๗. สาลิยชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๗๘๓ · บรรทัด ๓๖๔๙เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Sāliyajātakaṃ
yvāyaṃ sāliyacchāpoti idaṃ satthā veḷuvane viharanto āvuso devadatto tāsakārakopi bhavituṃ nāsakkhīti vacanaṃ ārabbha kathesi.
Tadā hi satthā na bhikkhave idāneva pubbepesa mama tāsakārakopi bhavituṃ nāsakkhīti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto gāmake kuṭumbiyakule nibbattitvā taruṇakāle paṃsukīḷakehi dārakehi saddhiṃ gāmadvāre nigrodharukkhamūle kīḷati. Tadā eko dubbalavejjo gāme kiñci kammaṃ alabhitvā nikkhanto taṃ ṭhānaṃ patvā ekaṃ sappaṃ viṭapabbhantarena sīsaṃ nīharitvā niddāyantaṃ disvā mayā gāme kiñci na laddhaṃ ime dārake vañcetvā sappena ḍaṃsāpetvā tikicchitvā kiñcideva gaṇhissāmīti cintetvā bodhisattaṃ āha sace sāliyacchāpaṃ passeyyāsi gaṇheyyāsīti. Āma gaṇheyyanti. Passeso viṭapabbhantare sayitoti. So tassa sappabhāvaṃ ajānanto rukkhaṃ āruyha taṃ gīvāyaṃ gahetvā sappoti ñatvā nivattituṃ adento suggahitaṃ gahetvā vegena khipi. So gantvā vejjassa gīvāyaṃ patito gīvaṃ paliveṭhetvā kara karāti ḍaṃsitvā tattheva naṃ pātetvā palāyi. Manussā parivārayiṃsu. Mahāsatto sampattaparisāya dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi
Yvāyaṃ sāliyacchāpoti kaṇhasappaṃ agāhayi
tena sappenayaṃ daṭṭho hato pāpānusāsako
ahantaramahantāraṃ 1- yo naro hantumicchati
evaṃ so nihato seti yathāyaṃ puriso hato
ahanantamaghātentaṃ yo naro hantumicchati
evaṃ so nihato seti yathāyaṃ puriso hato
yathā paṃsumuṭṭhi puriso paṭivātaṃ paṭikkhipe
tameva so rajo hanti yathāyaṃ puriso hato
yo appaduṭṭhassa narassa dussati
suddhassa posassa anaṅgaṇassa
tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ
sukhumo rajo paṭivātaṃva khittoti.
Tattha yvāyanti yo ayaṃ. Ayameva vā pāṭho. Sappenayanti yo ayaṃ tena sappena daṭṭho. Pāpānusāsakoti pāpakaṃ anusāsako. Ahantaranti apaharantaṃ. Ahantāranti amārentaṃ. Setīti matasayanaṃ sayati. Aghātentanti amārentaṃ. Suddhassāti niraparādhassa. Posassāti sattassa. Anaṅgaṇassāti idampi niraparādhabhāvaññeva sandhāya vuttaṃ. Paccetīti kammasarikkhakaṃ hutvā paṭieti.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā
@Footnote: 1. ahanantamahantāraṃ. Dubbalavejjo devadatto ahosi paṇḍitadārako pana ahamevāti.
Sāliyajātakaṃ sattamaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด