โตเทยยมาณวกปัญหานิทเทส

[๓๔๖] ยสฺมึ กามา น วสนฺติ (อิจฺจายสฺมา โตเทยฺโย) ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโส ฯ

[๓๔๗] ยสฺมึ กามา น วสนฺตีติ ยสฺมึ กามา น วสนฺติ น สํวสนฺติ น อาสวนฺติ

[๑] ฯ อิจฺจายสฺมา โตเทยฺโยติ อิจฺจาติ ปทสนฺธิ ฯเปฯ ปทานุปุพฺพกเมตํ อิจฺจาติ ฯ อายสฺมาติ ปิยวจนํ ครุวจนํ สคารวสปฺปติสฺสาธิวจนเมตํ อายสฺมาติ ฯ โตเทยฺโยติ ตสฺส พฺราหฺมณสฺส นามํ ฯเปฯ อภิลาโปติ อิจฺจายสฺมา โตเทยฺโย ฯ

[๓๔๘] ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชตีติ ตณฺหา ยสฺส นตฺถิ

[๒] น สํวิชฺชติ นุปลพฺภติ ปหีนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา อภพฺพุปฺปตฺติกา ญาณคฺคินา ทฑฺฒาติ ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ ฯ

[๓๔๙] กถงฺกถา จ โย ติณฺโณติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ อุตฺติณฺโณ นิตฺติณฺโณ อติกฺกนฺโต สมติกฺกนฺโต วีติวตฺโตติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ ฯ

[๓๕๐] วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโสติ วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโส กึสณฺฐิโต กึปกาโร กึปฏิภาโค อิจฺฉิตพฺโพติ วิโมกฺขํ ปุจฺฉตีติ #๑ ม. น ปริวสนฺตีติ ยสฺมึ กามา น วสนฺติ ฯ ๒ ม. น สติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโส ฯ เตนาห โส พฺราหฺมโณ ยสฺมึ กามา น วสนฺติ (อิจฺจายสฺมา โตเทยฺโย) ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโสติ ฯ

[๓๕๑] ยสฺมึ กามา น วสนฺติ (โตเทยฺยาติ ภควา) ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส นาปโร ฯ

[๓๕๒] ยสฺมึ กามา น วสนฺตีติ ยสฺมินฺติ

[๑] อรหนฺเต ขีณาสเว ฯ กามาติ อุทฺทานโต เทฺว กามา วตฺถุกามา จ กิเลสกามา จ ฯเปฯ อิเม วุจฺจนฺติ วตฺถุกามา ฯเปฯ อิเม วุจฺจนฺติ กิเลสกามา ฯ น วสนฺตีติ ยสฺมึ กามา น วสนฺติ น สํวสนฺติ น อาวสนฺตีติ

[๒] ยสฺมึ กามา น วสนฺติ ฯ โตเทยฺยาติ ภควาติ โตเทยฺยาติ ภควา ตํ พฺราหฺมณํ นาเมน อาลปติ ฯ ภควาติ คารวาธิวจนเมตํ ฯเปฯ สจฺฉิกา ปญฺญตฺติ ยทิทํ ภควาติ โตเทยฺยาติ ภควา ฯ

[๓๕๓] ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชตีติ ตณฺหาติ รูปตณฺหา สทฺทตณฺหา คนฺธตณฺหา รสตณฺหา โผฏฺฐพฺพตณฺหา ธมฺมตณฺหา ฯ ยสฺสาติ อรหโต ขีณาสวสฺส ฯ ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชตีติ ตณฺหา #๑ ม. ยสฺมึ ปุคฺคเล ฯ ๒ ม. ปริวสนฺตีติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ยสฺส นตฺถิ น สํวิชฺชติ นุปลพฺภติ ปหีนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา อภพฺพุปฺปตฺติกา ญาณคฺคินา ทฑฺฒาติ ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ ฯ

[๓๕๔] กถงฺกถา จ โย ติณฺโณติ กถงฺกถา วุจฺจติ วิจิกิจฺฉา ทุกฺเข กงฺขา ฯเปฯ ฉมฺภิตตฺตํ จิตฺตสฺส มโนวิเลโข ฯ โยติ โย โส

[๑] ขีณาสโว ฯ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ อุตฺติณฺโณ นิตฺติณฺโณ อติกฺกนฺโต สมติกฺกนฺโต วีติวตฺโตติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ ฯ

