๗. มิตตามิตตชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๒๔๓ · บรรทัด ๑๔๕๕เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๗ มิตฺตามิตฺตชาตกํ
น นํ อุมฺหยเต ทิสฺวาติ อิทํ สตฺถา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
อญฺญตโร ภิกฺขุ มยา คหิเต มยฺหํ อุปชฺฌาโย น กุชฺฌิสฺสตีติ อุปชฺฌาเยน ฐปิตํ วิสฺสาเสน เอกํ วตฺถขณฺฑํ คเหตฺวา อุปาหนตฺถวิกํ กตฺวา ปจฺฉา อุปชฺฌายํ อาปุจฺฉิ ฯ อถ นํ อุปชฺฌาโย กึการณา คณฺหีติ วตฺวา มยา คหิเต น กุชฺฌิสฺสตีติ ตุมฺหากํ วิสฺสาเสนาติ วุตฺเต โก มยา สทฺธึ ตุยฺหํ วิสฺสาโส นามาติ วตฺวา กุทฺโธ อุฏฺฐหิตฺวา ปหริ ฯ ตสฺส สา กิริยา ภิกฺขูสุ ปากฏา ชาตา ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุโก กิร ทหโร ภิกฺขุ อุปชฺฌายสฺส วิสฺสาเสน วตฺถขณฺฑํ คเหตฺวา อุปาหนตฺถวิกํ อกาสิ, อถ นํ อุปชฺฌาโย โก มยา สทฺธึ ตุยฺหํ วิสฺสาโส นามาติ วตฺวา กุทฺโธ อุฏฺฐหิตฺวา ปหรีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว เอส ภิกฺขุ อตฺตโน สทฺธิวิหาริเกน สทฺธึ อวิสฺสาสิโก, ปุพฺเพปิ อวิสฺสาสิโก เยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
กาสิกรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพตฺเตตฺวา คณสตฺถา หุตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส วาสํ กปฺเปสิ ฯ ตสฺมึ อิสิคเณ เอโก ตาปโส โพธิสตฺตสฺส วจนํ อกตฺวา เอกํ มตมาติกํ หตฺถิโปตกํ ปฏิชคฺคิ ฯ อถ นํ โส วุฑฺฒิปฺปตฺโต มาเรตฺวา อรญฺญํ ปาวิสิ ฯ ตสฺส สรีรกิจฺจํ กตฺวา อิสิคโณ โพธิสตฺตํ ปริวาเรตฺวา ภนฺเต เกน นุ โข การเณน มิตฺตภาโว วา อมิตฺตภาโว วา สกฺกา ชานิตุนฺติ ปุจฺฉิ ฯ โพธิสตฺโต อิมินา จ อิมินา จ การเณนาติ อาจิกฺขนฺโต อิมา คาถา อโวจ
น นํ อุมฺหยเต ทิสฺวา น จ นํ ปฏินนฺทติ
จกฺขูนิ จสฺส น ททาติ ปฏิโลมญฺจ วตฺตติ,
เอเต ภวนฺติ อาการา อมิตฺตสฺมึ ปติฏฺฐิตา
เยหิ อมิตฺตํ ชาเนยฺย ทิสฺวา สุตฺวา จ ปณฺฑิโตติ ฯ
ตตฺถ น นํ อุมฺหยเต ทิสฺวาติ โย หิ ยสฺส อมิตฺโต โหติ, โส ตํ ทิสฺวา น อุมฺหยเต หสติ สิตํ น กโรติ ปหฏฺฐาการํ น ทสฺเสติ ฯ น จ นํ ปฏินนฺทตีติ ตสฺส วจนํ สุตฺวาปิ ตํ ปุคฺคลํ น ปฏินนฺทติ สาธุ สุภาสิตนฺติ นาพฺภนุโมทติ ฯ จกฺขูนิ จสฺส น ททาตีติ จกฺขุนา จกฺขุํ อาหจฺจ ปฏิมุโข หุตฺวา น โอโลเกติ อญฺญโต ว จกฺขูนิ หรติ ฯ ปฏิโลมญฺจ วตฺตตีติ ตสฺส กายกมฺมํ วจีกมฺมมฺปิ น โรเจติ ปฏิโลมคาหํ คณฺหาติ ปจฺจนิกคาหํ ฯ อาการาติ การณานิ ฯ เยหิ อมิตฺตนฺติ เยหิ การเณหิ, ตานิ การณานิ ทิสฺวา จ สุตฺวา จ ปณฺฑิโต ปุคฺคโล อยํ เม อมิตฺโตติ ชาเนยฺย ฯ ตโต วิปรีเตหิ ปน มิตฺตภาโว ชานิตพฺโพติ ฯ
เอวํ โพธิสตฺโต มิตฺตามิตฺตภาวการณานิ อาจิกฺขิตฺวา พฺรหฺมวิหาเร ภาเวตฺวา พฺรหฺมโลกูปโค อโหสิ ฯ
สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา หตฺถิโปสกตาปโส สทฺธิวิหาริโก อโหสิ, หตฺถี อุปชฺฌาโย, อิสิคณา พุทฺธปริสา, คณสตฺถา ปน อหเมวาติ ฯ
มิตฺตามิตฺตชาตกํ สตฺตมํ ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๗ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด