๕. ขันติวรรณนชาดก

๕ ขนฺติวณฺณนชาตกํ

อตฺถิ เม ปุริโส เทวาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โกสลราชานํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺส กิเรโก พหุปฺปกาโร อมจฺโจ อนฺเตปุเร ปทุสฺสิ ฯ ราชา อุปการโก เมติ ญตฺวาปิ อธิวาเสตฺวา สตฺถุ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา ปุราณกราชาโนปิ มหาราช เอวํ อธิวาเสสุํ เยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต เอโก อมจฺโจ ตสฺส อนฺเตปุเร ปทุสฺสิ ฯ อมจฺจสฺสาปิ เสวโก ตสฺส เคเห ปทุสฺสิ ฯ โส ตสฺส อปราธํ อธิวาเสตุํ อสกฺโกนฺโต ตํ อาทาย รญฺโญ สนฺติกํ คนฺตฺวา เทว เอโก เม อุปฏฺฐาโก สพฺพกิจฺจการโก, โส มยฺหํ เคเห ปทุสฺสิ, ตสฺส กึ กาตุํ วฏฺฏตีติ ปุจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห

อตฺถิ เม ปุริโส เทว สพฺพกิจฺเจสุ พฺยาวโฏ,

ตสฺส เจโกปราธตฺถิ, ตตฺถ ตฺวํ กินฺติ มญฺญสีติ ฯ

ตตฺถ ตสฺส เจโกปราธตฺถีติ ตสฺส จ ปุริสสฺส เอโก อปราโธ อตฺถิ ฯ ตตฺถ ตฺวํ กินฺติ มญฺญสีติ ตตฺถ ตสฺส ปุริสสฺส อปราเธ ตฺวํ กึ กาตพฺพนฺติ มญฺญสิ, ยถา เต จิตฺตํ อุปชฺชติ ตทนุรูปมสฺส ทณฺฑํ ปเนหีติ ทีเปติ ฯ

ตํ สุตฺวา ราชา ทุติยํ คาถมาห

อมฺหากํ อตฺถิ ปุริโส เอทิโส อิธ วิชฺชติ,

ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน, ขนฺติ อสฺมาก รุจฺจตีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ อมฺหากมฺปิ ราชูนํ สตํ เอทิโส พหุปฺปกาโร อคาเร ทุสฺสนกปุริโส อตฺถิ ฯ โส จ โข อิธ วิชฺชติ อิทานิปิ อิเธว สํวิชฺชติ, มยํ ราชาโนปิ สมานา ตสฺส พหุปฺปการตํ สนฺธาย อธิวาเสม, ตุยฺหํ ปน อรญฺโญปิ สโต อธิวาสนภาโร ๑- ชาโต ฯ องฺคสมฺปนฺโนติ สพฺพคุณโกฏฺฐาเสหิ สมนฺนาคโต ปุริโส นาม ทุลฺลโภ, เตน การเณน อมฺหากํ เอวรูเปสุ ฐาเนสุ อธิวาสนขนฺติ เยว รุจฺจตีติ ฯ

อมจฺโจ อตฺตานํ สนฺธาย รญฺโญ ๒- วุตฺตภาวํ ญตฺวา ตโต ปฏฺฐาย อนฺเตปุเร ปทุสฺสิตุํ น วิสหิ ฯ โสปิสฺส เสวโก รญฺโญ อาโรจิตภาวํ ญตฺวา ตโต ปฏฺฐาย ตํ กมฺมํ กาตุํ น วิสหิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา อหเมว พาราณสิราชา อโหสินฺติ ฯ โสปิ อมจฺโจ รญฺโญ สตฺถุ กถิตภาวํ ญตฺวา ตโต ปฏฺฐาย ตํ กมฺมํ กาตุํ นาสกฺขีติ ฯ

ขนฺติวณฺณนชาตกํ ปญฺจมํ ฯ

@เชิงอรรถ: ๑ อธิวาสนํ ภาโรติปิ ๒ รญฺญาติปิ ฯ