๙. อัคคิกชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๒๙ · บรรทัด ๘๔๘เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๙ อคฺคิกชาตกํ
นายํ สิขา ปุญฺญเหตูติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต กุหกญฺเญว ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุ เหฏฺฐาวุตฺตสทิสํ ฯ
อตีตสฺมิญฺหิ พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต มูสิกราชา หุตฺวา อรญฺเญ วสติ ฯ อเถโก สิคาโล วนฑาเห อุฏฺฐิเต ปลายิตุํ อสกฺโกนฺโต เอกสฺมึ รุกฺเข สีสํ อาหจฺจ อฏฺฐาสิ ฯ ตสฺส สกลสรีเร โลมานิ ฌายึสุ ฯ รุกฺขํ อาหจฺจ ฐิตฏฺฐาเน ปน มตฺถเก จูฬา วิย โถกานิ โลมานิ อฏฺฐํสุ ฯ โส เอกทิวสํ โสณฺฑิยํ ปานียํ ปิวนฺโต ฉายํ โอโลเกนฺโต จูฬํ ทิสฺวา อุปฺปนฺนํทานิ เม ภณฺฑมูลนฺติ อรญฺเญ วิหรนฺโต ตํ มูสิกาทรึ ทิสฺวา อิมา มูสิกา วญฺเจตฺวา ขาทิสฺสามีติ เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว อวิทูเร อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ โพธิสตฺโต โคจราย จรนฺโต ทิสฺวา สีลวา อยนฺติ สญฺญาย อุปสงฺกมิตฺวา ตฺวํ กินฺนาโมสีติ ปุจฺฉิ ฯ อหํ อคฺคิกภารทฺวาโช นามาติ ฯ อถ กสฺมา อาคโตสีติ ฯ ตุมฺหากํ รกฺขนตฺถายาติ ฯ กินฺติ กตฺวา อมฺเห รกฺขิสฺสสีติ ฯ อหํ นงฺคุฏฺฐคณนนฺนาม ชานามิ ตุมฺหากํ ปาโต นิกฺขมิตฺวา โคจราย คมนกาเล เอตฺตกาติ คเณตฺวา ปจฺจาคมนกาเลปิ คเณสฺสามิ เอวํ สายํ ปาตํ คเณนฺโต รกฺขิสฺสามีติ ฯ เตนหิ รกฺข มาตุลาติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา นิกฺขมนกาเล เอโก เทฺว ตโยติ คเณตฺวา ปจฺจาคมนกาเลปิ ตเถว คเณตฺวา สพฺพปจฺฉิมํ คเหตฺวา ขาทติ ฯ เสสํ ปุริมสทิสเมว ฯ อิธ ปน มูสิกราชา นิวตฺติตฺวา ฐิโต โภ อคฺคิกภารทฺวาช นายํ ตว ธมฺมสุธมฺมตาย มตฺถเก จูฬา ฐปิตา กุจฺฉิการณา ปน ฐปิตาติ วตฺวา อิมํ คาถมาห
นายํ สิขา ปุญฺญเหตุ ฆาสเหตุ อยํ สิขา
นงฺคุฏฺฐคณนํ ยาติ อลนฺเต โหตุ อคฺคิกาติ ฯ
ตตฺถ นงฺคุฏฺฐคณนํ ยาตีติ องฺคุฏฺฐคณนา วุจฺจติ ฯ อยํ มูสิกคโณ องฺคุฏฺฐคณนํ น คจฺฉติ น อุเปติ น ปูรติ ปริกฺขยํ คจฺฉตีติ อตฺโถ ฯ อลนฺเต โหตุ อคฺคิกาติ สิคาลํ นาเมน อาลปนฺโต อาห ฯ เอตฺตาวตา เต อลํ โหตุ น อิโต ปรํ มูสิกา ขาทิสฺสสิ อมฺเหหิ วา ตยา วา สทฺธึ สํวาโส อลํ โหตุ น มยํ อิทานิ ตยา สทฺธึ วสิสฺสามาติปิ อตฺโถ ฯ เสสํ ปุริมสทิสเมวาติ ฯ
สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สิคาโล อยํ ภิกฺขุ อโหสิ มูสิกราชา ปน อหเมวาติ ฯ
อคฺคิกชาตกํ นวมํ ฯ
------
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด