๕. สีลวีมังสชาดก

สีลวีมํสชาตกํ

นตฺถิ โลเก รโห นามาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต กิเลสนิคฺคหํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

วตฺถุ เอกาทสนิปาเต ปญฺจาลชาตเก ๑- อาวิภวิสฺสติ ฯ อยํ ปเนตฺถ สงฺเขปตฺโถ ฯ ปญฺจสตา ภิกฺขู อนฺโตเชตวเน วสนฺตา มชฺฌิมยามสมนนฺตเร กามวิตกฺกํ วิตกฺกยึสุ ฯ สตฺถา สพฺพรตฺตินฺทิวํ สพฺพกาเล ยถา เอกจกฺขุโก จกฺขุํ เอกปุตฺโต ปุตฺตํ จามรี พาลํ อปฺปมาเทน รกฺขติ เอวํ นิจฺจกาลํ ภิกฺขู โอโลเกติ ฯ โส

@เชิงอรรถ: ๑ ปานียชาตเก ฯ รตฺติภาเค ทิพฺพจกฺขุนา เชตวเน โอโลเกนฺโต จกฺกวตฺติรญฺโญ อนฺโตนิเวสเน อุปฺปนฺนโจเร วิย เต ภิกฺขู ทิสฺวา คนฺธกุฏึ วิวริตฺวา อานนฺทตฺเถรํ ปกฺโกสิตฺวา อานนฺท อนฺโตโกฏิสนฺถาเร ภิกฺขู สนฺนิปาเตตฺวา คนฺธกุฏิทฺวาเร อาสนํ ปญฺญเปหีติ อาห ฯ โส ตถา กตฺวา สตฺถุ ปฏิเวเทสิ ฯ สตฺถา ปญฺญตฺตาสเน นิสีทิตฺวา สพฺพสงฺคาหิกวเสน อามนฺเตตฺวา ภิกฺขเว โปราณกปณฺฑิตา ปาปกรเณ รโห นาม นตฺถีติ ปาปํ น กรึสูติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตตฺเถว พาราณสิยํ ทิสาปาโมกฺขสฺส อาจริยสฺส สนฺติเก ปญฺจมาณวสตานํ เชฏฺฐโก หุตฺวา สิปฺปํ อุคฺคณฺหติ ฯ อาจริยสฺส วยปฺปตฺตา ธีตา อตฺถิ ฯ โส จินฺเตสิ อิเมสํ มาณวกานํ สีลํ วีมํสิตฺวา สีลสมฺปนฺนสฺเสว ตํ ทสฺสามีติ ฯ โส เอกทิวสํ มาณเว อามนฺเตตฺวา ตาตา มยฺหํ ธีตา วยปฺปตฺตา วิวาหมสฺสา กริสฺสามิ วตฺถาลงฺการํ ลทฺธุํ วฏฺฏติ ตุมฺเห อตฺตโน ญาตกานํ อปสฺสนฺตานํ เถเนตฺวา วตฺถาลงฺการํ อาหรถ เกนจิ อทิฏฺฐเมว คณฺหามิ ทสฺเสตฺวา อาภตํ น คณฺหามีติ อาห ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตโต ปฏฺฐาย ญาตกานํ อปสฺสนฺตานํ เถเนตฺวา วตฺถปิลนฺธนาทีนี อาหรนฺติ ฯ อาจริโย อาภตาภตํ วิสุํ วิสุํ ฐเปสิ ฯ โพธิสตฺโต น กิญฺจิ อาหริ ฯ อถ นํ อาจริโย อาห ตฺวํ ปน ตาต คนฺตฺวา น กิญฺจิ อาหรสีติ ฯ อาม อาจริยาติ ฯ กสฺมา ตาตาติ ฯ ตุมฺเห กสฺสจิ ปสฺสนฺตสฺส อาภตํ น คณฺหถ อหมฺปิ ปาปกมฺมกรเณ รโห น ปสฺสามีติ ทีเปนฺโต อิมา เทฺว คาถา อาห

นตฺถิ โลเก รโห นาม ปาปกมฺมํ ปกุพฺพโต

ปสฺสนฺติ วนภูตานิ ตํ พาโล มญฺญเต รโห

อหํ รโห น ปสฺสามิ สุญฺญํ วาปิ น วิชฺชติ

ยตฺถ สุญฺญํ ๑- น ปสฺสามิ อสุญฺญํ โหติ ตํ มยาติ ฯ

ตตฺถ รโหติ ปฏิจฺฉนฺนฏฺฐานํ ฯ วนภูตานีติ วเน นิพฺพตฺตภูตานิ ฯ ตํ พาโลติ ตํ ปาปกมฺมํ รโห มยา กตนฺติ พาโล มญฺญติ ฯ สุญฺญํ วาปีติ ยํ วา ฐานํ สตฺเตหิ สุญฺญํ ตุจฺฉํ ภเวยฺย ตมฺปิ นตฺถีติ อาห ฯ

