๓. สีวิราชชาดก

[๒๐๖๖] ทูเร อปสฺสํ เถโรว จกฺขุํ ยาจิตุมาคโต เอกเนตฺตา ภวิสฺสาม จกฺขุํ เม เทหิ ยาจิโต ฯ

[๒๐๖๗] เกนานุสิฏฺโฐ อิธมาคโตสิ วนิพฺพก จกฺขุปถานิ ยาจิตุํ สุทุจฺจชํ ยาจสิ อุตฺตมงฺคํ ยมาหุ เนตฺตํ ปุริเสน ทุจฺจชํ ฯ

[๒๐๖๘] ยมาหุ เทเวสุ สุชมฺปตีติ มฆวาติ นํ อาหุ มนุสฺสโลเก เตนานุสิฏฺโฐ อิธมาคโตสฺมิ วนิพฺพโก จกฺขุปถานิ ยาจิตุํ ฯ วนิพฺพโก ๑ มยฺห วณึ อนุตฺตรํ ททาหิ เม ๒ จกฺขุปถานิ ยาจิโต ททาหิ เม จกฺขุปถํ อนุตฺตรํ ยมาหุ เนตฺตํ ปุริเสน ทุจฺจชํ ฯ เยน อตฺเถน อาคญฺฉิ ยมตฺถมภิปตฺถยํ เต เต อิชฺฌนฺตุ สงฺกปฺปา ลภ จกฺขูนิ พฺราหฺมณ ฯ เอกนฺเต ยาจมานสฺส อุภยานิ ททามหํ ส จกฺขุมา คจฺฉ ชนสฺส เปกฺขโต ยทิจฺฉเส ตฺวํ ตทเต สมิชฺฌตุ ฯ #๑ ม. วนิพฺพโต ฯ ๒ ม. เต ฯ

[๒๐๖๙] มา โน เทว อทา จกฺขุํ มา โน สพฺเพ ปรกฺกริ ๑ ธนํ เทหิ มหาราช มุตฺตา เวฬุริยา พหู ฯ ยุตฺเต เทว รเถ เทหิ อาชานิเย อลงฺกเต ๒ นาเค เทหิ มหาราช เหมกปฺปนิวาสเส ฯ ยถา ตํ สีวิโย สพฺเพ สโยคฺคา สรถา สทา สมนฺตา ปริกเรยฺยุํ เอวํ เทหิ รเถสภ ฯ

[๒๐๗๐] โย เว ทสฺสนฺติ วตฺวาน อทาเน กุรุเต มโน ภูมฺยํ โส ปติตํ ปาสํ คีวายํ ปฏิมุญฺจติ ฯ โย เว ทสฺสนฺติ วตฺวาน อทาเน กุรุเต มโน ปาปา ปาปตโร โหติ สมฺปตฺโต ยมสาธนํ ฯ ยญฺหิ ยาเจ ตญฺหิ ทเท ยํ น ยาเจ น ตํ ทเท สฺวาหํ ตเมว ทสฺสามิ ยํ มํ ยาจติ พฺราหฺมโณ ฯ

[๒๐๗๑] อายุํ นุ วณฺณํ นุ สุขํ พลํ นุ กึ ปตฺถยาโน นุ ชนินฺท เทสิ กถญฺหิ ราชา สิวินํ อนุตฺตโร จกฺขูนิ ทชฺชา ปรโลกเหตุ ฯ

[๒๐๗๒] นวาหเมตํ ยสสา ททามิ น ปุตฺตมิจฺเฉ น ธนํ น รฏฺฐํ สตญฺจ ธมฺโม จริโต ปุราโณ อิจฺเจว ทาเน รมติ ๓ มโน มม ฯ #๑ ม. ปรากริ ฯ ๒ ม. จลงฺกเต ฯ ๓ ม. รมเต ฯ

[๒๐๗๓] น ๑ เม เทสฺสา อุโภ จกฺขู อตฺตานํ เม น เทสฺสิยํ สพฺพญฺญุตํ ปิยํ มยฺหํ ตสฺมา จกฺขุมทาสิหํ ๑ ฯ

[๒๐๗๔] สขา จ มิตฺโต จ มมาสิ สีวิก สุสิกฺขิโต สาธุ กโรหิ เม วโจ อุทฺธริตฺวา จกฺขูนิ มม ชิคึสโต หตฺเถสุ ฐเปหิ วนิพฺพกสฺส ฯ

