๒. กุมภชาดก

สองแหล่งเก็บเรื่องเดียวกันนี้ไว้ไม่ตรงกัน ที่ขีดไว้ข้างบนคือจุดที่ต่าง ข้างล่างคือคำอ่านของแต่ละฝั่ง ห้องสมุดนี้ไม่ได้ตัดสินว่าฝั่งไหนถูก — เก็บไว้ทั้งคู่ให้เห็นกับตา

จนฺทิมาว @เชิงอรรถ: ๑

จนฺทิมาว #๑E-Tipitaka

—

ฯ [๒๒๙๓] น สปฺปิกุมฺโภ นปิ เตลกุมฺโภ น ผาณิตสฺส น มธุสฺส กุมฺโภ กุมฺภสฺส วชฺชานิ อนปฺปกานิ โทเส พหู กุมฺภคเต สุณาถ ฯ คเลยฺย ยํ ปิตฺวา ปเต ปปาตํ โสพฺภํ คุหํ จนฺทนิโยลิคลฺลํ พหหปิ ภุญฺเชยฺย อโภชเนยฺยํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ปิตฺวา ๔ จิตฺตสฺมึ อเนสมาโน อาหิณฺฑติ โคริว ภกฺขสารี ๕ #๑ สี. สเตริตา ฯ ๒ ม. คมฺมมาคมฺม ฯ ๓ ม. กิสฺส วา ตาย ฯ #๔ สี. ยํ เว ปิตฺวา ฯ ๕ สี. ภกฺขสาที ฯ อนาถมาโน อุปคายติ นจฺจติ จ่ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิวิตฺวา อเจโลว นคฺโค จเรยฺย คาเม วิสิขนฺตรานิ สมฺมุฬฺหจิตฺโต อติเวลสายี ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ปิตฺวา อุฏฺฐาย ปเวธมาโน สีสญฺจ พาหุญฺจ ปจาลยนฺโต โส นจฺจตี ทารุกฏลฺลโกว ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิวิตฺวา อคฺคิทฑฺฒา สยนฺติ อโถ สิคาเลหิปิ ขาทิตาเส พนฺธํ ๑ วจนํ โภคชานิญฺจุเปนฺติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ปิตฺวา ภาเสยฺย อภาสเนยฺยํ สภายมาสีโน อเปตวตฺโถ สมฺมกฺขิโต วนฺตคโต พฺยสนฺโน ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิวิตฺวา อุกฺกฏฺโฐ อาวิลกฺโข มเมว สพฺพา ปฐวีติ มญฺเญ ๒ #๑ ม. วธํ ฯ ๒ สี. มญฺญติ ฯ น เม สโม จาตุรนฺโตปิ ราชา ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ มานาติมานา กลหานิ เปสุณี ทุพฺพณฺณินี นคฺคยินี ปลายินี โปราณธุตฺตาน ๑ คตี นิเกโต ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ อิทฺธานิ ผีตานิ กุลานิ อสฺสุ อเนกสาหสฺสธนานิ โลเก อุจฺฉินฺนทายชฺชกตานิมาย ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ เขตฺตํ ควํ ยตฺถ วินาสยนฺติ อุจฺเฉทนี วิตฺตคตํ ๒ กุลานํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ทิตฺตรูโปว ๓ โปโส อกฺโกสติ ปิตรํ มาตรญฺจ สสฺสสปิ คเณฺหยฺย อโถปิ สุณฺหํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ทิตฺตรูปาว นารี อกฺโกสติ สสฺสุรํ สามิกญฺจ #๑ ม. โจราน ธุตฺตาน ฯ ๒ ม. วิตฺตวตํ ฯ ๓ สี. ทุฏฺฐรูโปว ฯ ทาสมฺปิ คเณฺห ปริจาริกมฺปิ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ๑ ปิตฺวาน