อาจริโย ตสฺส ปสีทิตฺวา ตาต น มยฺหํ เคเห ธนํ นตฺถิ อหํ ปน สีลสมฺปนฺนสฺส ธีตรํ ทาตุกาโม อิเม มาณวเก วีมํสนฺโต เอวมกาสึ มม ธีตา ตุยฺหํเยว อนุจฺฉวิกาติ ธีตรํ อลงฺกริตฺวา โพธิสตฺตสฺส อทาสิ ฯ เสสมาณวเก ตุมฺเหหิ อาภตาภตํ ตุมฺหากํ เคหเมว เนถาติ อาห ฯ

สตฺถา อิติ โข ภิกฺขเว เต ทุสฺสีลมาณวา อตฺตโน ทุสฺสีลตาย ตํ อิตฺถึ น ลภึสุ อิตโร ปณฺฑิตมาณโว สีลสมฺปนฺนตาย ลภีติ วตฺวา อภิสมฺพุทฺโธ หุตฺวา อิตรา เทฺว คาถา อภาสิ

@เชิงอรรถ: ๑ อญฺญํ ฯ

ทุชฺชจฺโจ จ สุชจฺโจ ๑- จ จณฺโฑ ๒- จ สุขวจฺฉิโต ๓-

เวชฺฌสนฺโธ จ สีลี จ ๔- เต ธมฺมํ ชหุมตฺถิกา

พฺราหฺมโณ จ กถํ ชเห สพฺพธมฺมาน ปารคู

โย ธมฺมํ อนุปาเลติ ธิติมา สจฺจนิกฺกโมติ ฯ

ตตฺถ ทุชฺชจฺโจติ อาทโย ฉ เชฏฺฐกมาณวา เตสํ นามํ คณฺหิ ฯ อวเสสานํ นามํ อคฺคเหตฺวา สพฺพสงฺคาหิกวเสเนว เต ธมฺมํ ชหุมตฺถิกาติ อาห ฯ ตตฺถ เตติ สพฺเพปิ เต มาณวา ฯ ธมฺมนฺติ อิตฺถีปฏิลาภสภาวํ ฯ ชหุมตฺถิกาติ ชหุํ อตฺถิกาติ ฯ อยเมว วา ปาโฐ ฯ มกาโร ปน พฺยญฺชนสนฺธิวเสน วุตฺโต ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ สพฺเพปิ เต มาณวา ตาย อตฺถิกาว หุตฺวา อตฺตโน ทุสฺสีลตาย ตํ อิตฺถีปฏิลาภสภาวํ ชหึสุ ฯ พฺราหฺมโณ จาติ อิตโร ปน สีลสมฺปนฺโน พฺราหฺมโณ ฯ กถํ ชเหติ เกน การเณน ตํ อิตฺถีปฏิลาภํ ชหิสฺสติ ฯ สพฺพธมฺมานนฺติ อิมสฺมึ ฐาเน โลกิยานิ ปญฺจ สีลานิ อฏฺฐ สีลานิ ตีณิ สุจริตานิ สพฺพธมฺมา นาม เตสํ โส ปารคโตติ ปารคู ฯ ธมฺมนฺติ วุตฺตปฺปการเมว ธมฺมํ โย ปาเลติ รกฺขติ ฯ ธิติมาติ สีลรกฺขนธิติยา สมนฺนาคโต ฯ สจฺจนิกฺกโมติ สจฺจสภาวภูโต ๕- ยถาวุตฺเต สีลธมฺเม นิกฺกเมน สมนฺนาคโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ

@เชิงอรรถ: ๑ อชจฺโจ ฯ ๒ นนฺโท ฯ ๓ สุขวจฺฉโน ฯ ๔ วชฺโฌ อทฺธุวสีโล จ ฯ ๕ สจฺเจ

@สภาวภูเต ฯ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน ตานิ ปญฺจ ภิกฺขุสตานิ อรหตฺเต ปติฏฺฐหึสุ ฯ ตทา อาจริโย สารีปุตฺโต อโหสิ ฯ ปณฺฑิตมาณโว ปน อหเมวาติ ฯ

สีลวีมํสชาตกํ ปญฺจมํ

-------