๔. นังคุฏฐชาดก

4. Naṅguṭṭhajātakaṃ

bahumpetaṃ asabbhi jātavedāti idaṃ satthā jetavane viharanto ājīvakānaṃ micchātapaṃ ārabbha kathesi.

Tadā kira ājīvakā jetavanapiṭṭhiyaṃ nānappakāraṃ micchātapaṃ caranti. Sambahulā bhikkhū tesaṃ taṃ ukkuṭikappadhānavaggulivatta- kaṇṭakāpassayapañcatapanādibhedamicchātapaṃ disvā bhagavantaṃ pucchiṃsu atthi nu kho bhante imaṃ micchātapaṃ nissāya kusalaṃ vā vuḍḍhi vāti. Satthā na bhikkhave evarūpaṃ micchātapaṃ nissāya kusalaṃ vā vuḍḍhi vā atthi pubbe paṇḍitā evarūpaṃ tapaṃ nissāya kusalaṃ vā vuḍḍhi vā bhavissatīti saññāya jātaggiṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā aggijuhanādivasena kiñci vuḍaḍhiṃ apassanto aggiṃ udakena nibbāpetvā kasiṇaparikammaṃ katvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokaparāyanā ahesunti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto udiccabrāhmaṇakule nibbatti. Tassa jātadivase mātāpitaro jātaggiṃ gahetvā ṭhapesuṃ. Atha naṃ soḷasavassikakāle etadavocuṃ Mayaṃ te putta jātadivase aggiṃ gaṇhimha sace agāraṃ ajjhāvasitukāmo tayo vede uggaṇha atha brahmalokaṃ gantukāmo aggiṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā aggiṃ paricaranto mahābrahmānaṃ ārādhetvā brahmalokaparāyano hohīti. So na mayhaṃ agārena atthoti aggiṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā assamapadaṃ māpetvā aggiṃ paricaranto araññe vihāsi. So ekadivasaṃ paccantagāmake godakkhiṇaṃ labhitvā taṃ goṇaṃ assamapadaṃ netvā cintesi aggiṃ bhagavantaṃ gomaṃsaṃ khādāpessāmīti. Athassa etadahosi idha loṇaṃ natthi aggi bhagavā aloṇaṃ khādituṃ na sakkhissati gāmato loṇaṃ āharitvā aggiṃ bhagavantaṃ saloṇakaṃ khādāpessāmīti. So taṃ tattheva bandhitvā loṇatthāya gāmakaṃ agamāsi. Tasmiṃ gate sambahulā luddakā taṃ ṭhānaṃ āgatā goṇaṃ disvā vadhitvā maṃsaṃ pacitvā khāditvā naṅguṭṭhañca jaṅghañca cammañca tattheva chaḍḍetvā avasesamaṃsamādāya agamaṃsu. Brāhmaṇo āgantvā naṅguṭṭhādimattaṃ disvā cintesi ayaṃ aggi bhagavā attanopi santakaṃ rakkhituṃ na sakkoti maṃ pana kadā rakkhissati iminā aggiparicaraṇena niratthakena bhavitabbaṃ natthi itonidānaṃ kusalaṃ vā vuḍḍhi vāti. So aggipāricariyāya vigatacchando ambho aggi tvaṃ attanopi santakaṃ rakkhituṃ asakkonto maṃ kadā rakkhissasi maṃsaṃ natthi ettakenapi tussāhīti naṅguṭṭhādīni aggimhi pakkhipanto imaṃ gāthamāha

Bahumpetaṃ asabbhi jātaveda

yantaṃ vāladhinābhipūjayāma

maṃsārahassa natthajja maṃsaṃ

naṅguṭṭhampi bhavaṃ paṭiggahātūti.

Tattha bahumpetanti ettakampi bahuṃ. Asabbhīti asappurisa asādhujātika. Jātavedāti aggiṃ ālapati. Aggi hi jātamattova vediyati khāyati pākaṭo hoti tasmā jātavedoti vuccati. Yantaṃ vāladhinābhipūjayāmāti yaṃ ajja mayaṃ attanopi santakaṃ rakkhituṃ asamatthaṃ bhagavantaṃ vāladhinā abhipūjayāma etampi te bahumevāti dasseti. Maṃsārahassāti maṃsārahassa tuyhaṃ natthi ajja maṃsaṃ. Naṅguṭṭhampi bhavaṃ paṭiggahātūti attano santakaṃ rakkhituṃ asakkonto bhavaṃ imaṃ sajaṅghacammaṃ naṅguṭṭhampi paṭiggaṇhatūti.

Evaṃ vatvā mahāsatto aggiṃ udakena nibbāpetvā isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokaparāyano ahosi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā nibbutaggitāpaso ahamevāti.

Naṅguṭṭhajātakaṃ catutthaṃ.