๘. พาหิยชาดก

8 Bāhiyajātakaṃ

sikkheyya sikkhitabbānīti idaṃ satthā vesāliṃ upanissāya mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ viharanto ekaṃ licchaviṃ ārabbha kathesi.

So kira licchavirājā saddho pasanno buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā attano nivesane mahādānaṃ pavattesi. Bhariyā panassa thūlaṅgappaccaṅgā uddhumātakanimittasadisā anākappasampannā ahosi. Satthā bhattakiccāvasāne anumodanaṃ katvā vihāraṃ gantvā bhikkhūnaṃ ovādaṃ datvā gandhakuṭiṃ pāvisi. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso tassa nāma licchavirañño tāvaabhirūpassa tādisā bhariyā thūlaṅgappaccaṅgā anākappasampannā kathaṃ so tāya saddhiṃ abhiramatīti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave esa idāneva pubbepi thūlasarīrāyaeva itthiyā saddhiṃ abhiramīti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa amacco ahosi. Athekā janapaditthī thūlasarīrā Anākappasampannā bhatiṃ kurumānā rājaṅgaṇassa avidūre gacchamānā sarīravalañjapīḷitā hutvā nivatthasāṭakena sarīraṃ paṭicchādetvā nisīditvā sarīravalañjaṃ muñcitvā khippameva uṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe bārāṇasīrājā vātapānena rājaṅgaṇaṃ olokento taṃ disvā cintesi ayaṃ evarūpe aṅgaṇaṭṭhāne sarīravalañjaṃ muñcamānā hirottappaṃ appahāya nivāsaneneva paṭicchannā hutvā sarīravalañjaṃ mocetvā khippaṃ uṭṭhitā imāya nīrogāya bhavitabbaṃ etissā vatthu visuddhaṃ bhavissati visuddhe vatthusmiṃ eko putto labbhamāno visuddho puññavā bhavissati imaṃ mayā aggamahesiṃ kātuṃ vaṭṭatīti. So tassā apariggahitabhāvaṃ ñatvā āṇāpetvā aggamahesiṭṭhānaṃ adāsi. Sā tassa piyā ahosi manāpā nacirasseva ekaṃ puttaṃ vijāyi. So panassā putto cakkavattirājā ahosi. Bodhisatto tassā yasasampattiṃ disvā tathārūpaṃ vacanokāsaṃ labhitvā deva sikkhitabbayuttaṃ nāma sippaṃ kasmā na sikkhitabbaṃ yatra hi nāmāyaṃ mahāpuññā hirottappaṃ appahāya paṭicchannenākārena sarīravalañjaṃ kurumānā tumhe ārādhetvā evarūpaṃ sampattiṃ pattāti vatvā sikkhitabbayuttakānaṃ vaṇṇaṃ kathento imaṃ gāthamāha

sikkheyya sikkhitabbāni santi sacchandino janā

bāhiyāpi suhannena rājānaṃ abhirādhayīti.

Tattha santi sacchandinoti tesu sippesu sacchandā janā atthiyeva. Bāhiyāti bāhiyajanapade jātā saṃvaḍḍhā itthī. Suhannenāti hirottappaṃ appahāya paṭicchannākārena hannaṃ suhannannāma. Tena suhannena. Rājānaṃ abhirādhayīti devaṃ abhirādhayitvā imaṃ sampattiṃ pattāti.

Evaṃ mahāsatto sikkhitabbayuttakānaṃ sippānaṃ guṇaṃ kathesi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā jāyapatikā etarahi jāyapatikāva paṇḍitāmacco pana ahamevāti.

Bāhiyajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

-------