๘. พาหิยชาดก

๘ พาหิยชาตกํ

สิกฺเขยฺย สิกฺขิตพฺพานีติ อิทํ สตฺถา เวสาลึ อุปนิสฺสาย มหาวเน กูฏาคารสาลายํ วิหรนฺโต เอกํ ลิจฺฉวึ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร ลิจฺฉวิราชา สทฺโธ ปสนฺโน พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ นิมนฺเตตฺวา อตฺตโน นิเวสเน มหาทานํ ปวตฺเตสิ ฯ ภริยา ปนสฺส ถูลงฺคปฺปจฺจงฺคา อุทฺธุมาตกนิมิตฺตสทิสา อนากปฺปสมฺปนฺนา อโหสิ ฯ สตฺถา ภตฺตกิจฺจาวสาเน อนุโมทนํ กตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา ภิกฺขูนํ โอวาทํ ทตฺวา คนฺธกุฏึ ปาวิสิ ฯ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส ตสฺส นาม ลิจฺฉวิรญฺโญ ตาวอภิรูปสฺส ตาทิสา ภริยา ถูลงฺคปฺปจฺจงฺคา อนากปฺปสมฺปนฺนา กถํ โส ตาย สทฺธึ อภิรมตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว เอส อิทาเนว ปุพฺเพปิ ถูลสรีรายเอว อิตฺถิยา สทฺธึ อภิรมีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อมจฺโจ อโหสิ ฯ อเถกา ชนปทิตฺถี ถูลสรีรา อนากปฺปสมฺปนฺนา ภตึ กุรุมานา ราชงฺคณสฺส อวิทูเร คจฺฉมานา สรีรวลญฺชปีฬิตา หุตฺวา นิวตฺถสาฏเกน สรีรํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา นิสีทิตฺวา สรีรวลญฺชํ มุญฺจิตฺวา ขิปฺปเมว อุฏฺฐาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ พาราณสีราชา วาตปาเนน ราชงฺคณํ โอโลเกนฺโต ตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ อยํ เอวรูเป องฺคณฏฺฐาเน สรีรวลญฺชํ มุญฺจมานา หิโรตฺตปฺปํ อปฺปหาย นิวาสเนเนว ปฏิจฺฉนฺนา หุตฺวา สรีรวลญฺชํ โมเจตฺวา ขิปฺปํ อุฏฺฐิตา อิมาย นีโรคาย ภวิตพฺพํ เอติสฺสา วตฺถุ วิสุทฺธํ ภวิสฺสติ วิสุทฺเธ วตฺถุสฺมึ เอโก ปุตฺโต ลพฺภมาโน วิสุทฺโธ ปุญฺญวา ภวิสฺสติ อิมํ มยา อคฺคมเหสึ กาตุํ วฏฺฏตีติ ฯ โส ตสฺสา อปริคฺคหิตภาวํ ญตฺวา อาณาเปตฺวา อคฺคมเหสิฏฺฐานํ อทาสิ ฯ สา ตสฺส ปิยา อโหสิ มนาปา นจิรสฺเสว เอกํ ปุตฺตํ วิชายิ ฯ โส ปนสฺสา ปุตฺโต จกฺกวตฺติราชา อโหสิ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺสา ยสสมฺปตฺตึ ทิสฺวา ตถารูปํ วจโนกาสํ ลภิตฺวา เทว สิกฺขิตพฺพยุตฺตํ นาม สิปฺปํ กสฺมา น สิกฺขิตพฺพํ ยตฺร หิ นามายํ มหาปุญฺญา หิโรตฺตปฺปํ อปฺปหาย ปฏิจฺฉนฺเนนากาเรน สรีรวลญฺชํ กุรุมานา ตุมฺเห อาราเธตฺวา เอวรูปํ สมฺปตฺตึ ปตฺตาติ วตฺวา สิกฺขิตพฺพยุตฺตกานํ วณฺณํ กเถนฺโต อิมํ คาถมาห

สิกฺเขยฺย สิกฺขิตพฺพานิ สนฺติ สจฺฉนฺทิโน ชนา

พาหิยาปิ สุหนฺเนน ราชานํ อภิราธยีติ ฯ

ตตฺถ สนฺติ สจฺฉนฺทิโนติ เตสุ สิปฺเปสุ สจฺฉนฺทา ชนา อตฺถิเยว ฯ พาหิยาติ พาหิยชนปเท ชาตา สํวฑฺฒา อิตฺถี ฯ สุหนฺเนนาติ หิโรตฺตปฺปํ อปฺปหาย ปฏิจฺฉนฺนากาเรน หนฺนํ สุหนฺนนฺนาม ฯ เตน สุหนฺเนน ฯ ราชานํ อภิราธยีติ เทวํ อภิราธยิตฺวา อิมํ สมฺปตฺตึ ปตฺตาติ ฯ

เอวํ มหาสตฺโต สิกฺขิตพฺพยุตฺตกานํ สิปฺปานํ คุณํ กเถสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ชายปติกา เอตรหิ ชายปติกาว ปณฺฑิตามจฺโจ ปน อหเมวาติ ฯ

พาหิยชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ

-------