๖. อสังกิยชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๗๖ · บรรทัด ๔๙๗เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
6. Asaṅkiyajātakaṃ
asaṅkiyomhi gāmamhīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ sāvatthīvāsiupāsakaṃ ārabbha kathesi.
So kira sotāpanno ariyasāvako kenacideva karaṇīyena ekena sakaṭasatthavāhena saddhiṃ maggaṃ paṭipajjitvā ekasmiṃ araññaṭṭhāne sakaṭāni mocetvā khandhāvārabandhe kate satthavāhassāvidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle caṅkamati. Attano kālaṃ sallakkhetvāva pañcasatā corā khandhāvāraṃ vilumpissāmāti dhanumuggarādihatthā gantvā taṃ Ṭhānaṃ parivārayiṃsu. Sopi upāsako caṅkamatiyeva. Corā taṃ disvā addhā esa khandhāvārarakkhako bhavissati imassa niddaṃ okkantakāle vilumpissāmāti ajjhottharituṃ asakkontā tattha tattheva aṭṭhaṃsu. Sopi upāsako paṭhamayāmepi majjhimayāmepi pacchimayāmepi caṅkamantoyeva aṭṭhāsi. Paccūsakālo jāto. Corā okāsaṃ alabhantā gahitagahite pāsāṇamuggarādayo chaḍḍetvā palāyiṃsu. Upāsakopi attano kammaṃ niṭṭhāpetvā puna sāvatthiṃ āgantvā satthāraṃ upasaṅkamitvā bhante attānaṃ rakkhamānā pararakkhakā hontīti pucchi. Āma upāsaka attānaṃ rakkhanto paraṃ rakkhati paraṃ rakkhanto attānaṃ rakkhatiyevāti. So yāva subhāsitamidaṃ bhante bhagavatā ahaṃ ekena satthavāhena saddhiṃ maggaṃ paṭipanno rukkhamūle caṅkamanto attānaṃ rakkhissāmīti sakalaṃ satthaṃ rakkhinti āha. Satthā upāsaka pubbepi paṇḍitā attānaṃ rakkhantā paraṃ rakkhiṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente tadā bodhisatto brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto kāmesu ādīnavaṃ disvā isipabbajjaṃ pabbajitvā himavante vasanto loṇambilasevanatthāya janapadaṃ āgantvā janapadacārikaṃ caranto ekena satthavāhena saddhiṃ maggaṃ paṭipajjitvā ekasmiṃ araññaṭṭhāne satthe niviṭṭhe satthato avidūre jhānasukhena vītināmento aññatarasmiṃ rukkhamūle caṅkamanto aṭṭhāsi. Atha kho pañcasatacorā sāyamāsabhattassa bhuttakāle Taṃ sakaṭasatthaṃ valumpissāmāti āgantvā parivārayiṃsu. Te taṃ tāpasaṃ disvā sace ayaṃ amhe passissati satthavāsikānaṃ ārocessati etassa niddūpagatavelāya vilumpissāmāti tattheva aṭṭhaṃsu. Tāpasopi sakalampi rattiṃ caṅkamatiyeva. Corā okāsaṃ alabhitvā gahitamuggarapāsāṇe chaḍḍetvā sakaṭasatthavāsīnaṃ saddaṃ datvā bhonto satthavāsino sace esa rukkhamūle caṅkamanatāpaso ajja nābhavissa sabbe mahāvilopaṃ patvā abhavissaṃsu sve tāpasassa mahāsakkāraṃ kareyyāthāti vatvā pakkamiṃsu. Te pabhātāya rattiyā corehi chaḍḍite muggarapāsāṇādayo disvā bhītā bodhisattassa santikaṃ gantvā vanditvā bhante diṭṭhā vo corāti pucchiṃsu. Āma āvuso diṭṭhāti. Bhante ettake vo core disvā bhayaṃ vā sārajjaṃ vā na uppajjīti. Bodhisatto āvuso core disvā bhayaṃ vā sārajjaṃ vā sadhanassa hoti ahampana niddhano svāhaṃ kiṃ bhāyissāmi mayhaṃ hi gāmepi araññepi vasantassa bhayaṃ vā sārajjaṃ vā natthīti vatvā tesaṃ dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha
asaṅkiyomhi gāmamhi araññe natthi me bhayaṃ
ujumaggaṃ samāruḷho mettāya karuṇāya cāti.
Tattha asaṅkiyomhi gāmamhīti saṅkāya niyutto patiṭṭhitoti saṅkiyo na saṅkiyo asaṅkiyo ahaṃ gāme vasantopi saṅkāya appatiṭṭhitattā asaṅkiyo nibbhayo nirāsaṅkoti dīpeti. Araññeti Gāmagāmūpacāravinimuttaṭṭhāne. Ujumaggaṃ samāruḷho mettāya karuṇāya cāti ahaṃ tikacatukkajjhānikāhi mettākaruṇāhi kāyavaṅkādivirahitaṃ ujuṃ brahmalokagāmimaggaṃ āruḷhoti vadati. Athavā. Parisuddhasīlatāya kāyavacīmanovaṅkavirahitaṃ ujuṃ devalokamaggaṃ āruḷhomhīti dassetvā tato uttariṃ mettāya karuṇāya ca patiṭṭhitattā ujuṃ brahmalokamaggaṃ āruḷhomhīti dasseti. Aparihīnajjhānassa hi ekantena brahmalokaparāyanattā mettākaruṇādayo ujumaggā nāma.
Evaṃ bodhisatto imāya gāthāya dhammaṃ desetvā tuṭṭhacittehi tehi manussehi sakkato pūjito yāvajīvaṃ cattāro brahmavihāre bhāvetvā brahmaloke nibbatti.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi tadā satthavāsino buddhaparisā ahesuṃ tāpaso pana ahamevāti.
Asaṅkiyajātakaṃ chaṭṭhaṃ.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด