๕. ปานียชาดก

๕. ปานียชาดก (๔๕๙)

ว่าด้วยการรังเกียจบาปเพราะเผลอไปดื่มน้ำ

(พระปัจเจกพุทธเจ้าเมื่อจะถวายพระพรแก่พระราชา จึงได้ตรัสว่า)

อาตมาเป็นมิตรของชายคนหนึ่งได้ดื่มน้ำของมิตรที่เขามิได้ให้

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๑)

ก็อาตมาเห็นภรรยาของคนอื่นแล้วเกิดความรัก

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๒)

ขอถวายพระพรมหาบพิตร พวกโจรในป่าได้จับบิดากับอาตมา

อาตมารู้อยู่ถูกพวกโจรเหล่านั้นถาม

ก็ได้ตอบเรื่องนั้นเป็นอย่างอื่นไป

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๓)

เมื่อเขาตั้งพิธีบูชายัญชื่อโสมยาคะ ๑-

พวกมนุษย์ได้กระทำปาณาติบาต

อาตมาได้ยินยอมอนุญาตให้แก่พวกเขา

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๔)

เมื่อก่อน ชนทั้งหลายในบ้านของอาตมา

ได้สำคัญสุราและเมรัยเหมือนน้ำหวาน

ได้ปรุงน้ำเมาเพื่อความหายนะแก่ชนจำนวนมาก

อาตมาได้ยินยอมอนุญาตให้แก่พวกเขา

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๕)

(พระราชาทรงติเตียนกามว่า)

น่าติเตียนจริงๆ กามเป็นอันมากมีกลิ่นเหม็น

มีขวากหนามมาก เราซ่องเสพอยู่ ไม่ได้ความสุขเช่นนั้นเลย

(พระอัครมเหสีทรงสรรเสริญความสุขในกามว่า)

กามทั้งหลายน่าพอใจมาก มีความสุข

สุขที่ยิ่งกว่ากามไม่มี คนผู้ซ่องเสพกามย่อมขึ้นสวรรค์

(พระโพธิสัตว์ติเตียนกามว่า)

กามทั้งหลายน่ายินดีน้อย มีทุกข์มาก

ทุกข์ที่ยิ่งกว่ากามไม่มี คนผู้ซ่องเสพกามย่อมตกนรก

@เชิงอรรถ :

@๑ คำว่า โสมยาคะ หมายความว่า เมื่อมีงานมหรสพใหม่เกิดขึ้น พวกมนุษย์พากันทำพลีกรรมแก่ยักษ์

@ฉะนั้นจึงได้ชื่อว่า พิธีโสมยาคะ (ขุ.ชา.อ. ๖/๖๓/๔๐)

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการใช้ดาบที่ลับดีแล้วฟัน

ใช้กริชที่ชุ่มด้วยน้ำมันแทง และใช้หอกพุ่งปักที่อก

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการถูกฝังในหลุมถ่านเพลิง

ที่ลุกโพลงลึกเกินชั่วคนแล้วใช้ผาลที่เผาร้อนไถไปทั้งวัน

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการดื่มยาพิษที่ร้ายแรง

กว่าการใช้น้ำมันที่เดือดพล่านรด

กว่าการตกกระทะทองแดงที่กำลังละลายคว้าง

ปานียชาดกที่ ๕ จบ