๓. หิริชาดก

หิริชาตกํ

หิรินฺตรนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อนาถปิณฺฑิกสฺส สหายํ ปจฺจนฺตวาสิเสฏฺฐึ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เทฺวปิ วตฺถูนิ เอกนิปาเต นวมวคฺคสฺส ปริโยสานชาตเก วิตฺถาริตาเนว ฯ อิธ ปน ปจฺจนฺตวาสิเสฏฺฐิโน มนุสฺสา อจฺฉินฺนสพฺพสาปเตยฺยา อตฺตโน สนฺตกสฺส อสฺสามิโน หุตฺวา ปลาตาติ พาราณสีเสฏฺฐิสฺส อาโรจิเต พาราณสีเสฏฺฐี อตฺตโน สนฺติกํ อาคตานํ กตฺตพฺพํ อกโรนฺตา นาม ปฏิการเก น ลภนฺติเยวาติ วตฺวา อิมา คาถา อภาสิ

หิรินฺตรนฺตํ วิชิคุจฺฉมานํ

ตวาหมสฺมิ อิติ ภาสมานํ

เสยฺยานิ กมฺมานิ อนาทิยนฺตํ

เนโส มมนฺติ อิติ นํ วิชญฺญา

ยํ หิ กยิรา ตํ หิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา

น โส มิตฺโต โย สทา อปฺปมตฺโต

เภทาสงฺกี รนฺธเมวานุปสฺสี

ยสฺมิญฺจ เสติ อุรสีว ปุตฺโต

สเว มิตฺโต โย อเภชฺโช ปเรภิ

ปาโมชฺชกรณํ ฐานํ ปสํสาวหนํ สุขํ

ผลานิสํโส ภาเวติ วหนฺโต โปริสํ ธุรํ

ปวิเวกรสํ ปิตฺวา รสํ อุปสมสฺส จ

นิทฺทโร โหติ นิปฺปาโป ธมฺมปีติรสํ ปิวนฺติ ฯ

ตตฺถ หิรินฺตรนฺตนฺติ ลชฺชํ อติกฺกนฺตํ ฯ วิชิคุจฺฉมานนฺติ เมตฺตาภาเวน ชิคุจฺฉยมานํ ฯ ตวาหมสฺมีติ ตว อหํ มิตฺโตติ เกวลํ วจนมตฺเตเนว ภาสมานํ ฯ เสยฺยานิ กมฺมานีติ ทสฺสามิ กริสฺสามีติ วจนสฺส อนุรูปานิ อุตฺตมกมฺมานิ อนาทิยนฺตํ อกโรนฺตํ ฯ เนโส มมนฺติ เอวรูปํ ปุคฺคลํ น เอโส มม มิตฺโตติ วิชญฺญา ฯ ปาโมชฺชกรณํ ฐานนฺติ ทานมฺปิ สีลมฺปิ ภาวนมฺปิ ปณฺฑิเตหิ กลฺยาณมิตฺเตหิ สทฺธึ มิตฺตภาโวปิ ฯ อิธ ปน วุตฺตปฺปการํ มิตฺตภาวเมว สนฺธาเยวมาห ฯ ปณฺฑิเตน หิ กลฺยาณมิตฺเตน สทฺธึ มิตฺตภาโว ปาโมชฺชมฺปิ กโรติ ปสํสมฺปิ อาวหติ อิธโลกปรโลเกสุ กายิกเจตสิกสุขเหตุโต สุขนฺติปิ วุจฺจติ ตสฺมา เอตํ ผลญฺจ อานิสํสญฺจ สมฺปสฺสมาโน ผลานิสํโส กุลปุตฺโต ปุริเสหิ วหิตพฺพํ ทานสีลภาวนามิตฺตภาวสงฺขาตํ จตุพฺพิธมฺปิ โปริสํ ธุรํ วหนฺโต เอตํ มิตฺตภาวสงฺขาตํ ปามุชฺชกรณํ ฐานํ ปสํสาวหนํ สุขํ ภาเวติ วฑฺเฒติ น ปณฺฑิเตหิ มิตฺตภาวํ ภินฺทตีติ ทีเปติ ฯ ปวิเวกรสนฺติ กายจิตฺต- อุปธิวิเวกานํ รสํ เต วิเวเก นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ โสมนสฺสรสํ ฯ อุปสมสฺส จาติ กิเลสวูปสเมน ลทฺธโสมนสฺสสฺส ฯ นิทฺทโร โหติ นิปฺปาโปติ สพฺพกิเลสทรถาภาเวน นิทฺทโร กิเลสาภาเวน นิปฺปาโป โหติ ฯ ธมฺมปีติรสนฺติ ธมฺมปีติสงฺขาตํ รสํ วิมุตฺติปีตึ ปิวนฺโตติ อตฺโถ ฯ

อิติ มหาสตฺโต ปาปมิตฺตสํสคฺคโต อุพฺพิคฺโค ปวิเวกรเสน อมตมหานิพฺพานํ ปาเปตฺวา เทสนาย กูฏํ คณฺหิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ปจฺจนฺตวาสี อิทานิ ปจฺจนฺตวาสีเยว ตทา พาราณสีเสฏฺฐี อหเมวาติ ฯ

หิริชาตกํ ตติยํ