๕. นกุลชาดก

๕ นกุลชาตกํ

สนฺธึ กตฺวา อมิตฺเตนาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เสณิภณฺฑนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

วตฺถุ เหฏฺฐา อุรคชาตเก กถิตสทิสเมว ฯ

อิธาปิ สตฺถา น ภิกฺขเว อิเม เทฺว มหามตฺตา อิทาเนว มยา สมคฺคา กตา, ปุพฺเพปาหํ อิเม สมคฺเค อกาสึ เยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เอกสฺมึ คาเม พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคเหตฺวา ฆราวาสํ ปหาย อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา อุญฺฉาจริยาย วนมูลผลาผลาหาโร หิมวนฺตปฺปเทเส วาสํ กปฺเปสิ ฯ ตสฺส จงฺกมนโกฏิยํ เอกสฺมึ วมฺมิเก นกุโล ติฏฺฐติ ฯ ตสฺเสว สนฺติเก เอกสฺมึ รุกฺขมูเล สปฺโป วาสํ กปฺเปสิ ฯ เต อุโภปิ อหินกุลา นิจฺจกาลํ กลหํ กโรนฺติ ฯ โพธิสตฺโต เตสํ กลเห อาทีนวญฺจ เมตฺตาภาวนาย จ อานิสํสํ กเถตฺวา กลหํ นาม อกตฺวา สมคฺคสํวาสํ วสิตุํ วฏฺฏตีติ โอวทิตฺวา อุโภปิ เต สมคฺเค อกาสิ ฯ อถ สปฺปสฺส พหิ นิกฺขนฺตกาเล นกุโล จงฺกมนโกฏิยํ วมฺมิกสฺส พิลทฺวาเร สีสํ กตฺวา มุขํ วิวริตฺวา นิปนฺโน อสฺสสนฺโต ปสฺสสนฺโต นิทฺทํ อุปคญฺฉิ ฯ โพธิสตฺโต ตํ ตถา นิปชฺชิตฺวา นิทฺทายมานํ ทิสฺวา กินฺนุ โข เต นิสฺสาย ภยํ อุปฺปนฺนนฺติ ปุจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห

สนฺธึ กตฺวา อมิตฺเตน อณฺฑเชน ชลาพุช

วิวริย ทาฐํ สยสิ, กุโต เต ภยมาคตนฺติ ฯ

ตตฺถ สนฺธึ กตฺวาติ มิตฺตภาวํ กริตฺวา ฯ อณฺฑเชนาติ อณฺฑโกเส นิพฺพตฺเตน นาเคน ฯ ชลาพุชาติ นกุลํ อาลปติ ฯ โส หิ ชลาพุมฺหิ ชาตตฺตา ชลาพุโชติ วุจฺจติ ฯ วิวริยาติ วิวริตฺวา ฯ

เอวํ โพธิสตฺเตน วุตฺโต นกุโล อยฺย ปจฺจามิตฺโต นาม น อวชานิตพฺโพ อาสงฺกิตพฺโพ เยวาติ วตฺวา ทุติยํ คาถมาห

สงฺเกเถว อมิตฺตสฺมึ, มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส,

อภยา ภยมุปฺปนฺนํ อปิ มูลานิ กตนฺตีติ ฯ

ตตฺถ อภยา ภยมุปฺปนฺนนฺติ น อิโต เต ภยํ อุปฺปนฺนนฺติ อภโย ฯ โก โส มิตฺโต ยมฺหิ มิตฺตสฺมิมฺปิ วิสฺสเสติ ตโต ภยํ อุปฺปชฺชติ, ตํ มูลมฺปิ นิกนฺตตีติ มิตฺตสฺส สพฺพรนฺธานํ วิทิตตฺตา มูลฆจฺจาย สํวตฺตตีติ อตฺโถ ฯ

อถ นํ โพธิสตฺโต มา ภายิ, ยถา สปฺโป ตยิ น ทุพฺภติ เอวาหํ อกาสึ, ตฺวํ อิโต ปฏฺฐาย ตสฺมึ อาสงฺกํ มา กรีติ โอวทิตฺวา จตฺตาโร พฺรหฺมวิหาเร ภาเวตฺวา พฺรหฺมโลกปรายโน อโหสิ ฯ เตปิ ยถากมฺมํ คตา ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา สปฺโป จ นกุโล จ อิเม เทฺว มหามตฺตา อเหสุํ, ตาปโส ปน อหเมวาติ ฯ

นกุลชาตกํ ปญฺจมํ ฯ