๖. มหากปิชาดก

มหากปิชาตกํ

พาราณสฺยํ อหุ ราชาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตสฺส สิลาปวิชฺฌนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เตน หิ ธนุคฺคโห ปโยเชตฺวา อปรภาเค สิลาย ปวิทฺธาย ภิกฺขูหิ เทวทตฺตสฺส อวณฺเณ กถิเต สตฺถา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ เทวทตฺโต มยฺหํ สิลํ ปวิชฺฌิเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต กาสิกคามเก เอโก กสฺสกพฺราหฺมโณ เขตฺตํ กสิตฺวา โคเณ วิสชฺเชตฺวา กุทฺทาลกมฺมํ กาตุํ อารภิ ฯ โคณา เอกสฺมึ คจฺเฉ ปณฺณานิ ขาทนฺตา อนุกฺกเมน อฏวึ ปวิสิตฺวา ปลายึสุ ฯ โส เวลํ สลฺลกฺเขตฺวา กุทฺทาลํ ฐเปตฺวา โคเณ โอโลเกนฺโต อทิสฺวา โทมนสฺสปฺปตฺโต ปริเยสนฺโต อนฺโตอฏวิยํ ปวิสิตฺวา อาหิณฺฑนฺโต หิมวนฺตํ ปาวิสิ ฯ โส ตตฺถ ทิสา มุฬฺโห หุตฺวา สตฺตาหํ นิราหาโร วิจรนฺโต เอกติณฺฑุกรุกฺขํ ทิสฺวา อภิรุยฺห ผลานิ ขาทนฺโต ติณฺฑุกรุกฺขโต ปริคลิตฺวา สฏฺฐิหตฺเถน นรกปปาเต ปติ ฯ ตตฺถสฺส ทส ทิวสา วีติวตฺตา ฯ ตทา โพธิสตฺโต กปิโยนิยํ นิพฺพตฺเตตฺวา ผลาผลานิ ขาทนฺโต ตํ ปุริสํ ทิสฺวา สิลาย โยตฺตํ กตฺวา ตํ ปุริสํ อุทฺธริ ฯ โส ตสฺส นิทฺทายนฺตสฺส สิลาย มตฺถกํ ปทาเลสิ ฯ มหาสตฺโต ตสฺส ตํ กมฺมํ ญตฺวา อุปฺปติตฺวา สาขาย นิสีทิตฺวา โภ ปุริส ตฺวํ ภูมิยา คจฺฉ อหํ สาขคฺเคน ตุยฺหํ มคฺคํ อาจิกฺขนฺโต คมิสฺสามีติ ตํ ปุริสํ อรญฺญโต นีหริตฺวา มคฺเค ฐเปตฺวา ปพฺพตปาทเมว ปาวิสิ ฯ โส ปุริโส มหาสตฺเต อปรชฺฌิตฺวา กุฏฺฐี หุตฺวา ทิฏฺฐธมฺเมเยว มนุสฺสเปโต อโหสิ ฯ โส สตฺต วสฺสานิ ทุกฺขปีฬิโต วิจรนฺโต พาราณสิยํ มิคาชินอุยฺยานํ ปวิสิตฺวา ปาการนฺตเร กทลิปณฺณํ อตฺถริตฺวา เวทนาปฺปตฺโต นิปชฺชิ ฯ ตทา พาราณสิราชา ตํ อุยฺยานํ คนฺตฺวา ตตฺถ วิจรนฺโต ทิสฺวา โกสิ ตฺวํ กึ วา กตฺวา อิมํ ทุกฺขํ ปตฺโตติ ปุจฺฉิ ฯ โสปิ สพฺพํ วิตฺถารโต อาจิกฺขิ ฯ

