๕. นกุลชาดก

5 Nakulajātakaṃ

sandhiṃ katvā amittenāti idaṃ satthā jetavane viharanto seṇibhaṇḍanaṃ ārabbha kathesi.

Vatthu heṭṭhā uragajātake kathitasadisameva.

Idhāpi satthā na bhikkhave ime dve mahāmattā idāneva mayā samaggā katā, pubbepāhaṃ ime samagge akāsiṃ yevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto ekasmiṃ gāme brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sabbasippāni uggahetvā gharāvāsaṃ pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā uñchācariyāya vanamūlaphalāphalāhāro himavantappadese vāsaṃ kappesi. Tassa caṅkamanakoṭiyaṃ ekasmiṃ vammike nakulo tiṭṭhati. Tasseva santike ekasmiṃ rukkhamūle sappo vāsaṃ kappesi. Te ubhopi ahinakulā niccakālaṃ kalahaṃ karonti. Bodhisatto tesaṃ kalahe ādīnavañca mettābhāvanāya ca ānisaṃsaṃ kathetvā kalahaṃ nāma akatvā samaggasaṃvāsaṃ vasituṃ vaṭṭatīti ovaditvā ubhopi te samagge akāsi. Atha sappassa bahi nikkhantakāle nakulo caṅkamanakoṭiyaṃ vammikassa biladvāre sīsaṃ katvā mukhaṃ vivaritvā nipanno assasanto passasanto Niddaṃ upagañchi. Bodhisatto taṃ tathā nipajjitvā niddāyamānaṃ disvā kinnu kho te nissāya bhayaṃ uppannanti pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha

sandhiṃ katvā amittena aṇḍajena jalābuja

vivariya dāṭhaṃ sayasi, kuto te bhayamāgatanti.

Tattha sandhiṃ katvāti mittabhāvaṃ karitvā. Aṇḍajenāti aṇḍakose nibbattena nāgena. Jalābujāti nakulaṃ ālapati. So hi jalābumhi jātattā jalābujoti vuccati. Vivariyāti vivaritvā.

Evaṃ bodhisattena vutto nakulo ayya paccāmitto nāma na avajānitabbo āsaṅkitabbo yevāti vatvā dutiyaṃ gāthamāha

saṅketheva amittasmiṃ, mittasmimpi na vissase,

abhayā bhayamuppannaṃ api mūlāni katantīti.

Tattha abhayā bhayamuppannanti na ito te bhayaṃ uppannanti abhayo. Ko so mitto yamhi mittasmimpi vissaseti tato bhayaṃ uppajjati, taṃ mūlampi nikantatīti mittassa sabbarandhānaṃ viditattā mūlaghaccāya saṃvattatīti attho.

Atha naṃ bodhisatto mā bhāyi, yathā sappo tayi na dubbhati evāhaṃ akāsiṃ, tvaṃ ito paṭṭhāya tasmiṃ āsaṅkaṃ mā karīti ovaditvā cattāro brahmavihāre bhāvetvā brahmalokaparāyano ahosi. Tepi yathākammaṃ gatā.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi. Tadā sappo ca nakulo ca ime dve mahāmattā ahesuṃ, tāpaso pana ahamevāti.

Nakulajātakaṃ pañcamaṃ.