๔. คิริทัตตชาดก

4 Giridattajātakaṃ

dūsito giridattenāti idaṃ satthā veḷuvane viharanto ekaṃ vipakkhaseviṃ ārabbha kathesi. Vatthu heṭṭhā mahilāmukhajātake kathitameva.

Satthā pana na bhikkhave ayaṃ bhikkhu idāneva vipakkhaṃ sevati, pubbepesa vipakkhaṃ sevanto yevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ sāmarājā nāma rajjaṃ kāresi. Tadā bodhisatto amaccakule nibbattitvā vayappatto tassa atthadhammānusāsako ahosi. Rañño pana paṇḍavo nāma maṅgalaasso. Tassa giridatto nāma assabandho, so khañjo ahosi. Asso mukharajjukaṃ gahetvā taṃ purato purato gacchantaṃ disvā maṃ esa sikkhāpetīti saññāya tassa anusikkhanto khañjo ahosi. Tassa khañjabhāvaṃ rañño ārocesi. Rājā vejje pesesi. Te gantvā assasarīre rogaṃ apassantā rogamassa na passāmāti rañño kathayiṃsu. Rājā bodhisattaṃ pesesi gaccha vayassa ettha Kāraṇaṃ jānāhīti. So gantvā khañjaassabandhasaṃsaggena tassa khañjabhūtabhāvaṃ ñatvā rañño tamatthaṃ ārocetvā saṃsaggadosena nāma evaṃ hotīti dassento paṭhamaṃ gāthamāha

dūsito giridattena hayo sāmassa paṇḍavo

porāṇapakatiṃ hitvā tasseva anuvidhiyyatīti.

Tattha hayo sāmassāti sāmassa rañño maṅgalaasso. Porāṇapakatiṃ hitvāti attano pubbapakatiṃ siṅgārabhāvaṃ pahāya. Tasseva anuvidhiyyatīti anusikkhatīti attho.

Atha naṃ rājā idāni vayassa kiṃ kattabbanti pucchi. Bodhisatto sundaraṃ assabandhaṃ labhitvā yathāporāṇo bhavissatīti vatvā dutiyaṃ gāthamāha

sace va tanujo poso siṅgārākārakappito

ānane taṃ gahetvāna maṇḍale parivattaye,

khippameva pahantvāna tasseva anuvidhiyyatīti.

Tattha tanujoti tassa anujo anurūpajātoti anujo tassa anujo tanujo. Idaṃ vuttaṃ hoti sace hi mahārāja tassa siṅgārassa ācārasampannassassa anurūpajāto siṅgārācārasampanno poso. Siṅgārākārakappitoti siṅgārena sundarena ākārena kappitakesamassu taṃ assaṃ ānane gahetvā assamaṇḍale parivatteyya, khippamevesa taṃ khañjabhāvaṃ pahāya ayaṃ siṅgāro ācārasampanno assagopako maṃ sikkhāpetīti saññāya khippameva tassa anuvidhiyyati anusikkhati Pakatibhāve yeva ṭhassatīti attho.

Rājā tathā kāresi. Asso pakatibhāve patiṭṭhāsi. Rājā tiracchānānampi nāma āsayaṃ jānātīti tuṭṭhacitto bodhisattassa mahantaṃ yasaṃ adāsi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi. Tadā giridatto devadatto ahosi, asso vipakkhasevako bhikkhu yeva, rājā ānando ahosi, amaccapaṇḍito pana ahamevāti.

Giridattajātakaṃ catutthaṃ.