[๓๕๕] วิโมกฺโข ตสฺส นาปโรติ นตฺถิ ตสฺส อปโร วิโมกฺโข เยน วิโมกฺเขน วิมุจฺเจยฺย

[๒] กถํ ตสฺส วิโมกฺเขน กรณียนฺติ วิโมกฺโข ตสฺส นาปโร ฯ เตนาห ภควา ยสฺมึ กามา น วสนฺติ (โตเทยฺยาติ ภควา) ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส นาปโรติ ฯ

[๓๕๖] นิราสโส โส อุท อาสสาโน ปญฺญาณวา โส อุท ปญฺญกปฺปี มุนึ อหํ สกฺก ยถา วิชญฺญํ ตมฺเม วิยาจิกฺข สมนฺตจกฺขุ ฯ

[๓๕๗] นิราสโส โส อุท อาสสาโนติ นิตฺตโณฺห โส #๑ ม. อรหํ ฯ ๒ ม. วิมุตฺโต โส ฯ อุทาหุ สตโณฺห รูปํ อาสึสติ สทฺเท คนฺเธ รเส โผฏฺฐพฺเพ กุลํ คณํ อาวาสํ ลาภํ ยสํ ปสํสํ สุขํ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสน- คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ กามธาตุํ รูปธาตุํ อรูปธาตุํ กามภวํ รูปภวํ อรูปภวํ สญฺญาภวํ อสญฺญาภวํ เนวสญฺญานาสญฺญาภวํ เอกโวการภวํ จตุโวการภวํ ปญฺจโวการภวํ อตีตํ อนาคตํ ปจฺจุปฺปนฺนํ ทิฏฺฐสุตมุตวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม อาสึสติ อิจฺฉติ ๑ สาทิยติ ปตฺเถติ ปิเหติ อภิชปฺปตีติ นิราสโส โส อุท อาสสาโน ฯ

[๓๕๘] ปญฺญาณวา โส อุท ปญฺญกปฺปีติ ปญฺญาณวา โสติ ปณฺฑิโต ปญฺญวา พุทฺธิมา ญาณี วิภาวี เมธาวี ฯ อุท ปญฺญกปฺปีติ อุทาหุ อฏฺฐสมาปตฺติญาเณน วา ปญฺจาภิญฺญาญาเณน วา มิจฺฉาญาเณน วา ตณฺหากปฺปํ วา ทิฏฺฐิกปฺปํ วา กปฺเปติ ชเนติ สญฺชเนติ นิพฺพตฺเตติ อภินิพฺพตฺเตตีติ ปญฺญาณวา โส อุท ปญฺญกปฺปี ฯ

[๓๕๙] มุนึ อหํ สกฺก ยถา วิชญฺญนฺติ สกฺกาติ สกฺโก ฯ อถวา ๒ สกฺยกุลา ปพฺพชิโตติปิ สกฺโก ฯ อถวา อทฺโธ มหทฺธโน ธนวาติปิ สกฺโก ฯ ตสฺสิมานิ ธนานิ เสยฺยถีทํ สทฺธาธนํ สีลธนํ หิริธนํ โอตฺตปฺปธนํ สุตธนํ จาคธนํ ปญฺญาธนํ สติปฏฺฐานธนํ สมฺมปฺปธานธนํ อิทฺธิปฺปาทธนํ อินฺทฺริยธนํ พลธนํ โพชฺฌงฺคธนํ มคฺคธนํ ผลธนํ นิพฺพานธนํ ฯ เตหิ อเนกวิเธหิ #๑ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ม. อยํ สทฺโท นตฺถิ ฯ ธนรตเนหิ อทฺโธ มหทฺธโน ธนวาติปิ สกฺโก ฯ อถวา ปหุ วิสวี อลมตฺโต สูโร วีโร วิกฺกนฺโต อภิรุ อจฺฉมฺภี อนุตฺราสี อปลายี ปหีนภยเภรโว วิคตโลมหํโสติปิ สกฺโก ฯ มุนึ อหํ สกฺก ยถา วิชญฺญนฺติ ยํ ๑ สกฺก มุนึ ชาเนยฺยํ วิชาเนยฺยํ ปฏิวิชาเนยฺยํ ปฏิวิชฺเฌยฺยนฺติ ๒ มุนึ อหํ สกฺก ยถา วิชญฺญํ ฯ

