๑. มาตังคชาดก

[๒๐๓๓] กุโต นุ อาคจฺฉสิ ทุมฺมวาสี ๑ โอตลฺลโก ปํสุปิสาจโกว สงฺการโจฬํ ปฏิมุญฺจ กณฺเฐ โก เร ตุวํ โหสิ ๒ อทกฺขิเณยฺโย ฯ

[๒๐๓๔] อนฺนํ ตวยิทํ ปกตํ ยสสฺสินํ ๓ ตํ ขชฺชเร ภุญฺชเร ปิยฺยเร จ ชานาสิ มํ ตฺวํ ปรทตฺตูปชีวี ๔ อุตฺติฏฺฐปิณฺฑํ ลภตํ สปาโก ฯ

[๒๐๓๕] อนฺนํ มมยิทํ ๕ กปตํ พฺราหฺมณานํ อตฺตตฺถาย สทฺทหโต มมยิทํ ๕ อเปหิ เอตฺโต กิมิธฏฺฐิโตสิ น มาทิสา ตุยฺหํ ททนฺติ ชมฺม ฯ

[๒๐๓๖] ถเล จ นินฺเน จ วปนฺติ พีชํ อนูปเขตฺเต ผลมาสึสมานา ๖ เอตาย สทฺธาย ททาหิ ทานํ อปฺเปว อาราธเย ทกฺขิเณยฺเย ฯ

[๒๐๓๗] เขตฺตานิ มยฺหํ วิทิตานิ โลเก #๑ สี. ยุ. รุมฺมวาสี ฯ ๒ สี. ยุ. โหหิสิ ฯ ๓ ม. - ตเวทํ ปกตํ ยสสฺสิ ฯ #๔ ม. -ปชีวึ ฯ ๕ ม. มเมทํ ฯ ๖ ม. ผลมาสมานา ฯ สี. ยุ. ผลมาสสานา ฯ เยสาหํ พีชานิ ปติฏฺฐเปมิ เย พฺราหฺมณา ชาติมนฺตูปปนฺนา ตานีธ เขตฺตานิ สุเปสลานิ ฯ

[๒๐๓๘] ชาติมโท จ อติมานตา จ โลโภ จ โทโส จ มโท จ โมโห เอเต อคุณา เยสุ จ สนฺติ ๑ สพฺเพ ตานีธ เขตฺตานิ อเปสลานิ ฯ ชาติมโท จ อติมานิตา จ โลโภ จ โทโส จ มโท จ โมโห เอเต อคุณา เยสุ น สนฺติ สพฺเพ ตานีธ เขตฺตานิ สุเปสลานิ ฯ

[๒๐๓๙] กฺวตฺถ ๒ คตา อุปโชติโย จ อุปชฺฌาโย ๓ อถวา ภณฺฑกุจฺฉิ ๔ อิมสฺส ทณฺฑญฺจ วธญฺจ ทตฺวา คเล คเหตฺวา คลยาถ ๕ ชมฺมํ ฯ

[๒๐๔๐] คิรึ นเขน ขณสิ อโย ทนฺเตภิ ขาทสิ ชาตเวทํ ปทหสิ โย อิสึ ปริภาสสิ ฯ

[๒๐๔๑] อิทํ วตฺวาน มาตงฺโค อิสิ สจฺจปรกฺกโม #๑ สี. ยุ. เยสุ วสนฺติ ฯ ๒ ม. เกฺวตฺถ ฯ ๓ สพฺพตฺถ อุปชฺฌาโยติ ทิสฺสติ ฯ #อฏฺฐกถายมฺปน อุปวชฺโฌติ ขายติ ฯ ม. อุปชฺฌาโย จ ฯ ๔ คณฺฑกุจฺฉิ อิติปิ ฯ #๕ ม. ขลยาถ ฯ อนฺตลิกฺขสฺมึ ปกฺกามิ พฺราหฺมณานํ อุทิกฺขตํ ฯ

[๒๐๔๒] อาเวลฺลิตํ ๑ ปิฏฺฐิโต อุตฺตมงฺคํ พาหุํ ปสาเรติ อกมฺมเนยฺยํ เสตานิ อกฺขีนิ ยถา มตสฺส โก เม อิมํ ปุตฺตมกาสิ เอวํ ฯ