[๒๐๗๕] โจทิโต สีวิราเชน สีวิโก วจนํ กโร รญฺโญ จกฺขูนิ อุทฺธริตฺวา พฺราหฺมณสฺสูปนามยิ๔ สจกฺขุ พฺราหฺมโณ อาสิ อนฺโธ ราชา อุปาวิสิ ฯ

[๒๐๗๖] ตโต โส กติปาหสฺส อุปรูเฬฺหสุ จกฺขุสุ สุตํ อามนฺตยิ ราชา สีวีนํ รฏฺฐวฑฺฒโน ฯ โยเชหิ สารถิ ยานํ ยุตฺตญฺจ ปฏิเวทย อุยฺยานภูมึ คจฺฉาม โปกฺขรญฺเญ วนานิ จ ฯ โส จ โปกฺขรณีตีเร ปลฺลงฺเกน อุปาวิสิ ตสฺส สกฺโก ปาตุรหุ เทวราชา สุชมฺปติ ฯ

[๒๐๗๗] สกฺโกหมสฺมิ เทวินฺโท อาคโตสฺมิ ตวนฺติเก วรํ วรสฺสุ ราชิสิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ ฯ

[๒๐๗๘] ปหุตํ ๒ เม ธนํ สกฺก พลํ โกโส จนปฺปโก อนฺธสฺส เม สโตทานิ มรณญฺเญว รุจฺจติ ฯ #๑-๑ อยํ คาถา สี. โปตฺถเกเจว อฏฺฐกถาโปตฺถเก จ ทิสฺสติ ฯ ม. อยมฺปน คาถา นตฺถิ ฯ #๒ ม. ปหูตํ ฯ

[๒๐๗๙] ยานิ สจฺจานิ ทิปทินฺท ตานิ ภาสสฺสุ ขตฺติย สจฺจํ เต ภณมานสฺส ปุน จกฺขุ ภวิสฺสติ ฯ

[๒๐๘๐] เย มํ ยาจิตุมายนฺติ นานาโคตฺตา วนิพฺพกา โยปิ มํ ยาจเต ตตฺถ โสปิ เม มนโส ปิโย เอเตน สจฺจวชฺเชน จกฺขุ เม อุปปชฺชถ ฯ

[๒๐๘๑] ยํ มํ โส ยาจิตุํ อาคา เทหิ จกฺขุนฺติ พฺราหฺมโณ ตสฺส จกฺขูนิ ปาทาสึ พฺราหฺมณสฺส วนิพฺพโต ๑ ฯ ภิยฺโย มํ อาวิสิ ปีติ โสมนสฺสญฺจนปฺปกํ เอเตน สจฺจวชฺเชน ทุติยํ เม อุปปชฺชถ ฯ

[๒๐๘๒] ธมฺเมน ภาสิตา คาถา สีวีนํ รฏฺฐวฑฺฒน เอตานิ ตว เนตฺตานิ ทิพฺยานิ ๒ ปฏิทิสฺสเร ฯ ติโรกุฑฺฑํ ติโรเสลํ สมติคฺคยฺห ปพฺพตํ สมนฺตา โยชนสตํ ทสฺสนํ อนุโภนฺตุ เต ฯ

[๒๐๘๓] โกนีธ วิตฺตํ น ทเทยฺย ยาจิโต อปิ วิสิฏฺฐํ สุปิยํปิ อตฺตโน ตทิงฺฆ สพฺเพ สิวิโย สมาคตา ทิพฺพานิ เนตฺตานิ มมชฺช ปสฺสถ ฯ ติโรกุฑฺฑํ ติโรเสลํ สมติคฺคยฺห ปพฺพตํ สมนฺตา โยชนสตํ ทสฺสนํ อนุโภนฺติ เม ฯ น จาคมตฺตา ปรมตฺถิ (กิญฺจิ) มจฺจานํ อิธ ชีวิเต #๑ สี. วณิพฺพิโน ฯ ยุ. วนิพฺพิโน ฯ ๒ ม. ทิพฺพานิ ฯ ทตฺวาน มานุสํ ๑ จกฺขุํ ลทฺธํ (เม) จกฺขุํ อมานุสํ ฯ เอตํปิ ทิสฺวา สีวิโย เทถ ทานานิ ภุญฺชถ ทตฺวา จ ภุตฺวา จ ยถานุภาวํ อนินฺทิตา สคฺคมุเปถ ฐานนฺติ ฯ สีวิราชชาตกํ ตติยํ ฯ ___________ ๔ สิริมนฺทชาตกํ ๒