๗. อุปสิงฆปุปผกชาดก

อุปสิงฺฆปุปฺผชาตกํ

ยเมตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร เชตวนา นิกฺขมิตฺวา โกสลรฏฺเฐ อญฺญตรํ อรญฺญํ นิสฺสาย วิหรนฺโต เอกทิวสํ ปทุมสรํ โอตริตฺวา สุปุปฺผิตํ ปทุมํ ทิสฺวา อโธวาเต ฐตฺวา อุปสิงฺฆิ ฯ อถ นํ ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถา เทวตา มาริส คนฺธเถโน นาม ปวรํ อิทนฺติ เอกํ เถยฺยงฺคนฺติ สํเวเชสิ ฯ โส ตาย สํเวชิโต ปุน เชตวนํ อาคนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา นิสินฺโน กหํ ภิกฺขุ วุตฺโถสีติ ปุจฺฉิโต อสุกวนสณฺเฑ นาม ตตฺเถว มํ เทวตา เอวํ นาม สํเวเชสีติ อาห ฯ อถ นํ สตฺถา น โข ภิกฺขุ ปุปฺผํ อุปสิงฺฆนฺโต ตฺวเมว เทวตาย สํเวชิโต โปราณกปณฺฑิตาปิ สํเวชิตปุพฺพาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เอกสฺมึ กาสิกคาเม พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ อุคฺคหิตสิปฺโป อปรภาเค อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา เอกํ ปทุมสรํ นิสฺสาย อุปวสนฺโต เอกทิวสํ เอตํ สรํ โอตริตฺวา สุปุปฺผิตํ ปทุมํ อุปสิงฺฆายมาโน อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ เอกา เทวธีตา รุกฺขกฺขนฺเธ ฐตฺวา สํเวชิยมานา ปฐมํ คาถมาห

ยเมตํ วาริชํ ปุปฺผํ อทินฺนํ อุปสิงฺฆสิ

เอกงฺคเมตํ เถยฺยานํ คนฺธเถโนสิ มาริสาติ ฯ

ตตฺถ เอกงฺคเมตนฺติ เอกโกฏฺฐาโส เอส ฯ

ตโต โพธิสตฺโต ทุติยํ คาถมาห

น หรามิ น ภญฺชามิ อารา สิงฺฆามิ วาริชํ

อถ เกน นุ วณฺเณน คนฺธเถโนติ วุจฺจตีติ ฯ

ตตฺถ อารา สิงฺฆามีติ ทูเร ฐิโต สิงฺฆามิ ฯ วณฺเณนาติ การเณน ฯ

ตสฺมึ ขเณ เอโก ปุริโส ตสฺมึ สเร ภิสานิ เจว ขนติ ปุณฺฑรีกานิ จ สํภญฺชติ ฯ โพธิสตฺโต ตํ ทิสฺวา มํ อารา ฐตฺวา อุปสิงฺฆนฺตํ โจโรติ วทติ เอตํ ปุริสํ กสฺมา น ภณสีติ ตาย สทฺธึ สลฺลปนฺโต ตติยํ คาถมาห

โยยํ ภิสานิ ขนติ ปุณฺฑรีกานิ ภญฺชติ

เอวํ อากิณฺณกมฺมนฺโต กสฺมา เอโส น วุจฺจตีติ ฯ

ตตฺถ อากิณฺณกมฺมนฺโตติ กกฺขลกมฺมนฺโต ทารุณกมฺมนฺโต ฯ

อถสฺส วจนการณํ อาจิกฺขนฺตี เทวตา จตุตฺถปญฺจมคาถา อภาสิ

อากิณฺณลุทฺโธ ปุริโส ธาติโจลํว มกฺขิโต

ตสฺมึ เม วจนํ นตฺถิ ตญฺจรหามิ วตฺตเว ฯ

อนงฺคณสฺส โปสสฺส นิจฺจํ สุจิคเวสิโน

วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส อพฺภามตฺตํว ขายตีติ ฯ

ตตฺถ ธาติโจลํวาติ เขลสิงฺฆาณิกมุตฺตคูถมกฺขิตํ ธาติยา นิวตฺถโจลํ วิย อยํ ปาปมกฺขิโตเยว เตน การเณน ตสฺมึ มม วจนํ นตฺถิ ฯ ตญฺจรหามีติ สมณา ปน โอวาทกามา โหนฺติ ปิยสีลา ตสฺมา ตํ อปฺปมตฺตกมฺปิ อยุตฺตํ กโรนฺตํ วตฺตุํ อรหามิ สมณาติ ฯ อนงฺคณสฺสาติ นิทฺโทสสฺส ตุมฺหาทิสสฺส ฯ อพฺภามตฺตํว ขายตีติ มหาเมฆปฺปมาณํ หุตฺวา อุปฏฺฐาติ ฯ อิทานิ กสฺมา เอวรูปํ โทสํ อพฺโพหาริกํ กโรสีติ

ตาย ปน สํเวชิโต โพธิสตฺโต สํเวคปฺปตฺโต ฉฏฺฐํ คาถมาห

อทฺธา มํ ยกฺข ชานาสิ อโถ มํ อนุกมฺปสิ

ปุนปิ ยกฺข วชฺชาสิ ยทา ปสฺสสิ เอทิสนฺติ ฯ

ตตฺถ ยกฺขาติ เทวตํ อาลปติ ฯ วชฺชาสีติ วเทยฺยาสิ ฯ ยทา ปสฺสสิ เอทิสนฺติ ยทา มม เอวรูปํ โทสํ ปสฺสสิ ตทา เอวเมว วเทยฺยาสีติ วทติ ฯ

อถสฺส เทวธีตา สตฺตมํ คาถมาห

เนว ตํ อุปชีวามิ นปิ เต ภตฺติกมฺหเส

ตฺวเมว ภิกฺขุ ชาเนยฺย เยน คจฺเฉยฺย สุคฺคตินฺติ ฯ

ตตฺถ ภตฺติกมฺหเสติ ตว ภตฺติกตา กมฺมการาปิ เต น โหม ฯ กึการณา ฯ ตํ สพฺพกาลํ รกฺขมานา วิจริสฺสามาติ ทีเปติ ฯ เยน คจฺเฉยฺยาติ ภิกฺขุ เยน กมฺเมน ตฺวํ สุคตึ คจฺเฉยฺยาสิ ตฺวเมว ชาเนยฺยาสีติ ฯ

เอวํ สา ตสฺส โอวาทํ ทตฺวา อตฺตโน วิมานเมว ปวิฏฺฐาติ ฯ โพธิสตฺโตปิ ฌานํ นิพฺพตฺเตตฺวา พฺรหฺมโลกปรายโน อโหสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน โส ภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา เทวธีตา อุปฺปลวณฺณา อโหสิ ตาปโส ปน อหเมวาติ ฯ

อุปสิงฺฆปุปฺผชาตกํ สตฺตมํ ฯ