ตมตฺถํ ปกาเสนฺโต สตฺถา อาห

พาราณสฺยํ อหุ ราชา กาสีนํ รฏฺฐวฑฺฒโน

มิตฺตามจฺจปริพฺยุฬฺโห อคมาสิ มิคาชินํ ฯ

ตตฺถ พฺราหฺมณมทฺทกฺขิ เสตํ จิตฺรํ กิลาสินํ

วิทฺธสฺตํ โกวิลารํว กีสํ ธมนิสนฺถตํ ฯ

ปรมการุญฺญตํ ปตฺตํ ทิสฺวา กิจฺฉคตํ นรํ

อวจ พฺยมฺหิโต ราชา ยกฺขานํ กตโมนุสิ ฯ

หตฺถปาทา จ เต เสตา ตโต เสตตรํ สิโร

คตฺตํ กมฺมาสวณฺณนฺเต กิลาสพหุโล จสิ ฯ

วฏฺฐนาวลิสงฺกาสา ปิฏฺฐิ เต นินฺนตุนฺนตา

กาฬา ปพฺพา จ เต องฺคา นาญฺญํ ปสฺสามิ เอทิสํ ฯ

อุคฺฆฏฺฐปาโท ตสิโต กีโส ธมนิสนฺถโต

ฉาโต อาทิตฺตรูโปสิ กุโตสิ กตฺถ คจฺฉสิ ฯ

ทุทฺทสี อปฺปกาโรสิ ทุพฺพณฺโณ ภีมทสฺสโน

ชเนตฺติ ยาปิ เต มาตา น ตํ อิจฺเฉยฺย ปสฺสิตุํ ฯ

กึ กมฺมมกรา ปุพฺเพ กึ อวชฺฌํ อฆาฏยิ

กิพฺพิสํ ยํ กริตฺวาน อิทํ ทุกฺขํ อุปาคมีติ ฯ

ตตฺถ พาราณสฺยนฺติ พาราณสิยํ ฯ มิตฺตามจฺจปริพฺยุฬฺโหติ มิตฺเตหิ จ ทฬฺหภตฺตีหิ จ อมจฺเจหิ จ ปริวุโต ฯ มิคาชินนฺติ เอวํนามกํ อุยฺยานํ ฯ เสตนฺติ เสตกุฏฺเฐน เสตํ กวรกุฏฺเฐน วิจิตฺรํ ปริภินฺเนน กณฺฑูยนกิลาสกุฏฺเฐน กิลาสินํ เวทนาปฺปตฺตํ กทลิปณฺเณ นิปนฺนํ อทฺทส ฯ วิทฺธสฺตํ โกวิลารํวาติ วณมุเขหิ ปคฺฆรนฺเตน มํเสน วิทฺธสฺตํ ปุปฺผิตโกวิลารสทิสํ ฯ กีสนฺติ เอกจฺเจสุ ปเทเสสุ อฏฺฐิจมฺมมตฺตสรีรํ สิราชาลสนฺถตํ ฯ พฺยมฺหิโตติ ภีโต วิมฺหยมาปนฺโน วา ฯ ยกฺขานนฺติ ยกฺขานํ อนฺตเร ตฺวํ กตรยกฺโข นามาติ ฯ วฏฺฐนาวลิสงฺกาสาติ ปิฏฺฐิกณฺฑุกฏฺฐาเน อาวุนิตฺวา ฐปิตวฏฺฐนาวลิสทิสา ฯ องฺคาติ กาฬปพฺพวลฺลิสทิสานิ เต องฺคานิ ฯ นาญฺญนฺติ อญฺญํ ปุริสํ เอทิสํ น ปสฺสามิ ฯ อุคฺฆฏฺฐปาโทติ รโชกิณฺณปาโท ฯ อาทิตฺตรูโปติ สุกฺกสรีโร ฯ ทุทฺทสีติ ทุกฺเขน ปสฺสิตพฺโพ ฯ อปฺปกาโรสีติ สรีรปฺปการรหิโต ทุสฺสณฺฐาโนสีติ อตฺโถ ฯ กึ กมฺมมกราติ อิโต ปุพฺเพ กึ กมฺมํ อกร อกาสีติ อตฺโถ ฯ กิพฺพิสนฺติ ทารุณกมฺมํ ฯ

