๑. โกกาลิกชาดก

๔. โกกิลวรรค

หมวดว่าด้วยลูกนกดุเหว่า

๑. โกกิลชาดก (๓๓๑)

ว่าด้วยลูกนกดุเหว่า

(อำมาตย์แก้วโพธิสัตว์ ได้กราบทูลพระราชาว่า)

ผู้ใดพูดเมื่อยังไม่ถึงเวลาพูด ก็พูดเกินเวลา

ผู้นั้นจะถูกกำจัดนอนตายอยู่ เหมือนลูกนกดุเหว่า

ธรรมดาศัสตราที่ลับจนคมดีแล้ว

เหมือนยาพิษที่มีพิษร้ายแรงจะให้ตกไปในทันทีหาได้ไม่

เหมือนวาจาที่เป็นทุพภาษิต

เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้

ทั้งในเวลาที่ควรพูดและไม่ควรพูด

ไม่ควรพูดให้เกินเวลาแม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน

ส่วนผู้ใดมีความคิดเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณา

เห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะกับกาลเวลา

ผู้นั้นย่อมจับศัตรูทั้งหมดไว้ได้ดุจนกครุฑจับนาคได้

โกกิลชาดกที่ ๑ จบ