๓. เวฬุกชาดก

๓ เวฬุกชาตกํ

โย อตฺถกามสฺสาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ ทุพฺพจํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตํ หิ ภควา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ ทุพฺพโจติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต น ตฺวํ ภิกฺขุ อิทาเนว ทุพฺพโจ ปุพฺเพปิ ทุพฺพโจเยว ทุพฺพจตาเยว จ ปณฺฑิตานํ วจนํ อกตฺวา สปฺปมุเข ชีวิตกฺขยํ ปตฺโตสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาสีรฏฺเฐ มหาโภคกุเล นิพฺพตฺโต วิญฺญุตํ ปตฺวา กาเมสุ อาทีนวํ เนกฺขมฺเม จ อานิสํสํ ทิสฺวา กาเม ปหาย หิมฺวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา กสิณปริกมฺมํ กตฺวา ปญฺจาภิญฺญาอฏฺฐสมาปตฺติโย อุปฺปาเทตฺวา ฌานสุเขน วีตินาเมตฺวา อปรภาเค มหาปริวาโร ปญฺจหิ ตาปสสเตหิ ปริวุโต คณสตฺถา หุตฺวา วิหาสิ ฯ อเถโก อาสีวิสโปตโก อตฺตโน ธมฺมตาย จรนฺโต อญฺญตรสฺส ตาปสสฺส อสฺสมปทํ ปตฺโต ฯ ตาปโส ตสฺมึ ปุตฺตสิเนหํ อุปฺปาเทตฺวา ตํ เอกสฺมึ เวฬุปพฺเพ สยาเปตฺวา ปฏิชคฺคติ ฯ ตสฺส เวฬุปพฺเพ สยนโต เวฬุโกเตฺวว นามํ อกํสุ ฯ ตํ ปุตฺตสิเนเหน ปฏิชคฺคนโต ตาปสสฺส เวฬุกปิตาเตฺวว นามํ อกํสุ ฯ ตทา โพธิสตฺโต เอโก กิร ตาปโส อาสีวิสํ ปฏิชคฺคตีติ สุตฺวา ปกฺโกสิตฺวา สจฺจํ กิร ตฺวํ อาสีวิสํ ปฏิชคฺคสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจนฺติ วุตฺเต อาสีวิเสน สทฺธึ วิสฺสาโส นาม นตฺถิ มา เอตํ ปฏิชคฺคสีติ อาห ฯ ตาปโส อาห โส เม อาจริย ปุตฺโตนาหํ เตน วินา วตฺติตุํ สกฺขิสฺสามีติ ฯ เตนหิ เอตสฺเสว สนฺติกา ชีวิตกฺขยํ ปาปุณิสฺสสีติ ฯ ตาปโส โพธิสตฺตสฺส วจนํ น คณฺหิ อาสีวิสํปิ ฉฑฺฑิตุํ นาสกฺขิ ฯ ตโต กติปาหจฺจเยเนว สพฺเพ ตาปสา ผลาผลตฺถาย คนฺตฺวา คตฏฺฐาเน ผลาผลสฺส สุลภภาวํ ทิสฺวา เทฺว ตโย ทิวเส ตตฺเถว วสึสุ ฯ เวฬุกปิตาปิ เตหิ สทฺธึ คจฺฉนฺโต อาสีวิสํ เวฬุปพฺเพเยว สยาเปตฺวา ปิทหิตฺวา คโต ฯ โส ปุน ตาปเสหิ สทฺธึ ทฺวีหตีหจฺจเยน อาคนฺตฺวา เวฬุกสฺส โคจรํ ทสฺสามีติ เวฬุปพฺพํ อุคฺฆาเตตฺวา เอหิ ปุตฺตก ฉาตโกสีติ หตฺถํ ปสาเรสิ ฯ อาสีวิโส ทฺวีหํ ตีหํ นิราหารตาย กุชฺฌิตฺวา ปสาริตหตฺถํ ฑํสิตฺวา ตาปสํ ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปาเปตฺวา อรญฺญํ ปาวิสิ ฯ ตาปสา ตํ ทิสฺวา โพธิสตฺตสฺส อาโรเจสุํ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส สรีรกิจฺจํ กาเรตฺวา อิสิคณสฺส มชฺเฌ นิสีทิตฺวา อิสีนํ โอวาทวเสน อิมํ คาถมาห

โย อตฺถกามสฺส หิตานุกมฺปิโน

โอวชฺชมาโน น กโรติ สาสนํ

เอวํ โส นิหโต เสติ เวฬุกสฺส ยถา ปิตาติ ฯ

ตตฺถ เอวํ โส นิหโต เสตีติ โย หิ อิสีนํ โอวาทํ น คณฺหาติ โส ยถา เอส ตาปโส อาสีวิสมุเข ปูติภาวํ ปตฺวา นิหโต สยติ เอวํ มหาวินาสํ ปตฺวา นิหโต เสตีติ อตฺโถ ฯ

เอวํ โพธิสตฺโต อิสิคณํ โอวทิตฺวา จตฺตาโร พฺรหฺมวิหาเร ภาเวตฺวา อายุหปริโยสาเน พฺรหฺมโลเก อุปฺปชฺชิ ฯ

สตฺถาปิ น ตฺวํ ภิกฺขุ อิทาเนว ทุพฺพโจ ปุพฺเพปิ ทุพฺพโจ ทุพฺพจภาเวน จ อาสีวิสมุเข ปูติภาวํ ปตฺโตสีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา อนุสนฺธึ ฆเฏตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา เวฬุกปิตา ทุพฺพจภิกฺขุ อโหสิ เสสปริสา พุทฺธปริสา คณสตฺถา ปน อหเมวาติ ฯ

เวฬุกชาตกํ ตติยํ ฯ