ตโต ปรํ พฺราหฺมโณ อาห

ตคฺฆ เต อหมกฺขิสฺสํ ยถาปิ กุสโล ตถา

สจฺจวาทึ หิ โลกสฺมึ ปสํสนฺตีธ ปณฺฑิตา ฯ

เอโก จรํ โคคเวโส มุฬฺโห อจฺจสรึ วเน

อรญฺเญ อีริเณ วิวเน นานากุญฺชรเสวิเต ฯ

พาลมิคานุจริเต วิปฺปนฏฺโฐสฺมิ กานเน

อจรึ ตตฺถ สตฺตาหํ ขุปฺปิปาสสมปฺปิโต ฯ

ตตฺถ ติณฺฑุกมทฺทกฺขึ วิสมตฺถพุภุกฺขิโต

ปปาตมภิลมฺพนฺตํ สมฺปนฺนผลธารินํ ฯ

วาตสีตานิ ภกฺเขสึ ตานิ รุจฺจึสุ เม ภุสํ

อติตฺโต รุกฺขมารุยฺห ตตฺถ เหสฺสามิ อสฺสิโต ฯ

เอกํ เม ภกฺขิตํ อาสิ ทุติยํ อภิปตฺถิตํ

ตโต สา ภญฺชถ สาขา ฉินฺนา ผรสุนา วิย ฯ

โสหํ สหาว สาขาหิ อุทฺธํปาโท อวํสิโร

อปฺปติฏฺเฐ อนาลมฺเพ คิริทุคฺคสฺมิ ปาปตํ ฯ

ยสฺมา จ วาริ คมฺภีรํ ตสฺมา น สมปชฺชสึ

ตตฺถ เสสึ นิรานนฺโท อนาโถ ทสรตฺติโย ฯ

อเถตฺถ กปิ มาคญฺฉิ โคนงฺคุฏฺโฐ ทรีจโร

สาขาหิ สาขํ วิจรนฺโต ขาทมาโน ทุมปฺผลํ

โส มํ ทิสฺวา กีสํ ปณฺฑุํ การุญฺญมกรมฺมยิ ฯ

อมฺโภ โก นาม โส เอตฺถ เอวํ ทุกฺเขน อฏฺฏิโต

มนุสฺโส อมนุสฺโส วา อตฺตานมฺเม ปเวทย ฯ

ตสฺสญฺชลึ ปณาเมตฺวา อิทํ วจนมพฺรวึ

มนุสฺโสหํ พฺยสมฺปตฺโต สา เม นตฺถิ อิโต คติ

ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว ตฺวญฺจ เม สรณํ ภว ฯ

ครุสิลํ คเหตฺวาน วิจรํ ปพฺพเต กปิ

สิลาย โยตฺตํ กตฺวาน นิสโภ เอตทพฺรวิ ฯ

เอหิ เม ปิฏฺฐิมารุยฺห คีวํ คณฺหาหิ พาหุหิ

อหนฺตํ อุทฺธริสฺสามิ คิริทุคฺคต เวคสา ฯ

ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา วานรินฺทสฺส สิรีมโต

ตสฺสาหํ ปิฏฺฐิมารุยฺห คีวํ พาหาหิ อคฺคหึ ฯ

โส มํ ตโต สมุฏฺฐาสิ เตชสี พลวา กปิ

วิหญฺญมาโน กิจฺเฉน คิริทุคฺคต เวคสา ฯ

อุทฺธริตฺวาน มํ สนฺโต นิสโภ เอตทพฺรวิ

อิงฺฆ มํ สมฺม รกฺขสฺสุ ปสฺสุปิสฺสํ มุหุตฺตกํ ฯ

สีหา พฺยคฺฆา จ ทีปิ จ อจฺฉโก กตรจฺฉโย

เต มํ ปมตฺตํ หึเสยฺยุํ เต ตฺวํ ทิสฺวา นิวารย ฯ

เอวํ เม ปริตฺตาตูน ปสฺสุปิ โส มุหุตฺตกํ

ตทาหํ ปาปิกํ ทิฏฺฐึ ปฏิลจฺฉึ อโยนิโส ฯ

ภกฺโข อยํ มนุสฺสานํ ยถา จญฺเญ วเน มิคา

ยนฺนูนิมํ วธิตฺวาน ฉาโต ขาเทยฺย วานรํ ฯ

อาสิโต จ คมิสฺสามิ มํสมาทาย สมฺพลํ

กนฺตารํ นิตฺถริสฺสามิ ปาเถยฺยํ เม ภวิสฺสติ ฯ

ตโต สิลํ คเหตฺวาน มตฺถกํ สนฺนิตาฬยึ

มม ภตฺตกิลนฺตสฺส ปหาโร ทุพฺพโล อหุ ฯ

โส จ เวเคนุทปฺปตฺโต กปิ รุธิรมกฺขิโต

อสฺสุปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ โรทนฺโต มํ อุทิกฺขติ ฯ

