโต ยสสฺสี โส โมทมาโน ว สเก วิมาเน อมานุโส มานุเส อชฺฌภาสีติ ฯ |๘๔.๙๕๑| สงฺเก ๑- อรญฺเญ อมนุสฺสฐาเน กนฺตาเร อปฺโปทเก อปฺปภกฺเข สุทุคฺคเม วนปถสฺส ๒- มชฺเฌ วงฺกมฺภยา นฏฺฐมนา มนุสฺสา |๘๔.๙๕๒| นยิธ ผลา มูลมยา จ สนฺติ อุปาทานํ นตฺถิ กุโตธ ภิกฺขา อญฺญตฺร ปํสูหิ จ วาลุกาหิ จ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วงฺเก ฯ ๒ ม. ยุ. วณฺณุปถสฺส ... ฯ ตตฺตาหิ อุณฺหาหิ จ ทารุณาหิ |๘๔.๙๕๓| อุชฺชงฺคลํ ตตฺตมิทํ ๑- กปาลํ อนายสํ ปรโลเกน ตุลฺยํ ลุทฺทานมาวาสมิทํ ปุราณํ ภูมิปฺปเทโส อภิลตฺตรูโป |๘๔.๙๕๔| อถ ตุเมฺห เกน นุ วณฺเณน กิมาสมานา ๒- อิมํ ปเทสํ หิ อนุปวิฏฺฐา สหสา สเมจฺจ โลภา ภยา อถ วา สมฺปมูฬฺหาติ ฯ |๘๔.๙๕๕| มคเธสุ องฺเคสุ จ สตฺถวาหา อาโรปิยมฺห ๓- ปณิยํ ปหูตํ เต ยามเส สินฺธุโสวีรภูมึ ธนตฺถิกา อุทยํ ปตฺถยานา |๘๔.๙๕๖| ทิวา ปิปาสํนธิวาสยนฺตา โยคฺคานุกมฺปญฺจ ๔- สเมกฺขมานา เอเตน เวเคน อายาม สพฺเพ รตฺตึ มคฺคํ ปฏิปนฺนา วิกาเล |๘๔.๙๕๗| เต ทุปฺปยาตา อปรทฺธมคฺคา อนฺธากุลา วิปฺปนฏฺฐา อรญฺเญ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ตตฺตมิว ฯ ๒ ยุ. กาย อาสึสนาย ฯ ๓ ม. อาโรปยิตฺวา ฯ ๔ ม. @โยคฺคานุกมฺมญฺจ ฯ สุทุคฺคเม วนปถสฺส ๑- มชฺเฌ ทิสํ น ชานาม ปมูฬฺหจิตฺตา |๘๔.๙๕๘| อิทญฺจ ทิสฺวาน อทิฏฺฐปุพฺพํ วิมานเสฏฺฐญฺจ ตุวญฺจ ยกฺข ตตุตฺตรึ ชีวิตมาสึสนา ทิสฺวา ปตีตา สุมนา อุทคฺคาติ ฯ |๘๔.๙๕๙| ปารํ สมุทฺทสฺส อิมญฺจ วนํ ๒- เวตฺตํ ปรํ ๓- สกุปถญฺจ มคฺคํ นทิโย ปน ปพฺพตานญฺจ ทุคฺคา ปุถุ ทิสา คจฺฉถ โภคเหตุ |๘๔.๙๖๐| ปกฺขนฺทิยาน วิชิตํ ปเรสํ เวรชฺชเก มานุเส เปกฺขมานา ยํ โว สุตํ อถ วาปิ ทิฏฺฐํ อจฺเฉรกํ ตํ โว สุโณม ตาตาติ ฯ |๘๔.๙๖๑| อิโตปิ อจฺเฉรตรํ กุมาร น โน สุตํ วา อถ วาปิ ทิฏฺฐํ อตีตมานุสฺสกเมว สพฺพํ ทิสฺวาน ตปฺปาม อโนมวณฺณํ |๘๔.๙๖๒| เวหาสยํ โปกฺขรญฺโญ สวนฺติ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. วณฺณุปถสฺส ฯ ๒ ยุ. วณฺณุํ ฯ ๓ ยุ. เวตฺตาจรํ ฯ ปหูตมาลฺยา พหุปุณฺฑรีกา ทุมา จ เต นิจฺจผลูปปนฺนา อตีว คนฺธา สุรภี ปวายนฺติ |๘๔.๙๖๓| เวฬุริยตฺถมฺภา สตมุสฺสิตาเส สิลปฺปวาฬสฺส จ อายตํสา มสารคลฺลา สหโลหิตกา ถมฺภา อิเม โชติรสามยาเส |๘๔.