๖. สาลุกชาดก

สาลุกชาตกํ

มา สาลุกสฺส ปิหยีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ถูลกุมาริกปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตํ จูฬนารทกสฺสปชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ ตํ ปน ภิกฺขุํ สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตติ ปุจฺฉิ ฯ เอวํ ภนฺเตติ ฯ โก ตํ อุกฺกณฺฐาเปตีติ ฯ ถูลกุมาริกา ภนฺเตติ ฯ สตฺถา เอสา เต ภิกฺขุ อนตฺถการิกา ปุพฺเพปิ ตฺวํ เอติสฺสาย วิวาหกาเล อาคตปริสาย อุตฺตริภงฺโค อโหสีติ วตฺวา ภิกฺขูหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต มหาโลหิตโคโณ นาม อโหสิ ฯ กนิฏฺฐภาตา ปนสฺส จุลฺลโลหิโต นาม ฯ อุโภปิ คามเก เอกสฺมึ กุเล กมฺมํ กโรนฺติ ฯ ตสฺส กุลสฺส เอกา วยปฺปตฺตา กุมาริกา อตฺถิ ฯ ตํ อญฺญํ กุลํ วาเรสิ ฯ อถ นํ กุลํ วิวาหกาเล อุตฺตริภงฺโค ภวิสฺสตีติ สาลุกํ นาม สูกรํ ยาคุภตฺเตน ปฏิชคฺคิ ฯ โส เหฏฺฐามญฺเจ สยติ ฯ อเถกทิวสํ จุลฺลโลหิโต ภาตรํ อาห ภาติก มยํ อิมสฺมึ กุเล กมฺมํ กโรม อมฺเห นิสฺสาย อิมํ กุลํ ชีวติ อถ จปนิเม มนุสฺสา อมฺหากํ ติณปลาลมตฺตํ เทนฺติ อิมํ ปน สูกรํ ยาคุภตฺเตน โปเสนฺติ เหฏฺฐามญฺเจ สยาเปนฺติ กึ นาเมส เอเตสํ กริสฺสตีติ ฯ มหาโลหิโต ตาต มา ตฺวํ เอตสฺส ยาคุภตฺตํ ปฏฺฐยิ เอติสฺสาย กุมาริกาย วิวาหทิวเส เอตํ ปน อุตฺตริภงฺคํ กาตุกามา อิทํ ปน สูกรํ ยาคุภตฺเตน เอเต มํสสฺส ถูลภาวกรณตฺถํ โปเสนฺติ กติปาหจฺจเยน ตํ ปสฺสิสฺสสิ เหฏฺฐามญฺจโต นิกฺขาเมตฺวาว วธิตฺวา ขณฺฑาขณฺฑิกํ ฉินฺทิตฺวา อาคนฺตุกภตฺตํ กริยมานนฺติ วตฺวา ปุริมา เทฺว คาถา สมุฏฺฐาเปสิ

มา สาลุกสฺส ปิหยิ อาตุรนฺนานิ ภุญฺชติ

อปฺโปสฺสุกฺโก ภุสํ ขาท เอตํ ทีฆายุลกฺขณํ

อิทานิ โส อิธาคนฺตฺวา อติถิ ยุตฺตเสวโก

อถ ทกฺขสิ สาลุกํ สยนฺตํ มูสลนฺตรนฺติ ฯ

ตตฺถายํ สงฺเขปตฺโถ ตาต ตฺวํ มา สาลุกสูกรภาวํ ปฏฺฐยิ อยญฺหิ อาตุรนฺนานิ มรณโภชนานิ ภุญฺชติ ยานิ ภุญฺชิตฺวา นจิรสฺเสว มรณํ ปาปุณิสฺสติ ตฺวํ ปน อปฺโปสฺสุกฺโก นิราลโย หุตฺวา อตฺตนา ลทฺธํ อิมํ ปลาลมิสฺสกํ ภุสํ ขาท เอตํ ทีฆายุภาวสฺส ลกฺขณํ สญฺชานนนิมิตฺตํ อิทานิ กติปาหสฺเสว โส วิวาหิกปุริโส มหติยา ปริสาย ยุตฺตตฺตา ยุตฺตเสวโก อิธ อติถิ หุตฺวา อาคโต ภวิสฺสติ อเถตํ สาลุกํ มูสลสทิเสน อุตฺตโรฏฺเฐน สมนฺนาคตตฺตา มูสลนฺตรมาริตํ สยนฺตํ ทกฺขสีติ ฯ

ตโต กติปาหสฺเสว วิวาหิเกสุ อาคเตสุ สาลุกํ มาเรตฺวา อุตฺตริภงฺคํ อกํสุ ฯ อุโภ โคณา ตํ ตสฺส วิปตฺตึ ทิสฺวา อมฺหากํ ภุสเมว วรนฺติ มนฺตยึสุ ฯ สตฺถา อภิสมฺพุทฺโธ หุตฺวา ตทตฺถชาตกํ ตติยํ คาถมาห

วิกนฺตํ สูกรํ ทิสฺวา สยนฺตํ มูสลนฺตรํ

ชรคฺควา อจินฺเตสุํ วรมฺหากํ ภุสามิวาติ ฯ ตตฺถ ภุสามิวาติ ภุสเมว อมฺหากํ วรํ อุตฺตมนฺติ อตฺโถ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน โส ภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐาสิ ฯ ตทา ถูลกุมาริกา เอตรหิ ถูลกุมาริกาเอว ฯ สาลุโก อุกฺกณฺฐิโต ภิกฺขุ ฯ จุลฺลโลหิโต อานนฺโท ฯ มหาโลหิโต ปน อหเมวาติ ฯ

สาลุกชาตกํ ฉฏฺฐมํ