มายฺโย มํ กริ ภทฺทนฺเต ตฺวญฺจ นาเมทิสํ กริ

ตฺวํ จ โข นาม ทีฆาวุ อญฺเญ วาเรตุมรหสิ ฯ

อโห วต เร ปุริส ตาว ทุกฺกรการก

เอทิสา วิสมา ทุคฺคา ปปาตา อุทฺธโต มยา ฯ

อานีโต ปรโลกาว ทุพฺเภยฺยํ มํ อมญฺญถ

ตนฺเตน ปาปธมฺเมน ปาปํ ปาเปน จินฺติตํ ฯ

มา เหว ตฺวํ อธมฺมตฺถ เวทนํ กฏกํ ผุสิ

มา เหว ปาปกมฺมนฺตํ ผลํ เวฬุํว ตํ วธิ ฯ

ตยิ เม นตฺถิ วิสฺสาโส ปาปธมฺโม อสญฺญโต

เอหิ เม ปิฏฺฐิโต คจฺฉ ทิสฺสมาโนว สนฺติเก ฯ

มุตฺโตสิ หตฺถา พาลานํ ปตฺโตสิ มานุสึ ปทํ

เอส มคฺโค อธมฺมตฺถ เตน คจฺฉ ยถาสุขํ ฯ

อิทํ วตฺวา คิริจโร รุหิรํ ปกฺขลฺย มตฺถกํ

อสฺสูนิ สมฺปมชฺชิตฺวา ตโต ปพฺพตมารุหิ ฯ

โสหํ เตนาภิสตฺโตสฺมิ ปริฬาเหน อทฺทิโต

ทยฺหมาเนน คตฺเตน วารึ ปาตุํ อุปาคมึ ฯ

อคฺคินา วิย สนฺตตฺโต รหโท รุธิรมกฺขิโต

ปุพฺพโลหิตสงฺกาโส สพฺโพ เม สมปชฺชถ ฯ

ยาวนฺโต อุทพินฺทูนิ กายสฺมึ นิปตึสุ เม

ตาวนฺโต คณฺฑุ ชาเยถ อฑฺฒเวลุวสาทิสา ฯ

อภินฺนา ปคฺฆรึสุ เม กุณปา ปุพฺพโลหิตา

เยน เยน จ คจฺฉามิ คาเมสุ นิคเมสุ จ ฯ

ทณฺฑหตฺถา นิวาเรนฺติ อิตฺถิโย ปุริสา จ มํ

โอกิตฺตา ปูติคนฺเธน มาสฺสุ โอเรน มาคมา ฯ

เอตาทิสํ อิทํ ทุกฺขํ สตฺตวสฺสานิ ทานิ เม

อนุโภมิ สกกมฺมํ ปุพฺเพ ทุกฺกฏมตฺตโน ฯ

ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา

มาสฺสุํ มิตฺตาน ทุพฺภิตฺโถ มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก ฯ

