๑๐. ทุทททชาดก

10 Duddadajātakaṃ

duddadaṃ dadamānānanti idaṃ satthā jetavane viharanto gaṇadānaṃ ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ kira dve sahāyakā kuṭumbikaputtā chandakaṃ saṃharitvā sabbaparikkhāradānaṃ sajjetvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā sattame divase sabbaparikkhāraṃ adaṃsu. Tesu gaṇajeṭṭhako satthāraṃ vanditvā ekamante nisīditvā bhante imasmiṃ dāne bahudāyakāpi atthi appadāyakāpi, tesampi sabbesaṃ idaṃ dānaṃ mahapphalaṃ hotūti dānaṃ niyyādeti. Satthā tumhehi kho upāsakā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ datvā evaṃ niyyādentehi mahākammaṃ kataṃ, porāṇakapaṇḍitāpi dānaṃ datvā evameva niyyādesunti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāsikaraṭṭhe brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā gharāvāsaṃ pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā gaṇasatthā hutvā himavantappadese ciraṃ vasitvā loṇambilasevanatthāya janapadacārikañcaramāno bārāṇasiyaṃ gantvā rājuyyāne vasitvā punadivase dvāragāme sapariso piṇḍāya cari. Manussā bhikkhaṃ adaṃsu. Punadivase bārāṇasiyaṃ cari. Manussā sampiyāyamānā bhikkhaṃ datvā gaṇabandhena chandakaṃ saṃharitvā dānaṃ sajjetvā isigaṇassa mahādānaṃ pavattayiṃsu. Dānapariyosāne gaṇajeṭṭhako evameva vatvā iminā niyāmena dānaṃ niyyādesi. Bodhisatto āvuso cittappasāde sati, appakaṃ nāma dānaṃ natthīti vatvā anumodanaṃ karonto imā gāthā avoca

duddadaṃ dadamānānaṃ dukkaraṃ kammakubbataṃ

asanto nānukubbanti, sataṃ dhammo durannayo,

tasmā satañca asatañca nānā hoti ito gati,

asanto nirayaṃ yanti, santo saggaparāyanāti.

Tattha duddadanti dānaṃ nāma lobhādidosavasikehi apaṇḍitehi dātuṃ na sakkā, tasmā duddadanti vuccati, taṃ dadamānānaṃ. Kubbatanti tadeva dānakammaṃ sabbehi kātuṃ na sakkā. Dukkaranti taṃ kurumānānaṃ. Asantoti apaṇḍitā bālā. Nānukubbantīti taṃ kammaṃ nānukaronti. Sataṃ dhammoti paṇḍitānaṃ sabhāvo. Dānaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Durannayoti Phalasambandhavasena dujjāno evarūpassa dānassa evarūpo phalavipāko hotīti durannayo durānubodho. Api ca durannayoti durādhigamo. Apaṇḍitehi dānaṃ adatvā dānaphalaṃ nāma laddhuṃ na sakkātipi attho. Nānā hoti ito gatīti ito cavitvā paralokaṃ gacchantānaṃ taṃ paṭisandhigahaṇaṃ nānā hotīti. Asanto nirayaṃ yantīti apaṇḍitā dussīlā dānaṃ adatvā sīlaṃ arakkhitvā nirayaṃ gacchanti. Santo saggaparāyanāti paṇḍitā pana dānaṃ datvā sīlaṃ rakkhitvā uposathakammaṃ katvā tīṇi sucaritāni pūretvā saggaparāyanā honti mahantaṃ sukhasampattiṃ anubhavantīti.

Evaṃ bodhisatto anumodanaṃ katvā cattāro vassike māse tattheva vasitvā vassātikkame himavantaṃ gantvā jhānaṃ nibbattetvā aparihīnajjhāno brahmalokūpago ahosi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi. Tadā isigaṇā buddhaparisā ahesuṃ, gaṇasatthā pana ahamevāti.

Duddadajātakaṃ dasamaṃ.

Kalyāṇadhammavaggo tatiyo.

@Footnote:

@*** hanṛ´ānīṛ´ā´mḗmīkhṛ´amūla ***