[๒๐๔๓] อิธาคมา สมโณ ทุมฺมวาสี โอตลฺลโก ปํสุปิสาจโกว สงฺการโจฬํ ปฏิมุญฺจ กณฺเฐ โส เต อิมํ ปุตฺตมกาสิ เอวํ ฯ

[๒๐๔๔] กตมํ ทิสํ อคมา ภูริปญฺโญ อกฺขาถ เม มาณวา เอตมตฺถํ คนฺตฺวาน ตํ ปฏิกเรมุ อจฺจยํ อปฺเปว นํ ปุตฺตํ ๒ ลเภมุ ชีวิตํ ฯ

[๒๐๔๕] เวหายสํ อคมา ภูริปญฺโญ ปถทฺธุโน ปณฺณรเสว จนฺโท อปิจาปิ โส ปุริมํ ทิสํ อคจฺฉิ สจฺจปฺปฏิญฺโญ อิสิ สาธุรูโป ฯ

[๒๐๔๖] อาเวลฺลิตํ ปิฏฺฐิโต อุตฺตมงฺคํ พาหุํ ปสาเรติ อกมฺมเนยฺยํ เสตานิ อกฺขีนิ ยถา มตสฺส #๑ สี. ยุ. อเวฐิตํ ฯ ๒ ม. ปุตฺต ฯ โก เม อิมํ ปุตฺตมกาสิ เอวํ ฯ

[๒๐๔๗] ยกฺขา หเว สนฺติ มหานุภาวา อนฺวาคตา อิสโย สาธุรูปา เต ทุฏฺฐจิตฺตํ กุปิตํ วิทิตฺวา ยกฺขา หิ เต ปุตฺตมกํสุ เอวํ ฯ

[๒๐๔๘] ยกฺขา จ เม ปุตฺตมกํสุ เอวํ ตฺวญฺเญว เม มา กุทฺโธ พฺรหฺมจารี ตุเมฺหว ปาเท สรณํ คตาสฺมิ อนฺวาคตา ปุตฺตโสเกน ภิกฺขุ ฯ

[๒๐๔๙] ตเทว หิ เอตรหิ จ มยฺหํ มโนปโทโส น มมตฺถิ โกจิ ปุตฺโต จ เต เวทมเทน มตฺโต อตฺถํ น ชานาติ อธิจฺจ เวเท ฯ

[๒๐๕๐] อทฺธา หเว ภิกฺขุ มุหุตฺตเกน สมฺมุยฺหเตว ปุริสสฺส สญฺญา เอกาปราธํ ขม ภูริปญฺญ น ปณฺฑิตา โกธพลา ภวนฺติ ฯ

[๒๐๕๑] อิทญฺจ มยฺหํ อุตฺติฏฺฐปิณฺฑํ ตว มณฺฑโพฺย ภุญฺชตุ อปฺปปญฺโญ ยกฺขา จ เต ปุตฺตํ ๑ น วิเหฐเยยฺยุํ #๑ ม. เต นํ ฯ ปุตฺโต จ เต เหสฺสติ ๑ โส อโรโค ฯ

[๒๐๕๒] มณฺฑพฺย พาโลสิ ปริตฺตปญฺโญ โย ปุญฺญเขตฺตานมโกวิโทสิ มหกฺกสาเวสุ ททาสิ ทานํ กิลิฏฺฐกมฺเมสุ อสญฺญเตสุ ฯ ชฏา จ เกสา อชินา นิวตฺถา ชรูทปานํว มุขํ ปรุฬฺหํ ปชํ อิมํ ปสฺสถ ทุมฺมรูปํ ๒ น ชฏาชินํ ตายเต อปฺปปญฺญํ ฯ เยสํ ราโค จ โทโส จ อวิชฺชา จ วิราชิตา ขีณาสวา อรหนฺโต เตสุ ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ

[๒๐๕๓] อุปหจฺจ มนํ เมชฺโฌ มาตงฺคสฺมึ ยสสฺสิเน สปาริสชฺโช อุจฺฉินฺโน เมชฺฌรญฺญํ ตทา อหูติ ๓ ฯ มาตงฺคชาตกํ ปฐมํ ฯ ________________ ๒ จิตฺตสมฺภูตชาตกํ