กุฏฺฐี กิลาสี ภวติ โย มิตฺตานํ อิธทฺทุภี

กายสฺส เภทา มิตฺตทุพฺภิ นิรยํ โส อุปปชฺชตีติ ฯ

ตตฺถ กุสโลติ ยถา เฉโก กุสโล กเถสิ ตถา โว กเถสฺสามิ ฯ โคคเวโสติ นฏฺเฐ โคเณ คเวสนฺโต ฯ อจฺจสรินฺติ มนุสฺสปถํ อติกฺกมิตฺวา หิมวนฺตํ ปาวิสึ ฯ อรญฺเญติ อราชเก สุญฺเญ ฯ อีริเนติ สุกฺขกนฺตาเร ฯ วิวเนติ วิวิตฺเต ฯ วิปฺปนฏฺโฐติ มคฺคมุฬฺโห ฯ พุภุกฺขิโตติ สญฺชาตพุภุกฺโข ฉาตชฺฌตฺโต ฯ ปปาตมภิลมฺพนฺตนฺติ ปปาตาภิมุขํ โอลมฺพนฺตํ ฯ สมฺปนฺนผลธารินนฺติ มธุรผลธารินํ ฯ วาตสีตานีติ ปฐมํ ตาว วาตปติตานิ ฯ ตตฺถ เหสฺสามีติ ตสฺมึ รุกฺเข สุหิโต ภวิสฺสามีติ อารุฬฺโหมฺหิ ฯ ตโต สาติ ตสฺส อภิปตฺถิตสฺส อตฺถาย หตฺเถ ปสาริเต สา มยา อภิรุฬฺหสาขา ผรสุนา ฉินฺนา วิย อภญฺชถ ฯ อนาลมฺเพติ อนาลมฺพิตพฺพฏฺฐานรหิเต ฯ คิริทุคฺคสฺมินฺติ คิริวิสเม ฯ เสสินฺติ สยิโตมฺหิ ฯ กปิ มาคญฺฉีติ กปิ อาคญฺฉิ ฯ โคนงฺคุฏฺโฐติ คุนฺนํ นงฺคุฏฺฐสทิสนงฺคุฏฺโฐ ฯ นงฺคุฏฺโฐติปิ ปาโฐ ฯ โคนงฺคุลีติปิ ปฐนฺติ ฯ อกรมฺมยีติ อกริ มยิ ฯ อมฺโภติ มหาราช โส กปิราชา ตสฺมึ นรกปปาเต มม อุทกโปฐนสทฺทํ สุตฺวา มํ อมฺโภติ อาลปิตฺวา โก นาเมโสติ ปุจฺฉิ ฯ พฺยสมฺปตฺโตติ พฺยสนํ ปตฺโต ฯ ปปาตสฺส วสํ ปตฺโตติปิ ปาโฐ ฯ ภทฺทํ โวติ ตสฺมา ตุมฺเห วทามิ ภทฺทํ ตุมฺหากํ โหตูติ ฯ ครุสิลนฺติ มหาราช โส กปิราชา มยา เอวํ วุตฺเต มา ภายีติ มํ อสฺสาเสตฺวา ปฐมํ ตาว ครุสิลํ คเหตฺวา โยตฺตํ กโรนฺโต ปพฺพเต วิจริ ฯ นิสโภติ ปุริสนิสโภ อุตฺตมวานรินฺโท ปพฺพตปปาเต ฐตฺวา มํ เอตทพฺรวิ ฯ พาหาหีติ ทฺวีหิ พาหาหิ มม คีวํ สุคหิตํ คณฺห ฯ เวคสาติ เวเคน ฯ สิรีมโตติ ปุญฺญวนฺตสฺส ฯ อคฺคหินฺติ สฏฺฐิหตฺถนรกปปาตํ วาตเวเคน โอตริตฺวา อุทกปิฏฺเฐ ฐิตสฺส อหํ เวเคน ปิฏฺฐึ อภิรุหิตฺวา อุโภหิ พาหาหิ คีวํ อคฺคเหสึ ฯ วิหญฺญมาโนติ กิลมนฺโต ฯ กิจฺเฉนาติ ทุกฺเขน สนฺโต ปณฺฑิโต อถวา ปริเยสนฺโต กิลมนฺโต ฯ รกฺขสฺสูติ อหํ ตํ อุทฺธรนฺโต กิลมนฺโต มุหุตฺตํ วิสฺสมนฺโต ปสฺสุปิสฺสํ ตสฺมา มํ รกฺขาหิ ฯ ยถา จญฺเญ วเน มิคาติ สีหาทีหิ อญฺเญปิ เย อิมสฺมึ วเน พาลมิคา