๙๖๔| สหสฺสตฺถมฺภํ อตุลานุภาวํ เตสุปฺปริ สาธุมิทํ วิมานํ รตนนฺตรํ ๑- กญฺจนเวทิมิสฺสํ ตปนียปฏฺเฏหิ จ สาธุ ฉนฺนํ |๘๔.๙๖๕| ชมฺโพนทุตฺตมิทํ สุมฏฺโฐ ปาสาทโสปาณผลูปปนฺโน ทโฬฺห จ วคฺคู จ สุสงฺคโต จ อตีว นิชฺฌานขโม มนุญฺโญ |๘๔.๙๖๖| รตนนฺตรสฺมึ ๒- พหุ อนฺนปานํ ปริวาริโต อจฺฉราสงฺคเณน มุรชอาลมฺพรตุริยสงฺฆุฏฺโฐ อภิวนฺทิโตสิ ถูติวนฺทนาย @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. รตนตฺตรํ ฯ ๒ ยุ. รตนตฺตรสฺมึ ฯ |๘๔.๙๖๗| โส โมทสิ นาริคณปฺปโพธโน วิมานปาสาทวเร มโนรเม อจินฺติโย สพฺพคุณูปปนฺโน ราชา ยถา เวสฺสวโณ นลินฺยา ๑- |๘๔.๙๖๘| เทโว นุ อาสิ อุท วาสิ ยกฺโข อุทาหุ เทวินฺโท มนุสฺสภูโต ปุจฺฉนฺติ ตํ วาณิชสตฺถวาหา อาจิกฺข โก นาม ตุวํสิ ยกฺโขติ ฯ |๘๔.๙๖๙| เสริสฺสโก นาม อหมฺหิ ยกฺโข กนฺตาริโย วนปถมฺหิ ๒- คุตฺโต อิมํ ปเทสํ อภิปาลยามิ วจนกโร เวสฺสวณสฺส รญฺโญติ ฯ |๘๔.๙๗๐| อธิจฺจลทฺธํ ปริณามชนฺเต สยํ กตํ อุทาหุ เทเวหิ ทินฺนํ ปุจฺฉนฺติ ตํ วาณิชสตฺถวาหา กถํ ตยา ลทฺธมิทํ มนุญฺญํ |๘๔.๙๗๑| นาธิจฺจลทฺธํ น ปริณามชนฺเต ๓- น สยํ กตํ น หิ เทเวหิ ทินฺนํ สเกหิ กมฺเมหิ อปาปเกหิ @เชิงอรรถ: ๑ ม. นลินฺทา ฯ ๒ ยุ. วณฺณุปถมฺหิ ฯ ๓ โป. ม. ยุ. ปริณามชมฺเม ฯ ปุญฺเญหิ เม ลทฺธมิทํ มนุญฺญํ |๘๔.๙๗๒| กึ เต วตํ กึ ปน พฺรหฺมจริยํ กิสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก ปุจฺฉนฺติ ตํ วาณิชสตฺถวาหา กถํ ตยา ลทฺธมิทํ วิมานํ |๘๔.๙๗๓| มม ปายาสีติ อหุ สมญฺญา รชฺชํ ยทา การยึ โกสลานํ นตฺถิ กุทิฏฺฐิ กทริโย ปาปธมฺโม อุจฺเฉทวาที จ ตทา อโหสึ |๘๔.๙๗๔| สมโณ จ โข อาสิ กุมารกสฺสโป พหุสฺสุโต จิตฺตกถี อุฬาโร โส เม ตทา ธมฺมกถํ อกาสิ ทิฏฺฐิวิสูกานิ วิโนทยิ เม |๘๔.๙๗๕| ตาหํ ตสฺส ธมฺมกถํ สุณิตฺวา อุปาสกตฺตํ ปฏิเวทยิสฺสํ ปาณาติปาตา วิรโต อโหสึ โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยิสฺสํ อมชฺชโป โน จ มุสา อภาณึ สเกน ทาเรน จ โหมิ ตุฏฺโฐ |๘๔.๙๗๖| ตํ เม วตํ ตํ ปน พฺรหฺมจริยํ ตสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก เตเหว กมฺเมหิ อปาปเกหิ ปุญฺเญหิ เม ลทฺธมิทํ วิมานํ |๘๔.