๒. มิคโปตกชาดก

migapotakajātakaṃ

agārā paccupetassāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ mahallakaṃ ārabbha kathesi.

So kira ekaṃ dārakaṃ pabbājesi. Sāmaṇero taṃ sakkaccaṃ upaṭṭhahitvā aparabhāge aphāsukena kālamakāsi. Tassa kālakiriyāya mahallako sokābhibhūto mahantena saddena paridevanto vicarati. Bhikkhū saññāpetuṃ asakkontā dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asuko nāma mahallako sāmaṇerassa kālakiriyāya paridevanto vicarati maraṇasatibhāvanāya paribāhiro eso bhavissatīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa etasmiṃ mate paridevanto vicaratīti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto sakkattaṃ kāresi. Tadā eko kāsikaraṭṭhavāsī himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā phalāphalena yāpesi. So ekadivasaṃ araññe ekaṃ matamātikaṃ migapotakaṃ disvā assamapadaṃ ānetvā gocaraṃ datvā posesi. Migapotako vaḍḍhanto abhirūpo ahosi Sobhaggappatto. Tāpaso taṃ attano puttakaṃ katvā viharati. Ekadivasaṃ migapotako bahuṃ tiṇaṃ khāditvā ajīrakena kālamakāsi. Tāpaso putto me matoti paridevanto vicari. Tadā sakko devarājā lokaṃ pariggaṇhanto taṃ tāpasaṃ disvā saṃvejessāmi nanti āgantvā ākāse ṭhito paṭhamaṃ gāthamāha

agārā paccupetassa anāgārassa te sato

samaṇassa na taṃ sādhu yaṃ petamanusocasīti.

Taṃ sutvā tāpaso dutiyaṃ gāthamāha

saṃvāsena have sakka manussassa migassa vā

hadaye jāyate pemaṃ na taṃ sakkā asocitunti.

Tattha na taṃ sakkāti taṃ manussaṃ vā tiracchānaṃ vā na sakkā asocituṃ socāmahanti.

Tato sakko dve gāthā abhāsi

mataṃ marissaṃ rodanti ye rudanti lapanti ca

tasmā tvaṃ isi mā rodi roditaṃ moghamāhu santo

roditena have brahme mato peto samuṭṭhahe

sabbe saṅgamma rodāma aññamaññassa ñātaketi.

Tattha marissanti yo idāni marissati taṃ. Lapanti cāti vilapanti ca. Idaṃ vuttaṃ hoti ye loke matañca marissantañca rodanti te rudanti ceva vilapanti ca tesaṃ assupacchijjadivaso nāma natthi kiṃkāraṇā sadāpi matānañca marissantānañca Atthitāya. Isi mā rodīti tassā tvaṃ isi mā rodi. Kiṃkāraṇā. Roditaṃ moghamāhu santoti buddhādayo roditaṃ moghanti vadanti. Mato petoti yo esa mato petoti vuccati yadi so roditena samuṭṭhaheyya evaṃ sante kiṃ nikkammā acchāma sabbeva samāgamma aññamaññassa ñātake rodāma yasmā pana te roditakāraṇā na uṭṭhahanti tasmā roditassa moghabhāvaṃ sāveti.

Evaṃ sakkassa kathentassa kathentassa tāpaso niratthakaṃ roditanti sallakkhetvā sakkassa thutiṃ karonto tisso gāthā abhāsi

ādittaṃ vata maṃ santaṃ ghatasittaṃva pāvakaṃ

vārinā viya osiñcaṃ sabbaṃ nibbāpaye daraṃ

abbuḷhaṃ vata me sallaṃ yamāsi hadayanissitaṃ

yo me sokaparetassa puttasokaṃ apānudi

sohaṃ abbuḷhasallosmi vītasoko anāvilo

na socāmi na rodāmi tava sutvāna vāsavāti.

Tattha yamāsīti yaṃ me āsi. Hadayanissitanti hadaye nissitaṃ. Apānudīti nīhari.

Sakko tāpasassa ovādaṃ datvā sakaṭṭhānameva gato.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā tāpaso mahallako ahosi migo sāmaṇero sakko pana ahamevāti.

Migapotakajātakaṃ dutiyaṃ