๒. สีลวีมังสชาดก

สีลวีมํสชาตกํ

สีลํ เสยฺโยติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ สีลวีมํสกพฺราหฺมณํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตํ กิร ราชา เอส สีลสมฺปนฺโนติ อญฺเญหิ พฺราหฺมเณหิ อติเรกํ กตฺวา ปสฺสติ ฯ โส จินฺเตสิ กินฺนุโข มํ ราชา สีลวาติ ครุํ กตฺวา ปสฺสติ อุทาหุ สุตธารยุตฺโตติ วีมํสิสฺสามิ ตาว สีลสฺส วา สุตสฺส วา มหนฺตภาวนฺติ ฯ โส เอกทิวสํ เหรญฺญิกผลกโต กหาปณํ คณฺหาติ ฯ เหรญฺญิโก ครุภาเวน น กิญฺจิ อาห ฯ ทุติยวาเรปิ น กิญฺจิ อาห ฯ ตติยวาเร ปน ตํ วิลุมฺปกโจรโกติ คาหาเปตฺวา รญฺโญ ทสฺเสตฺวา กึ อิมินา กตนฺติ วุตฺเต กุฏุมฺพํ วิลุมฺปตีติ อาห ฯ สจฺจํ กิร พฺราหฺมณาติ ฯ น มหาราช กุฏุมฺพํ วิลุมฺปามิ มยฺหํ ปน สีลํ นุโข มหนฺตํ สุตํ นุโขติ กุกฺกุจฺจํ อโหสิ สฺวาหํ เอเตสุ กตรํ นุโข มหนฺตนฺติ วีมํสนฺโต ตโย วาเร กหาปณํ คณฺหึ ตํ มํ เอส พนฺธาเปตฺวา ตุมฺหากํ ทสฺเสติ อิทานิ เม สุตโต สีลสฺส มหนฺตภาโว ญาโต น เม ฆราวาเสนตฺโถ ปพฺพชิสฺสามหนฺติ ปพฺพชฺชํ อนุชานาเปตฺวา ฆรทฺวารํ อโนโลเกตฺวาว เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ ปพฺพชฺชํ ยาจิ ฯ ตสฺส สตฺถา ปพฺพชฺชญฺจ อุปสมฺปทญฺจ ทาเปสิ ฯ โส อจิรุปสมฺปนฺโน วิปสฺสิตฺวา อคฺคผเล ปติฏฺฐหิ ฯ

ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุกพฺราหฺมโณ อตฺตโน สีลํ วีมํสิตฺวา ปพฺพชิโต วิปสฺสิตฺวา อรหตฺตํ ปตฺโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว อยเมว ปุพฺเพปิ ปณฺฑิตา สีลํ วีมํสิตฺวา ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน ปติฏฺฐํ อกํสุเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา พาราณสึ คนฺตฺวา ราชานํ ปสฺสิ ฯ ราชา ตสฺส ปุโรหิตฏฺฐานํ อทาสิ ฯ โส ปญฺจ สีลานิ รกฺขติ ฯ ราชาปิ นํ สีลวาติ ครุํ กตฺวา ปสฺสิ ฯ โส จินฺเตสิ กินฺนุโข ราชา สีลวาติ มํ ครุํ กตฺวา ปสฺสติ อุทาหุ สุตธารยุตฺโตติ ฯ สพฺพํ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุสทิสเมว ฯ อิธ ปน โส พฺราหฺมโณ อิทานิ เม สุตโต สีลสฺส มหนฺตภาโว ญาโตติ วตฺวา อิมา ปญฺจ คาถา อภาสิ

สีลํ เสยฺโย สุตํ เสยฺโย อิติ เม สํสโย อหุ

สีลเมว สุตา เสยฺโย อิติ เม นตฺถิ สํสโย

โมฆา ชาติ จ วณฺโณ จ สีลเมว กิรุตฺตมํ

สีเลน อนุเปตสฺส สุเตนตฺโถ น วิชฺชติ

ขตฺติโย จ อธมฺมฏฺโฐ เวสฺโส จาธมฺมนิสฺสิโต

เต ปริจฺจชฺชุโภ โลเก อุปปชฺชนฺติ ทุคฺคตึ

ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา

อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน ภวนฺติ ติทิเว สมา

น เวทา สมฺปรายาย น ชาติ นปิ พนฺธวา

สกญฺจ สีลสํสุทฺธํ สมฺปรายสุขาวหนฺติ ฯ

ตตฺถ สีลเมว สุตา เสยฺโยติ สุตปริยตฺติโต สตคุเณน สหสฺสคุเณน สีลเมว อุตฺตริตรนฺติ ฯ เอวญฺจปน วตฺวา สีลํ นาเมตํ เอกวิธํ สํวรวเสน ทุวิธํ จาริตฺตวาริตฺตวเสน ติวิธํ กายิกวาจสิกมานสิกวเสน จตุพฺพิธํ ปาฏิโมกฺขสํวรอินฺทฺริยสํวร- อาชีวปาริสุทฺธิปจฺจยสนฺนิสฺสิตวเสนาติ มาติกํ ฐเปตฺวา วิตฺถาเรนฺโต สีลสฺส วณฺณํ อภาสิ ฯ โมฆาติ อผลา ตุจฺฉา ฯ ชาตีติ ขตฺติยกุลาทีสุ นิพฺพตฺติ ฯ วณฺโณติ สรีรวณฺโณ อภิรูปภาโว ฯ ยา หิ ยสฺมา สีลรหิตสฺส ชาติสมฺปทา วา วณฺณสมฺปทา วา สคฺคสุขํ ทาตุํ น สกฺโกติ ตสฺมา อุภยมฺปิ ตํ โมฆนฺติ อาห ฯ สีลเมว กิราติ อนุสฺสววเสน วทติ น ปน สยํ ชานาติ ฯ อนุเปตสฺสาติ อนุปคตสฺส ฯ สุเตนตฺโถ น วิชฺชตีติ สีลรหิตสฺส สุตปริยตฺติมตฺเตน อิธโลเก วา ปรโลเก วา กาจิ วุฑฺฒิ นาม นตฺถิ ฯ ตโต ปรา เทฺว คาถา ชาติยา โมฆภาวํ ทสฺสนตฺถํ วุตฺตา ฯ ตตฺถ เต ปริจฺจชฺชุโภ โลเกติ เต ทุสฺสีลา เทวโลกญฺจ มนุสฺสโลกญฺจาติ อุโภปิ โลเก ปริจฺจชิตฺวา ทุคฺคตึ อุปปชฺชนฺติ ฯ จณฺฑาลปุกฺกุสาติ ฉวจฺฉฑฺฑกจณฺฑาลา จ ปุปฺผจฺฉฑฺฑก- ปุกฺกุสา จ ฯ ภวนฺติ ติทิเว สมาติ เอเต สพฺเพปิ สีลานุภาเวน เทวโลเก นิพฺพตฺตา สมา โหนฺติ นิพฺพิเสสา เทวาเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉนฺติ ฯ ปญฺจมคาถา สพฺเพสมฺปิ สุตาทีนํ โมฆภาวํ ทสฺสนตฺถํ วุตฺตา ฯ ตสฺสตฺโถ มหาราช เอเต เวทาทโย ฐเปตฺวา อิธโลเก ยสมตฺตทานํ สมฺปราเย ทุติเย วา ตติเย วา ภเว ยสํ วา สุขํ วา ทาตุํ นาม น สกฺโกนฺติ ปริสุทฺธํ ปน อตฺตโน สีลเมว ตํ สกฺโกตีติ ฯ

เอวํ มหาสตฺโต สีลคุเณ กเถตฺวา ราชานํ ปพฺพชฺชํ อนุชานาเปตฺวา ตํทิวสเมว หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา พฺรหฺมโลกปรายโน อโหสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สีลํ วีมํสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิโต อหเมวาติ ฯ

สีลวีมํสชาตกํ ทุติยํ