ฯ ปาลิยํ ปน อจฺฉโก กตรจฺฉโยติ ลิขนฺติ ฯ ปริตฺตาตูนาติ มหาราช เอวํ โส กปิราชา มํ อตฺตโน ปริตฺตาณํ กตฺวา มุหุตฺตํ ปสฺสุปิ อโยนิโสมนสิกาเรน ฯ ภกฺโขติ ขาทิตพฺพยุตฺตโก ฯ อาสิโตติ ธาโต สุหิโต ฯ สมฺพลนฺติ ปาเถยฺยํ ฯ มตฺถกํ สนฺนิตาฬยินฺติ ตสฺส พานรินฺทสฺส มตฺถกํ ปหรึ ฯ สนฺนิตาฬยนฺติปิ ปาโฐ ฯ ทุพฺพโล อหูติ น พลวา อาสิ ยถาธิปฺปายํ น อคมาสิ ฯ เวเคนาติ มยา ปหตปาสาณเวเคน ฯ อุทปฺปตฺโตติ อุฏฺฐิโต ฯ มายฺโยติ เตน มิตฺตทุพฺภิปุริเสน สิลาย ปวิทฺธาย มหาจมฺมํ ฉิชฺชิตฺวา โอลมฺพิ รุหิรํ ปคฺฆริ ฯ มหาสตฺโต เวทนาปฺปตฺโต จินฺเตสิ อิมสฺมึ ฐาเน อญฺโญ นตฺถิ อิทํ ภยํ อิมํ ปุริสํ นิสฺสาย อุปฺปนฺนนฺติ ฯ โส มรณภยภีโต โอลมฺพนฺตํ จมฺมพนฺธํ หตฺเถน คเหตฺวา อุปฺปติตฺวา สาขํ อภิรุยฺห เตน ปาเปน สทฺธึ สลฺลปนฺโต มายฺโย มนฺติ อาทิมาห ฯ ตตฺถ มายฺโย มํ ภทฺทนฺเตติ มา อยฺโย มํ ภทฺทนฺเตติ ตํ นิวาเรติ ฯ ตฺวญฺจ นามาติ ตฺวํ นาม เอวํ มยา ปปาตา อุทฺธโต เอทิสํ ผรุสกมฺมํ มยิ กริ อโห เต อยุตฺตํ กตนฺติ ฯ อโห วตาติ ตํ ครหนฺโต เอวมาห ฯ ตาว ทุกฺกรการกาติ มยิ อปรชฺฌเนน อติทุกฺกฏกมฺมการก ฯ ปรโลกาวาติ ปรโลกโต วิย อานีโต ฯ ทุพฺเภยฺยนฺติ ทุพฺภิตพฺพํ วธิตพฺพํ ฯ เวทนํ กฏุกนฺติ เอวํ สนฺเตปิ ตฺวํ อธมฺมตฺถ ยาทิสํ เวทนํ อหํ ผุสามิ เอทิสํ เวทนํ กฏุกํ มา ผุสิ ตํ ปาปกมฺมํ ผลํ เวฬุว ตํ มา วธิ อิติ มํ มหาราช ปิยปุตฺตกํ วิย อนุกมฺปิ ฯ อถ นํ อหํ เอตทโวจํ อยฺย มยา กตํ มา กริ มา มํ อสปฺปุริสํ เอวรูเป อรญฺเญ มา นาสย อหํ ทิสามุฬฺโห มคฺคํ น ชานามิ อตฺตนา กตกมฺมํ มา นาเสถ ชีวิตทานํ เม เทถ อรญฺญา นีหริตฺวา มนุสฺสปเถ ฐเปถาติ ฯ เอวํ วุตฺเต โส มยา สทฺธึ สลฺลปนฺโต ตยิ เม นตฺถิ วิสฺสาโสติ อาทิมาห ฯ ตตฺถ ตยีติ อิโต ปฏฺฐาย มยฺหํ ตยิ วิสฺสาโส นตฺถิ ฯ เอหีติ โภ ปุริส อหํ ตยา สทฺธึ มคฺเคน น คมิสฺสามิ ตฺวํ ปน เอหิ มม ปิฏฺฐิโต อวิทูเร ทิสฺสมานสรีโรว คจฺฉ อหํ รุกฺขคฺเคเหว คมิสฺสามีติ ฯ มุตฺโตสีติ อถ โส มํ มหาราช อรญฺญา นีหริตฺวา โภ ปุริส พาลมิคานํ หตฺถา มุตฺโตสิ ฯ มานุสึ ปทนฺติ มนุสฺสูปจารํ ปตฺโต อาคโตสิ เอส เต มคฺโค เอเตน คจฺฉาติ อาห ฯ คิริจโรติ คิริจารี วานโร ฯ ปกฺขลฺยาติ โธวิตฺวา ฯ เตนาภิสตฺโตสฺมีติ โส อหํ มหาราช เตน วานเรน อภิสตฺโต ปาปกมฺเม ปริณเต เตนาภิสตฺโตสฺมีติ มญฺญมาโน เอวมาห ฯ อทฺทิโตติ อุปทฺทุโต ฯ อุปาคมีติ เอกํ รหทํ อุปคโตสฺมิ ฯ สมปชฺชถาติ ชาโต เอวรูโป หุตฺวา อุปฏฺฐาสิ ฯ ยาวนฺโตติ ยตฺตกานิ ฯ คณฺฑา ชาเยถาติ คณฺฑา ชายึสุ ฯ โส กิร ปิปาสํ สณฺฐาเรตุํ อสกฺโกนฺโต อุทกญฺชลึ อุกฺขิปิตฺวา โถกํ ปิวิตฺวา เสสํ สรีเร สิญฺจิ ฯ อถสฺส ตาวเทว อุทกพินฺทุคณนาย อฑฺฒเวลุวปกฺกปฺปมาณา คณฺฑา อุฏฺฐหึสุ ตสฺมา เอวมาห ฯ ปภินฺนาติ เต คณฺฑา ตํ ทิวสเมว ภิชฺชิตฺวา กุณปา ปูติคนฺธิกา หุตฺวา ปุพฺพโลหิตานิ ปคฺฆรึสุ ฯ เยนาติ เยน เยน มคฺเคน ฯ โอกิตฺตาติ ปูติคนฺเธน โอกิณฺณา ปุรกฺขตา ปริวาริตา ฯ มาสฺสุ โอเรน อาคมาติ ทุฏฺฐสตฺตโอเรน มาสฺสุ อาคมา อมฺหากํ สนฺติกํ มา อคมาสีติ เอวํ วทนฺตา นิวาเรนฺตีติปิ อตฺโถ ฯ สตฺตวสฺสานิ ทานิ เมติ มหาราช ตโต ปฏฺฐาย อิทานิ สตฺต วสฺสานิ มม เอตฺตกํ กาลํ สกกมฺมมนุโภมิ ฯ อิติ โส อตฺตโน มิตฺตทุพฺภิกมฺมํ วิตฺถาเรตฺวา มหาราช มญฺเญว โอโลเกตฺวา เอวรูปํ กมฺมํ น เกนจิ กตฺตพฺพนฺติ วตฺวา ตํ โวติ อาทิมาห ฯ ตตฺถ ตนฺติ ตสฺมา ฯ ยสฺมา เอวรูปํ กมฺมํ เอวํ ทุกฺขวิปากํ ตสฺมาติ อตฺโถ ฯ

กุฏฺฐี กิลาสี ภวติ โย มิตฺตานํ อิธทฺทุภี

กายสฺส เภทา มิตฺตทุพฺภิ นิรยํ โส อุปปชฺชตีติ อยํ อภิสมฺพุทฺธคาถา ฯ ภิกฺขเว โย อิธ โลเก มิตฺตานํ ทุพฺภติ หึสติ โส เอวรูโป โหตีติ อตฺโถ ฯ

ตสฺสาปิ ปุริสสฺส รญฺญา สทฺธึ กเถนฺตสฺเสว ปฐวี วิวรํ อทาสิ ฯ ตํ ขณญฺเญว จวิตฺวา อวีจิมฺหิ นิพฺพตฺโต ฯ ราชา ตสฺมึ ปฐวึ ปวิฏฺเฐ อุยฺยานา นิกฺขมิตฺวา นครํ ปวิฏฺโฐ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ เทวทตฺโต มยฺหํ สิลํ ปวิชฺฌิเยวาติ วตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา มิตฺตทุพฺภิปุริโส เทวทตฺโต อโหสิ กปิราชา อหเมวาติ ฯ

มหากปิชาตกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ฉฏฺฐํ ฯ