๘. ชวสกุณชาดก

ชวสกุณชาตกํ

อกรมฺหาว เต กิจฺจนฺติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตสฺส อกตญฺญุตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ เทวทตฺโต อกตญฺญูเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต หิมวนฺตปฺปเทเส รุกฺขโกฏฺฏกสกุโณ หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ อเถกสฺส สีหสฺส มํสํ ขาทนฺตสฺส อฏฺฐิ คเล ลคฺคิ ฯ คโล อุทฺธุมายิ ฯ โคจรํ คณฺหิตุํ น สกฺโกติ ฯ ขรา เวทนา วตฺตนฺติ ฯ อถ นํ โส สกุโณ โคจรปสุโต ทิสฺวา สาขาย นิสินฺโน กึ ตฺวํ สมฺม ทุกฺขสีติ ปุจฺฉิ ฯ โส ตมตฺถํ อาจิกฺขิ ฯ อหํ เต สมฺม เอตํ อฏฺฐึ อปเนยฺยํ ภเยน ปน เต สมฺม มุขํ ปวิสิตุํ น วิสหามิ ขาเทยฺยาสิ มนฺติ ฯ มา ภายิ สมฺม นาหนฺตํ ขาทามิ ชีวิตํ เม เทหีติ ฯ โส สาธูติ ตํ ปสฺเสน นิปชฺชาเปตฺวา โก ชานาติ กึ เม ๑- ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา ยถา มุขํ ปิทหิตุํ น สกฺโกติ ตถา ตสฺส อธโรฏฺเฐ จ อุตฺตโรฏฺเฐ จ ทณฺฑกํ ฐเปตฺวา มุขํ ปวิสิตฺวา อฏฺฐิโกฏึ ตุณฺเฑน ปหริ ฯ อฏฺฐิ ปติตฺวา คตํ ฯ โส อฏฺฐึ ปาเตตฺวา สีหสฺส มุขโต นิกฺขมนฺโต ทณฺฑกํ ตุณฺเฑน ปหริตฺวา ปาเตนฺโตว นิกฺขมิตฺวา สาขคฺเค นิลียิ ฯ สีโห นิโรโค หุตฺวา เอกทิวสํ เอกํ วนมหิสํ วธิตฺวา ขาทติ ฯ สกุโณ วีมํสิสฺสามิ นนฺติ ตสฺส อุปริภาเค สาขาย นิลียิตฺวา เตน สทฺธึ สลฺลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห

อกรมฺหาว เต กิจฺจํ ยํ พลํ อหุวมฺหเส

มิคราช นโม ตฺยตฺถุ อปิ กิญฺจิ ลภามเสติ ฯ

ตตฺถ อกรมฺหาว เต กิจฺจนฺติ โภ สีห มยมฺปิ ตว เอกํ กิจฺจํ อกรมฺหา ฯ ยํ พลํ อหุวมฺหเสติ ยํ อมฺหากํ พลํ อโหสิ เตน พเลน ตโต กิญฺจิ อหาเปตฺวา อกรมฺหาเยวาติ ฯ

ตํ สุตฺวา สีโห ทุติยํ คาถมาห

มม โลหิตภกฺขสฺส นิจฺจํ ลุทฺธานิ กุพฺพโต

ทนฺตนฺตรคโต สนฺโต ตํ พหุํ ยมฺปิ ชีวสีติ ฯ

ตํ สุตฺวา สกุโณ อิตรา เทฺว คาถา อภาสิ

อกตญฺญุมกตฺตารํ กตสฺส อปฺปฏิการกํ

ยสฺมึ กตญฺญุตา นตฺถิ นิรตฺถา ตสฺส เสวนา

ยสฺส สมฺมุขจิณฺเณน มิตฺตธมฺโม น ลพฺภติ

อนุสฺสุยมนกฺโกสํ สณิกํ ตมฺหา อปกฺกเมติ ฯ

@เชิงอรรถ: ๑ กึ เปส กริสฺสติ ฯ

ตตฺถ อกตญฺญุนฺติ กตคุณํ อชานนฺตํ ฯ อกตฺตารนฺติ ยํ กิญฺจิ ๑- อกโรนฺตํ ฯ สมฺมุขจิณฺเณนาติ สมฺมุเข กเตน คุเณน ฯ อนุสฺสุยมนกฺโกสนฺติ ตํ ปุคฺคลํ น อุสฺสุยนฺโต น อกฺโกสนฺโต สณิกํ ตมฺหา ปุคฺคลา อปคจฺเฉยฺยาติ ฯ

เอวํ วตฺวา โส สกุโณ ปกฺกามิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สีโห เทวทตฺโต อโหสิ สกุโณ ปน อหเมวาติ ฯ

ชวสกุณชาตกํ อฏฺฐมํ