๙๗๗| สจฺจํ กิราหํสุ นรา สปญฺญา อนญฺญถา วจนํ ปณฺฑิตานํ ยหึ ยหึ คจฺฉติ ปุญฺญกมฺโม ตหึ ตหึ โมทติ กามกามี ๑- |๘๔.๙๗๘| ยหึ ยหึ โสกปริทฺทโว จ วโธ จ พนฺโธ จ ปริกฺกิเลโส ตหึ ตหึ คจฺฉติ ปาปกมฺโม น มุจฺจติ ทุคฺคติยา กทาจิ |๘๔.๙๗๙| สมฺมูฬฺหรูโป ว ชโน อโหสิ อสฺมึ มุหุตฺเต กลลีกโต จ ชนสฺสิมสฺส ตุยฺหญฺจ กุมาร อปจฺจโย เกน นุ โข อโหสิ |๘๔.๙๘๐| อิเม

[๒]- สิริสปวนา

[๓]- ตาตา ทิพฺพา

[๔]- คนฺธา สุรภี ปวนฺติ เต สมฺปวายนฺติ อิทํ วิมานํ @เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. กามกามิ ฯ ๒ ยุ. ปิสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ๓-๔ ยุ. จสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ทิวา จ รตฺโต จ ตมํ นิหนฺตฺวา ๑- |๘๔.๙๘๑| อิเมสญฺจ โข วสฺสสตจฺจเยน สิปาฏิกา ผลนฺติ เอกเมกา มานุสฺสกํ วสฺสสตํ อตีตํ ยทคฺเค กายมฺหิ อิธูปปนฺโน |๘๔.๙๘๒| ทิพฺพานหํ วสฺสสตานิ ปญฺจ อสฺมึ วิมานมฺหิ ฐตฺวาน ตาตา อายุกฺขยา ปุญฺญกฺขยา จวิสฺสํ เตเนว โสเกน ปมุจฺฉิโตสฺมิ |๘๔.๙๘๓| กถํ นุ โสเจยฺย ตถาวิโธ โส ลทฺธา วิมานํ อตุลํ จิรายํ เย จาปิ โข อิตฺตรํ อุปปนฺโน เย นูน โสเจยฺย ปริตฺตปุญฺญาติ ฯ |๘๔.๙๘๔| อนุจฺฉวึ โอวทิยญฺจ เม ตํ ยํ มํ ตุเมฺห เปยฺยวาจํ วเทถ ตุเมฺหว โข ตาต มยานุคุตฺตา เยนิจฺฉกํ เตน ปเลถ โสตฺถินฺติ ฯ |๘๔.๙๘๕| คนฺตฺวา มยํ สินฺธุโสวีรภูมึ ธนตฺถิกา อุทฺทยปตฺถยานา ยถา ปโยคา ปริปุณฺณจาคา @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. นิหนฺตา ฯ กาหาม เสริสฺส มหํ อุฬารนฺติ ฯ |๘๔.๙๘๖| มา เหว เสริสฺส มหํ อกตฺถ สพฺพญฺจ โว ภวิสฺสติ ยํ วเทถ ปาปานิ กมฺมานิ วิวชฺชยาถ ธมฺมานุโยคญฺจ อธิฏฺฐหาถาติ ฯ |๘๔.๙๘๗| อุปาสโก อตฺถิ อิมมฺหิ สงฺเฆ พหุสฺสุโต สีลวตูปปนฺโน สทฺโธ จ จาคี จ สุเปสโล จ วิจกฺขโณ สนฺตุสิโต มุตีมา |๘๔.๙๘๘| สญฺชานมาโน น มุสา ภเณยฺย ปรูปฆาตาย น เจตเยยฺย เวภูติกํ ปิสุณํ โน กเรยฺย สณฺหญฺจ วาจํ สขิลํ ภเณยฺย |๘๔.๙๘๙| สคารโว สปฺปติสฺโส วินีโต อปาปโก อธิสีเล วิสุทฺโธ โส มาตรํ ปิตรญฺจาปิ ชนฺตุ ธมฺเมน โปเสติ อริยวุตฺติ |๘๔.๙๙๐| มญฺเญ โส มาตาปิตูนํ หิ การณา โภคานิ ปริเยสติ น อตฺตเหตุ มาตาปิตูนญฺจ โย อจฺจเยน เนกฺขมฺมโปโณ จริสฺสติ พฺรหฺมจริยํ |๘๔.