๙. นักขัตตชาดก

9. Nakkhattajātakaṃ

nakkhattaṃ paṭimānentanti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ ājīvakaṃ ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ kira ekaṃ kuladhītaraṃ janapade eko kulaputto attano puttassa vāretvā asukadivase nāma gaṇhissāmāti divasaṃ ṭhapetvā tasmiṃ divase sampatte attano kulupakaṃ ājīvakaṃ pucchi bhante ajja mayaṃ ekaṃ maṅgalaṃ karissāma sobhanaṃ nu kho nakkhattanti. So ayaṃ maṃ paṭhamaṃ apucchitvāva divasaṃ ṭhapetvā idāni paṭipucchati hotu sikkhāpessāmi nanti kujjhitvā ajja asobhanaṃ nakkhattaṃ mā ajja maṅgalaṃ karittha sace karittha mahāvināso bhavissatīti āha. Kulamanussā tassa saddahitvā taṃ divasaṃ na gacchiṃsu. Nagaravāsino sabbaṃ maṅgalakiriyaṃ katvā tesaṃ anāgamanaṃ disvā tehi ajja divaso ṭhapito no ca kho āgatā amhākampi bahuṃ khayaṃ kammaṃ gataṃ kinno Tehi amhākaṃ dhītaraṃ aññassa dassāmāti yathākateneva maṅgalena dhītaraṃ aññassa kulassa adaṃsu. Itare punadivase āgantvā detha no dārikanti āhaṃsu. Atha te sāvatthīvāsino janapadavāsino nāma tumhe chinnakagahapatikā pāpamanussā divasaṃ ṭhapetvā avaññāya na āgatā āgamanamaggeneva paṭigacchatha amhehi aññassa dārikā dinnāti paribhāsiṃsu. Te tehi saddhiṃ kalahaṃ katvā dārikaṃ alabhitvā yathāgatamaggeneva gatā. Tenapi ājīvakena tesaṃ manussānaṃ maṅgalantarāyassa katabhāvo bhikkhūnaṃ antare pākaṭo jāto. Te ca bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannipatitvā āvuso ājīvakena kulassa maṅgalantarāyo katoti kathayamānā nisīdiṃsu. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchi. Te imāya nāmāti kathayiṃsu. Na bhikkhave idāneva ājīvako tassa kulassa maṅgalantarāyaṃ karoti pubbepi etesaṃ kujjhitvā maṅgalantarāyaṃ akāsiyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente nagaravāsino janapadavāsīnaṃ dhītaraṃ vāretvā divasaṃ ṭhapetvā attano kulupakaṃ ājīvakaṃ pucchiṃsu bhante ajja amhākaṃ ekā maṅgalakiriyā sobhanaṃ nu kho nakkhattanti. So ime attano ruciyā divasaṃ vavaṭṭhapetvā idāni maṃ pucchantīti kujjhitvā ajja nesaṃ maṅgalantarāyaṃ karissāmīti cintetvā ajja asobhanaṃ nakkhattaṃ sace karotha mahāvināsaṃ pāpuṇissathāti āha. Te tassa saddahitvā na gamiṃsu. Janapadavāsino Tesaṃ anāgamanaṃ ñatvā te ajja divasaṃ ṭhapetvāpi na āgatā kinno tehi aññesaṃ dhītaraṃ dassāmāti aññesaṃ dhītaraṃ adaṃsu. Nagaravāsino punadivase āgantvā dārikaṃ yāciṃsu. Jānapadā tumhe nagaravāsino nāma chinnakagahapatikā divasaṃ ṭhapetvā dārikaṃ na gaṇhatha mayaṃ tumhākaṃ anāgamanabhāvena aññesaṃ adamhāti. Mayaṃ ājīvakaṃ pucchitvā nakkhattaṃ na sobhananti nāgatā detha no dārikanti. Amhehi tumhākaṃ anāgamanabhāvena aññesaṃ dinnā idāni dinnadārikaṃ kathaṃ puna ānessāmāti. Evantesu aññamaññaṃ kalahaṃ karontesu eko nagaravāsipaṇḍitapuriso ekena kammena janapadaṃ gantvā tesaṃ nagaravāsīnaṃ mayaṃ ājīvakaṃ pucchitvā nakkhattassa asobhanabhāvena nāgatāti kathentānaṃ sutvā nakkhattena ko attho nanu dārikāya laddhabhāvo nakkhattanti vatvā imaṃ gāthamāha

nakkhattaṃ paṭimānentaṃ attho bālaṃ upaccagā

attho atthassa nakkhattaṃ kiṃ karissanti tārakāti.

Tattha paṭimānentanti olokentaṃ idāni nakkhattaṃ bhavissati idāni bhavissatīti āgamayamānanti attho. Attho bālaṃ upaccagāti etaṃ nagaravāsikaṃ bālaṃ dārikapaṭilābhasaṅkhāto attho atikkanto. Attho atthassa nakkhattanti yaṃ atthaṃ pariyesanto carati so paṭiladdho atthova atthassa nakkhattannāma. Kiṃ karissanti tārakāti itare pana ākāse tārakā kiṃ karissanti kataraṃ atthaṃ sādhessantīti attho.

Nagaravāsino kalahaṃ katvā dārikaṃ alabhitvāva agamaṃsu.

Satthāpi na bhikkhave esa ājīvako idānevassa kulassa maṅgalantarāyaṃ karoti pubbepi akāsiyevāti imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi tadā ājīvako etarahi ājīvako ahosi tānipi kulāni idāni kulāneva gāthaṃ vatvā ṭhitapaṇḍitapuriso pana ahamevāti.

Nakkhattajātakaṃ navamaṃ.