๖. สาลุกชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๔๕๗ · บรรทัด ๒๔๑๖เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Sālukajātakaṃ
mā sālukassa pihayīti idaṃ satthā jetavane viharanto thūlakumārikapalobhanaṃ ārabbha kathesi.
Taṃ cūḷanāradakassapajātake āvibhavissati. Taṃ pana bhikkhuṃ satthā saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ukkaṇṭhitoti pucchi. Evaṃ bhanteti. Ko taṃ ukkaṇṭhāpetīti. Thūlakumārikā bhanteti. Satthā esā te bhikkhu anatthakārikā pubbepi tvaṃ etissāya vivāhakāle āgataparisāya uttaribhaṅgo ahosīti vatvā bhikkhūhi yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto mahālohitagoṇo nāma ahosi. Kaniṭṭhabhātā panassa cullalohito nāma. Ubhopi gāmake ekasmiṃ kule kammaṃ karonti. Tassa kulassa ekā vayappattā kumārikā atthi. Taṃ aññaṃ kulaṃ vāresi. Atha naṃ kulaṃ vivāhakāle uttaribhaṅgo bhavissatīti sālukaṃ nāma sūkaraṃ yāgubhattena paṭijaggi. So heṭṭhāmañce sayati. Athekadivasaṃ cullalohito bhātaraṃ āha bhātika mayaṃ imasmiṃ kule kammaṃ karoma amhe nissāya imaṃ kulaṃ jīvati atha capanime manussā amhākaṃ tiṇapalālamattaṃ denti imaṃ pana sūkaraṃ yāgubhattena posenti heṭṭhāmañce sayāpenti kiṃ nāmesa etesaṃ karissatīti. Mahālohito tāta mā tvaṃ etassa Yāgubhattaṃ paṭṭhayi etissāya kumārikāya vivāhadivase etaṃ pana uttaribhaṅgaṃ kātukāmā idaṃ pana sūkaraṃ yāgubhattena ete maṃsassa thūlabhāvakaraṇatthaṃ posenti katipāhaccayena taṃ passissasi heṭṭhāmañcato nikkhāmetvāva vadhitvā khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā āgantukabhattaṃ kariyamānanti vatvā purimā dve gāthā samuṭṭhāpesi
mā sālukassa pihayi āturannāni bhuñjati
appossukko bhusaṃ khāda etaṃ dīghāyulakkhaṇaṃ
idāni so idhāgantvā atithi yuttasevako
atha dakkhasi sālukaṃ sayantaṃ mūsalantaranti.
Tatthāyaṃ saṅkhepattho tāta tvaṃ mā sālukasūkarabhāvaṃ paṭṭhayi ayañhi āturannāni maraṇabhojanāni bhuñjati yāni bhuñjitvā nacirasseva maraṇaṃ pāpuṇissati tvaṃ pana appossukko nirālayo hutvā attanā laddhaṃ imaṃ palālamissakaṃ bhusaṃ khāda etaṃ dīghāyubhāvassa lakkhaṇaṃ sañjānananimittaṃ idāni katipāhasseva so vivāhikapuriso mahatiyā parisāya yuttattā yuttasevako idha atithi hutvā āgato bhavissati athetaṃ sālukaṃ mūsalasadisena uttaroṭṭhena samannāgatattā mūsalantaramāritaṃ sayantaṃ dakkhasīti.
Tato katipāhasseva vivāhikesu āgatesu sālukaṃ māretvā uttaribhaṅgaṃ akaṃsu. Ubho goṇā taṃ tassa vipattiṃ disvā amhākaṃ bhusameva varanti mantayiṃsu. Satthā abhisambuddho hutvā tadatthajātakaṃ tatiyaṃ gāthamāha
Vikantaṃ sūkaraṃ disvā sayantaṃ mūsalantaraṃ
jaraggavā acintesuṃ varamhākaṃ bhusāmivāti. Tattha bhusāmivāti bhusameva amhākaṃ varaṃ uttamanti attho.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne so bhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhāsi. Tadā thūlakumārikā etarahi thūlakumārikāeva. Sāluko ukkaṇṭhito bhikkhu. Cullalohito ānando. Mahālohito pana ahamevāti.
Sālukajātakaṃ chaṭṭhamaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด