๒. ปัญจภีรุกชาดก

๒. ปญฺจภีรุกชาตกํ

กุสลูปเทเส ธิติยา ทฬฺหาย จาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อชปาลนิโคฺรเธ มารธีตุปฺปโลภนสุตฺตนฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ภควตา หิ อาทิโต ปฏฺฐาย

ททฺทลฺลมานา อาคญฺฉุํ ตณฺหา จ อรตี รคา

ตา ตตฺถ ปนุที สตฺถา ตูลํ ภฏฺฐํว มาลุโตติ เอวํ ยาว ปริโยสานา ตสฺส สุตฺตนฺตสฺส กถิตกาเล ธมฺมสภายํ สนฺนิปติตา ภิกฺขู กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส สมฺมาสมฺพุทฺโธ มารธีตโร อเนกสตานิ ทิพฺพรูปานิ มาเปตฺวา ปโลภนตฺถาย อุปสงฺกมนฺติโย อกฺขีนิ อุมฺมิเลตฺวา น โอโลเกสิ อโห พุทฺธพลนฺนาม อจฺฉริยนฺติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว มยฺหํ สพฺพาสเว เขเปตฺวา สพฺพญฺญุตํ ปตฺตสฺส มารธีตานํ อโนโลกนํ นาม อจฺฉริยํ อหญฺหิ ปุพฺเพ โพธิญาณํ ปริเยสมาโน สกฺกิเลสกาเล หิ อภิสงฺขตํ ทิพฺพรูปมฺปิ อินฺทฺริยานิ ภินฺทิตฺวา กิเลสวเสน อโนโลเกตฺวาว คนฺตฺวา มหารชฺชํ ปาปุณินฺติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหมฺทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ภาติกสตสฺส กนิฏฺโฐ อโหสิ ฯ สพฺพํ เหฏฺฐา ตกฺกสิลชาตเก วุตฺตนเยเนว วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ตทา ปน ตกฺกสิลานครวาสีหิ พหินคเร สาลาย โพธิสตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ยาจิตฺวา รชฺชํ ปฏิจฺฉาเปตฺวา อภิเสเก กเต ตกฺกสิลานครวาสิโน นครํ เทวนครํ วิย ราชภวนญฺจ อินฺทภวนํ วิย อลงฺกรึสุ ฯ ตทา โพธิสตฺโต นครํ ปวิสิตฺวา ราชภวเน ปาสาเท มหาตเล สมุสฺสาปิตเสตจฺฉตฺตํ รตนวรปลฺลงฺกํ อารุยฺห เทวราชลีฬฺหาย นิสีทิ ฯ อมจฺจา จ พฺราหฺมณคหปติกาทโย จ ขตฺติยกุมารา จ สพฺพาลงฺการปฺปฏิมณฺฑิตา ปริวาเรตฺวา อฏฺฐํสุ ฯ เทวจฺฉรปฺปฏิภาคา โสฬสสหสฺสนาฏกิตฺถิโย นจฺจคีตวาทิตกุสลา อุตฺตมวิลาสสมฺปนฺนา นจฺจคีตวาทิตานิ ปโยเชสุํ ฯ คีตวาทิตสทฺเทน ราชภวนํ เมฆตฺถนิตปูริโต มหาสมุทฺทกุจฺฉิ วิย เอกนินฺนาทํ อโหสิ ฯ โพธิสตฺโต ตํ อตฺตโน สิริโสภคฺคปฺปตฺตํ โอโลกยมาโน จินฺเตสิ สจาหํ ตาสํ ยกฺขินีนํ อภิสงฺขตํ ทิพฺพรูปํ โอโลกิสฺสํ ชีวิตกฺขยํ ปตฺโต อภวิสฺสํ อิมํ สิริโสภคฺคํ น โอโลกิสฺสํ ปจฺเจกพุทฺธานํ ปน โอวาเท ฐิตภาเวน อิทํ มยา ปตฺตนฺติ เอวญฺจ ปน จินฺเตตฺวา อุทานํ อุทาเนนฺโต อิมํ คาถมาห

กุสลูปเทเส ธิติยา ทฬฺหาย จ

อวตฺถิตตฺตา ภยภีรุตาย จ

น รกฺขสีนํ วสมาคมิมฺห

ส โสตฺถิภาโว มหตา ภเยน เมติ ฯ

ตตฺถ กุสลูปเทเสติ กุสลานํ อุปเทเส ปจฺเจกพุทฺธานํ โอวาเทติ อตฺโถ ฯ ธิติยา ทฬฺหาย จาติ ทฬฺหาย ธิติยา จ ถิเรน อพฺโภจฺฉินฺนนิรนฺตรวิริเยน จาติ อตฺโถ ฯ อวตฺถิตตฺตา ภยภีรุตาย จาติ ภยภีรุตาย อวตฺถิตตาย จ ฯ ตตฺถ ภยนฺติ จิตฺตุตฺราสมตฺตํ ปริตฺตภยํ ฯ ภีรุตาติ สรีรกมฺปนปฺปตฺตํ มหาภยํ ฯ อิทํ อุภยมฺปิ มหาสตฺตสฺส ยกฺขินิโย นาเมตา มนุสฺสขาทิกาติ เภรวารมฺมณํปิ นาโหสิ ฯ เตนาห อวตฺถิตตฺตา ภยภีรุตาย จาติ ฯ ภยภีรุตาย อภาเวเนว เภรวารมฺมณํ ทิสฺวาปิ อนิวตฺตนภาเวนาติ อตฺโถ ฯ น รกฺขสีนํ วสมาคมิมฺหาติ ยกฺขกนฺตาเร ตาสํ รกฺขสีนํ วสํ น อาคมิมฺห ฯ ยสฺมา อมฺหากํ กุสลูปเทเส ธิติ จ ทฬฺหา อโหสิ ภยภีรุตาภาเวน จ อนิวตฺตนสภาวา อหุมฺหา ตสฺมา รกฺขสีนํ วสํ น อาคมิมฺหาติ วุตฺตํ โหติ ฯ ส โสตฺถิภาโว มหตา ภเยน เมติ โส เม อยํ อชฺช มหตา ภเยน รกฺขสีนํ สนฺติเก ปตฺตพฺเพน ทุกฺขโทมนสฺเสน โสตฺถิภาโว เขมภาโว ปีติโสมนสฺสภาโวเยว ชาโตติ ฯ

เอวํ มหาสตฺโต อิมาย คาถาย ธมฺมํ เทเสตฺวา ธมฺเมน รชฺชํ กาเรตฺวา ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กตฺวา ยถากมฺมํ คโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ อหํ เตน สมเยน ตกฺกสิลํ คนฺตฺวา รชฺชํ ปตฺตกุมาโร อโหสินฺติ ฯ

ปญฺจภีรุกชาตกํ ทุติยํ ฯ