หเนยฺย โปโส ธมฺเม ฐิตํ สมณํ พฺราหฺมณํ วา คจฺเฉ อปายํปิ ตโตนิทานํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ทุจฺจริตํ จรนฺติ กาเยน วาจาย จ เจตสา จ นิรยํ วชนฺติ ทุจฺจริตํ จริตฺวา ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ยาจมานา น ลภนฺติ ปุพฺเพ พหุํ หิรญฺญํปิ ปริจฺจชนฺตา โส ตํ ปิวิตฺวา อลิกํ ภณาติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา เปสเน เปสิยนฺโต อจฺจายิเก กรณียมฺหิ ชาเต อตฺถมฺปิ โส นปฺปชานาติ วุตฺโต ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ หิรีมนาปิ อหิรีกภาวํ ปาตุํ กโรนฺติ มทนาย ๒ มตฺตา #๑ ยุ. ยญฺจ ฯ ๒ ยุ. มทิราย ฯ ธีราปิ สนฺตา พหุกํ ภณนฺติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา เอกถูปา สยนฺติ อนาสกา ถณฺฑิลทุกฺขเสยฺยํ ทุพฺพณฺณิยํ อายสกฺยญฺจุเปนฺติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ปตฺตกฺขนฺธา สยนฺติ คาโว กูฏหตาริว ๑ น หิ วารุณิยา เวโค นเรน สุสฺสโหริว ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ * มนุสฺสา วิวชฺชนฺติ สปฺปํ โฆรวิสมิว ตํ โลเก วิสสมานํ โก นโร ปาตุมรหติ * ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ๒ ฯ ยํ เว ปิตฺวา อนฺธกเวณฺฑปุตฺตา สมุทฺทตีเร ปริจารยนฺตา อุปกฺกมม มุสเลหญฺญมญฺญํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ปุพฺพเทวา ปมตฺตา ติทิวา จุตา สสฺสติยา สมายา ๓ #๑ ม. กุฏหตาว ฯ #* * ม. ยํ มนุสฺสา วิวชฺเชนฺติ สปฺปํ โฆรวิสมฺมิว # ตํ โลเก วิสสมานํ โก นโร ปาตุมหรติ ฯ #๒ ม. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ ๓ ม. สมาย ฯ ตํ ตาทิสํ มชฺชมิมํ นิรตฺถกํ ชานํ มหาราช กถํ ปิเวยฺย ฯ นยิมสฺมิ กุมฺภสฺมึ ทธิ [๑] มธุ วา เอวํ อภิญฺญาย กิณาหิ ราช เอวญฺหิ มํ กุมฺภคตา มยา เต อกฺขาตรูปํ ตว สพฺพมิตฺตา ฯ [๒๒๙๔] น เม ปิตา วา อถวาปิ มาตา เอตาทิโส ยาทิสโก ตุวํสิ หิตานุกมฺปี ปรมตฺถกาโม โสหํ กริสฺสํ วจนํ ตวชฺช ฯ ททามิ เต คามวรานิ ปญฺจ ทาสีสตํ สตฺต ควํสตานิ อาชญฺญยุตฺเต จ รเถ ทส อิเม อาจริโย โหสิ มมตฺถกาโม ฯ [๒๒๙๕] ตเวว ทาสีสตมตฺถุ ราช คามา จ คาโว จ ตเวว โหนฺตุ อาชญฺญยุตฺตา จ รถา ตเวว สกฺโกหมสฺมี ติทสานมินฺโท ฯ มํโสทนํ สปฺปิปายาสํ ๒ ภุญฺช ขาทสฺสุ จ ตฺวํ มธุมาสปูเว #๑ ม. วา ฯ ๒ สี. สปฺปิปายญฺจ ฯ เอวํ ตุวํ ธมฺมรโต ชนินฺท อนินฺทิโต สคฺคมุเปหิ ฐานนฺติ ฯ กุมฺภชาตกํ ทุติยํ ฯ _______________ ๓ ชยทฺทิสชาตกํE-Tipitaka