๘. สกุณัคฆิชาดก

๘ สกุณคฺฆิชาตกํ

เสโน พลสา ปตมาโนติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อตฺตโน อชฺฌาสยํ สกุโณวาทสุตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เอกทิวสํ หิ สตฺถา ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา โคจเร ภิกฺขเว จรถ สเก เปตฺติเก วิสเยติ อิมํ สํยุตฺตํ มหาวคฺเค สุตฺตนฺตํ กเถนฺโต ตุมฺเห ตาว ติฏฺฐถ, ปุพฺเพปิ ติรจฺฉานคตาปิ สกํ วิสยํ ปหาย อโคจเร จรนฺตา ปจฺจามิตฺตานํ หตฺถปถํ คนฺตฺวา อตฺตโน ปญฺญาสมฺปตฺติยา อุปายโกสลฺเลน ปจฺจามิตฺตานํ หตฺถา มุจฺจึสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ลาปสกุณโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา นงฺคลกฏฺฐกรเณ เลฑฺฑุฏฺฐาเน วาสํ กปฺเปสิ ฯ โส เอกทิวสํ สกวิสเย โคจรคหณํ ปหาย ปรวิสเย โคจรํ คเหสฺสามีติ อฏวิปริยนฺตํ อคมาสิ ฯ อถ นํ ตตฺถ โคจรํ ปริคฺคณฺหนฺตํ ทิสฺวา สกุณคฺฆิ สหสา อชฺฌปฺปตฺตา อคฺคเหสิ ฯ โส สกุณคฺฆิยา หริยมาโน เอวํ ปริเทเวสิ มยเมว มหาอลกฺขิกา มยํ อปฺปปุญฺญา เยว, มยํ อโคจเร จริมฺหา ปรวสเย, สจชฺช มยํ โคจเร จเรยฺยาม สเก เปตฺติกวิสเย, น มฺยายํ สกุณคฺฆิ อลํ อภวิสฺส ยทิทํ ยุทฺธายาติ ฯ โก ปน เต ลาป โคจโร สโก เปตฺติโก วิสโยติ ฯ ยทิทํ นงฺคลกฏฺฐกรณํ เลฑฺฑุฏฺฐานนฺติ ฯ อถ นํ สกุณคฺฆิ สเก พเล อตฺถทฺธา อมุญฺจิ คจฺฉ โภ ตฺวํ ลาป, ตตฺถาปิ คนฺตฺวา น โมกฺขสีติ ฯ โส ตตฺถ คนฺตฺวา มหนฺตํ เลฑฺฑุํ อภิรูหิตฺวา เอหิ โขทานิ สกุณคฺฆีติ เสนํ อวฺหยนฺโต อฏฺฐาสิ ฯ สกุณคฺฆิ สเก พเล อปตฺถทฺธา อุโภ ปกฺเข สนฺธาย ลาปสกุณ สหสา อชฺฌปฺปตฺตา ฯ ยทา ปน ตํ ลาโป พหุอาคโต โข มฺยายํ สกุณคฺฆีติ อญฺญาสิ, อถ ปริวตฺติตฺวา ตสฺเสว เลฑฺฑุสฺส อนฺตรํ ปจฺจาปาทิ ฯ สกุณคฺฆิ เวคํ สนฺธาเรตุํ อสกฺโกนฺโต ตตฺเถว อุรํ ปจฺจผาเลสิ ฯ เอวํ โส ภินฺเนน หทเยน นิกฺขนฺเตหิ อกฺขีหิ ชีวิตกฺขยํ ปาปุณิ ฯ

สตฺถา อิมํ อตีตํ ทสฺเสตฺวา เอวํ ภิกฺขเว ติรจฺฉานคตาปิ อโคจเร จรนฺตา อมิตฺตหตฺถํ คจฺฉนฺติ โคจเร ปน สเก เปตฺติเก วิสเย จรนฺตา อมิตฺเต นิคฺคณฺหนฺติ, ตสฺมา ตุมฺเหปิ มา อโคจเร จรถ ปรวิสเย, อโคจเร ภิกฺขเว จรตํ ปรวิสเย ลจฺฉติ มาโร โอตารํ ลจฺฉติ มาโร อารมฺมณํ, โก จ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อโคจโร ปรวิสโย ยทิทํ ปญฺจกามคุณา, กตเม ปญฺจ, จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา, อยํ โข ภิกขเว ภิกฺขุโน อโคจโร ปรวิสโยติ วตฺวา อภิสมฺพุทฺโธ หุตฺวา ปฐมํ คาถมาห

เสโน พลสา ปตมาโน ลาปํ โคจรฏฺฐายินํ

สหสา อชฺฌปฺปตฺโต ว มรณํ เตนุปาคมีติ ฯ

ตตฺถ พสสา ปตมาโนติ ลาปํ คณฺหิสฺสามีติ พเลน ถาเมน ปตมาโน ฯ โคจรฏฺฐายินนฺติ สกวิสยา นิกฺขมิตฺวา โคจรตฺถาย อฏวิปริยนฺเต ฐิตํ ฯ อชฺฌปฺปตฺโตติ สมฺปตฺโต ฯ เตนุปาคมีติ เตน การเณน มรณํ ปตฺโต ฯ

ตสฺมึ ปน มรณํ อุปคเต ลาโป นิกฺขมิตฺวา ทิฏฺฐา วต เม ปจฺจามิตฺตสฺส ปิฏฺฐีติ ตสฺส หทเยว ฐตฺวา อุทานํ อุทาเนนฺโต ทุติยํ คาถมาห

โสหํ นเยน สมฺปนฺโน เปตฺติเก โคจเร รโต

อเปตสตฺตุ โมทามิ สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโนติ ฯ

ตตฺถ นเยนาติ อุปาเยน ฯ อตฺถมตฺตโนติ อตฺตโน อโรคภาวสงฺขาตํ วุฑฺฒึ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน พหู ภิกฺขู โสตาปตฺติผลาทีนิ สมฺปาปุณึสุ ฯ ตทา เสโน เทวทตฺโต อโหสิ, ลาโป ปน อหเมวาติ ฯ

สกุณคฺฆิชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