๖. ทุพพจชาดก

๖ ทุพฺพจชาตกํ

อติกรมกราจริยาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ ทุพฺพจํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺส วตฺถุํ นวนิปาเต คิชฺฌชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ สตฺถา ปน ตํ ภิกฺขุํ อามนฺเตตฺวา ภิกฺขุ น ตฺวํ อิทาเนว ทุพฺพโจ ปุพฺเพปิ ทุพฺพโจ ทุพฺพจภาเวน ปณฺฑิตานํ โอวาทํ อกโรนฺโต สตฺติปฺปหาเรน ชีวิตกฺขยํ ปตฺโตสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ลงฺฆนนฏกโยนิยํ ปฏิสนฺธึ คเหตฺวา วยปฺปตฺโต ปญฺญวา อุปายกุสโล อโหสิ ฯ โส เอกสฺส ลงฺฆนกสฺส สนฺติเก สตฺติลงฺฆนสิปฺปํ สิกฺขิตฺวา อาจริเยน สทฺธึ สิปฺปํ ทสฺเสนฺโต วิจรติ ฯ อาจริโย ปนสฺส จตุนฺนญฺเญว สตฺตีนํ ลงฺฆนสิปฺปํ ชานาติ น ปญฺจนฺนํ ฯ โส เอกทิวสํ เอกสฺมึ คามเก สิปฺปํ ทสฺเสนฺโต สุรามทมตฺโต ปญฺจ สตฺติโย ลงฺฆิสฺสามีติ ปฏิปาฏิยา ฐเปสิ ฯ อถ นํ โพธิสตฺโต อาห อาจริย ตฺวํ ปญฺจสตฺติลงฺฆนสิปฺปํ น ชานาสิ เอกํ สตฺตึ หร สเจ ลงฺฆิสฺสสิ ปญฺจมาย สตฺติยา วิทฺโธ มริสฺสสีติ ฯ โส ปน สุรามทมตฺตตาย ตฺวมฺปิ มยฺหํ ปมาณํ น ชานาสีติ ตสฺส วจนํ อนาทิยิตฺวา จตสฺโส ลงฺฆิตฺวา ปญฺจมาย สตฺติยา ทณฺฑเก มธุกปุปฺผํ วิย อาวุโต ปริเทวมาโน นิปชฺชิ ฯ อถ นํ โพธิสตฺโต ปณฺฑิตานํ วจนํ อกตฺวา อิมํ พฺยสนํ ปตฺโตสีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

อติกรมกราจริย มยฺหมฺเปตํ น รุจฺจติ

จตุตฺเถ ลงฺฆยิตฺวาน ปญฺจมายสิ อาวุโตติ ฯ

ตตฺถ อติกรมกราจริยาติ อาจริย อชฺช ตฺวํ อติกรํ อกริ อตฺตโน กรณโต อติเรกกรณํ อกรีติ อตฺโถ ฯ มยฺหมฺเปตํ น รุจฺจตีติ มยฺหํ อนฺเตวาสิกสฺส สมานสฺส เอตํ ตว กรณํ น รุจฺจติ เตน เต อหํ ปฐมเมว กเถสินฺติ ทีเปติ ฯ จตุตฺเถ ลงฺฆยิตฺวานาติ จตุตฺเถ สตฺติผเล อปติตฺวา อตฺตานํ ลงฺฆิตฺวา ฯ ปญฺจมายสิ อาวุโตติ ปณฺฑิตานํ วจนํ อคณฺหนฺโต อิทานิ ปญฺจมาย สตฺติยา อาวุโตสีติ ฯ

อิทํ วตฺวา อาจริยํ สตฺติโต อปเนตฺวา กตฺตพฺพยุตฺตกํ อกาสิ ฯ สตฺถา อิมํ อตีตํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา อาจริโย อยํ ทุพฺพโจ อโหสิ อนฺเตวาสิโก ปน อหเมวาติ ฯ

ทุพฺพจชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ

-------