๙๙๑| อุชู อวงฺโก อสโฐ อมาโย น เลสกปฺเปน จ โวหเรยฺย โส ตาทิโส สุกตกมฺมการี ธมฺเม ฐิโต กินฺติ ลเภถ ทุกฺขํ |๘๔.๙๙๒| ตํการณา ๑- ปาตุกโตมฺหิ อตฺตนา ตสฺมา จ มํ ปสฺสถ วาณิชา เส อญฺญตฺร เต น หิ ภสฺมิ ภเวถ อทฺธากุลา ๒- วิปฺปนฏฺฐา อรญฺเญ ตํ ขิปฺปมาเนน ลหุํ ปเรน สุโข หเว สปฺปุริเสน สงฺคโมติ ฯ |๘๔.๙๙๓| กินฺนาม โส กิญฺจ กโรติ กมฺมํ กึ นามเธยฺยํ กึ ปน ตสฺส โคตฺตํ มยมฺปิ มํ ทฏฺฐุกามมฺห ยกฺข ยสฺสานุกมฺปาย อิธาคโตสิ ลาภา หิ ตสฺส ยสฺส ตุวํ ปิเหสีติ ฯ |๘๔.๙๙๔| โย กปฺปโก สมฺภวนามเธยฺโย อุปาสโก โกจฺฉภณฺฑูปชีวี ชานาถ นํ ตุมฺหากํ เปสิโย โส @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. การุณา ฯ ๒ ยุ. อนฺธากุลา ฯ มา จ โข นํ หีฬิตฺถ สุเปสโล โสติ ฯ |๘๔.๙๙๕| ชานามเส ยํ ตฺวํ วเทสิ ยกฺข น โข ตํ ชานามเส เอทิโสติ มยมฺปิ นํ ปูชยิสฺสาม ยกฺข สุตฺวาน ตุยฺหํ วจนํ อุฬารนฺติ ฯ |๘๔.๙๙๖| เย เกจิมสฺมึ สพฺเพ มนุสฺสา ทหรา มหนฺตา อถ วาปิ มชฺฌิมา สพฺเพว เต อาลภนฺตุ วิมานํ ปสฺสนฺตุ ปุญฺญานํ ผลํ กทริยาติ ฯ |๘๔.๙๙๗| เต ตตฺถ สพฺเพว อหํ ปุเรติ ตํ กปฺปกํ ตตฺถ ปุรกฺขิตฺวา สพฺเพว เต อาลภึสุ ๑- วิมานํ มสกฺกสารํ วิย วาสวสฺส |๘๔.๙๙๘| เต ตตฺถ สพฺเพว อหํ ปุเรติ อุปาสกตฺตํ ปฏิเทสยึสุ ๒- ปาณาติปาตา วิรตา อเหสุํ โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยึสุ อมชฺชปา โน จ มุสา ภณึสุ สเกน ทาเรน อเหสุํ ตุฏฺฐา @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อาลมฺพึสุ ฯ ๒ โป. ยุ. ปฏิเทสยิตฺวา ฯ |๘๔.๙๙๙| เต ตตฺถ สพฺเพว อหํ ปุเรติ อุปาสกตฺตํ ปฏิเทสยิตฺวา ปกฺกามิ สตฺถา อนุโมทมาโน ยกฺขิทฺธิยา อนุมโต ปุนปฺปุนํ |๘๔.๑๐๐๐| คนฺตฺวาน เต สินฺธุโสวีรภูมึ ธนตฺถิกา อุทฺทยํ ปตฺถยานา ยถา ปโยคา ปริปุณฺณลาภา ปจฺจาคมุํ ปาตลิปุตฺตมกฺขตํ |๘๔.๑๐๐๑| คนฺตฺวาน เต สํ ฆรํ โสตฺถิวนฺโต ปุตฺเตหิ ทาเรหิ สมงฺคิภูตา อานนฺทจิตฺตา สุมนา ปตีตา อกํสุ เสริสฺส มหํ อุฬารํ เสริสฺสกํ ปริเวณํ มาปยึสุ |๘๔.๑๐๐๒| เอตาทิสา สปฺปุริสาน เสวนา มหิทฺธิยา ธมฺมคุณาน เสวนา เอกสฺส อตฺถาย อุปาสกสฺส สพฺเพว สตฺตา สุขิตา อเหสุนฺติ ฯ เสริสฺสกวิมานํ ทสมํ ฯ