๘. ชวสกุณชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๕๓๐ · บรรทัด ๒๗๑๔เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
javasakuṇajātakaṃ
akaramhāva te kiccanti idaṃ satthā veḷuvane viharanto devadattassa akataññutaṃ ārabbha kathesi.
Na bhikkhave idāneva pubbepi devadatto akataññūyevāti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto himavantappadese rukkhakoṭṭakasakuṇo hutvā nibbatti. Athekassa sīhassa maṃsaṃ khādantassa aṭṭhi gale laggi. Galo uddhumāyi. Gocaraṃ gaṇhituṃ na sakkoti. Kharā vedanā vattanti. Atha naṃ so sakuṇo gocarapasuto disvā sākhāya nisinno kiṃ tvaṃ samma dukkhasīti pucchi. So tamatthaṃ ācikkhi. Ahaṃ te samma etaṃ aṭṭhiṃ apaneyyaṃ bhayena pana te samma mukhaṃ pavisituṃ na visahāmi khādeyyāsi manti. Mā bhāyi samma nāhantaṃ khādāmi jīvitaṃ me dehīti. So Sādhūti taṃ passena nipajjāpetvā ko jānāti kiṃ me 1- bhavissatīti cintetvā yathā mukhaṃ pidahituṃ na sakkoti tathā tassa adharoṭṭhe ca uttaroṭṭhe ca daṇḍakaṃ ṭhapetvā mukhaṃ pavisitvā aṭṭhikoṭiṃ tuṇḍena pahari. Aṭṭhi patitvā gataṃ. So aṭṭhiṃ pātetvā sīhassa mukhato nikkhamanto daṇḍakaṃ tuṇḍena paharitvā pātentova nikkhamitvā sākhagge nilīyi. Sīho nirogo hutvā ekadivasaṃ ekaṃ vanamahisaṃ vadhitvā khādati. Sakuṇo vīmaṃsissāmi nanti tassa uparibhāge sākhāya nilīyitvā tena saddhiṃ sallapanto paṭhamaṃ gāthamāha
akaramhāva te kiccaṃ yaṃ balaṃ ahuvamhase
migarāja namo tyatthu api kiñci labhāmaseti.
Tattha akaramhāva te kiccanti bho sīha mayampi tava ekaṃ kiccaṃ akaramhā. Yaṃ balaṃ ahuvamhaseti yaṃ amhākaṃ balaṃ ahosi tena balena tato kiñci ahāpetvā akaramhāyevāti.
Taṃ sutvā sīho dutiyaṃ gāthamāha
mama lohitabhakkhassa niccaṃ luddhāni kubbato
dantantaragato santo taṃ bahuṃ yampi jīvasīti.
Taṃ sutvā sakuṇo itarā dve gāthā abhāsi
akataññumakattāraṃ katassa appaṭikārakaṃ
yasmiṃ kataññutā natthi niratthā tassa sevanā
yassa sammukhaciṇṇena mittadhammo na labbhati
anussuyamanakkosaṃ saṇikaṃ tamhā apakkameti.
@Footnote: 1 kiṃ pesa karissati.
Tattha akataññunti kataguṇaṃ ajānantaṃ. Akattāranti yaṃ kiñci 1- akarontaṃ. Sammukhaciṇṇenāti sammukhe katena guṇena. Anussuyamanakkosanti taṃ puggalaṃ na ussuyanto na akkosanto saṇikaṃ tamhā puggalā apagaccheyyāti.
Evaṃ vatvā so sakuṇo pakkāmi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā sīho devadatto ahosi sakuṇo pana ahamevāti.
Javasakuṇajātakaṃ aṭṭhamaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด