๖. ทุพพจชาดก

6 Dubbacajātakaṃ

atikaramakarācariyāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dubbacaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.

Tassa vatthuṃ navanipāte gijjhajātake āvibhavissati. Satthā pana taṃ bhikkhuṃ āmantetvā bhikkhu na tvaṃ idāneva dubbaco pubbepi dubbaco dubbacabhāvena paṇḍitānaṃ ovādaṃ akaronto sattippahārena jīvitakkhayaṃ pattosīti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto laṅghananaṭakayoniyaṃ paṭisandhiṃ gahetvā vayappatto paññavā upāyakusalo ahosi. So ekassa laṅghanakassa santike sattilaṅghanasippaṃ sikkhitvā ācariyena saddhiṃ sippaṃ dassento vicarati. Ācariyo panassa catunnaññeva sattīnaṃ laṅghanasippaṃ jānāti na pañcannaṃ. So ekadivasaṃ ekasmiṃ gāmake sippaṃ dassento surāmadamatto pañca sattiyo laṅghissāmīti paṭipāṭiyā ṭhapesi. Atha naṃ bodhisatto āha ācariya tvaṃ pañcasattilaṅghanasippaṃ na jānāsi ekaṃ sattiṃ hara sace laṅghissasi pañcamāya sattiyā viddho marissasīti. So pana surāmadamattatāya tvampi mayhaṃ pamāṇaṃ na jānāsīti tassa vacanaṃ anādiyitvā catasso laṅghitvā pañcamāya sattiyā daṇḍake madhukapupphaṃ viya āvuto paridevamāno nipajji. Atha naṃ bodhisatto paṇḍitānaṃ vacanaṃ akatvā imaṃ byasanaṃ pattosīti vatvā imaṃ gāthamāha

Atikaramakarācariya mayhampetaṃ na ruccati

catutthe laṅghayitvāna pañcamāyasi āvutoti.

Tattha atikaramakarācariyāti ācariya ajja tvaṃ atikaraṃ akari attano karaṇato atirekakaraṇaṃ akarīti attho. Mayhampetaṃ na ruccatīti mayhaṃ antevāsikassa samānassa etaṃ tava karaṇaṃ na ruccati tena te ahaṃ paṭhamameva kathesinti dīpeti. Catutthe laṅghayitvānāti catutthe sattiphale apatitvā attānaṃ laṅghitvā. Pañcamāyasi āvutoti paṇḍitānaṃ vacanaṃ agaṇhanto idāni pañcamāya sattiyā āvutosīti.

Idaṃ vatvā ācariyaṃ sattito apanetvā kattabbayuttakaṃ akāsi. Satthā imaṃ atītaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā ācariyo ayaṃ dubbaco ahosi antevāsiko pana ahamevāti.

Dubbacajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

-------