[๓๖๐] ตมฺเม วิยาจิกฺข สมนฺตจกฺขูติ ตนฺติ ยํ ปุจฺฉามิ ยํ ยาจามิ ยํ อชฺเฌสามิ ยํ ปสาเทมิ ฯ วิยาจิกฺขาติ อาจิกฺข เทเสหิ ปญฺญเปหิ ปฏฺฐเปหิ วิวราหิ วิภชาหิ อุตฺตานีกโรหิ ปกาเสหิ ฯ สมนฺตจกฺขูติ สมนฺตจกฺขุ วุจฺจติ สพฺพญฺญุตญาณํ ฯเปฯ ตถาคโต เตน สมนฺตจกฺขูติ ตมฺเม วิยาจิกฺข สมนฺตจกฺขุ ฯ เตนาห โส พฺราหฺมโณ นิราสโส โส อุท อาสสาโน ปญฺญาณวา โส อุท ปญฺญกปฺปี มุนึ อหํ สกฺก ยถา วิชญฺญํ ตมฺเม วิยาจิกฺข สมนฺตจกฺขูติ ฯ

[๓๖๑] นิราสโส โส น จ อาสสาโน ปญฺญาณวา โส น จ ปญฺญกปฺปี เอวมฺปิ โตเทยฺย มุนึ วิชาน อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตํ ฯ

[๓๖๒] นิราสโส โส น จ อาสสาโนติ นิตฺตโณฺห โส น

[๓] #๑-๒ ม. สกฺก ยถาหํ มุนึ ชาเนยฺยํ อาชาเนยฺยํ วิชาเนยฺยํ ... ฯ เอวมีทิเสสุ #ฐาเนสุ ฯ ๓ ม. โส ฯ สตโณฺห รูปํ ๑ นาสึสติ สทฺเท คนฺเธ ฯเปฯ ทิฏฺฐสุตมุตวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม นาสึสติ น อิจฺฉติ น สาทิยติ น ปตฺเถติ น ปิเหติ นาภิชปฺปตีติ นิราสโส โส น จ อาสสาโน ฯ

[๓๖๓] ปญฺญาณวา โส น จ ปญฺญกปฺปีติ ปญฺญาณวา โสติ ปณฺฑิโต ปญฺญวา พุทฺธิมา ญาณี วิภาวี เมธาวี ฯ น จ ปญฺญกปฺปีติ อฏฺฐสมาปตฺติญาเณน วา ปญฺจาภิญฺญาญาเณน วา มิจฺฉาญาเณน วา ตณฺหากปฺปํ วา ทิฏฺฐิกปฺปํ วา น กปฺเปติ น ชเนติ น สญฺชเนติ น นิพฺพตฺเตติ นาภินิพฺพตฺเตตีติ ปญฺญาณวา โส น จ ปญฺญกปฺปี ฯ

[๓๖๔] เอวมฺปิ โตเทยฺย มุนึ วิชานาติ มุนินฺติ โมนํ วุจฺจติ ญาณํ ฯเปฯ สงฺคชาลมติจฺจ โส มุนิ ฯ เอวมฺปิ โตเทยฺย มุนึ วิชานาติ โตเทยฺย เอวํ มุนึ ชาน วิชาน ๒ ปฏิวิชานาติ

[๓] เอวมฺปิ โตเทยฺย มุนึ วิชาน ฯ

[๓๖๕] อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตนฺติ อกิญฺจนนฺติ ราคกิญฺจนํ โทสกิญฺจนํ โมหกิญฺจนํ มานกิญฺจนํ ทิฏฺฐิกิญฺจนํ กิเลสกิญฺจนํ ทุจฺจริตกิญฺจนํ ยสฺเสเต ๔ กิญฺจนา ปหีนา สมุจฺฉินฺนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา อภพฺพุปฺปตฺติกา ญาณคฺคินา ทฑฺฒา ๔ โส วุจฺจติ อกิญฺจโน ฯ กามภเวติ ๕ กามาติ อุทฺทานโต เทฺว กามา วตฺถุกามา จ กิเลสกามา จ ฯเปฯ อิเม วุจฺจนฺติ วตฺถุกามา ฯเปฯ อิเม วุจฺจนฺติ กิเลสกามา ฯ ภวาติ เทฺว ภวา #๑ ม. รูเป ฯ ๒ ม. ปฏิชาน ฯ ๓ ม. ปฏิวิชฺฌาติ ฯ ๔-๔ ม. ยสฺเสตานิ #กิญฺจนานิ ... ทฑฺฒานิ ฯ ๕ อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ กมฺมภโว จ ปฏิสนฺธิโก จ ปุนพฺภโว ฯเปฯ อยํ ปฏิสนฺธิโก ปุนพฺภโว ฯ อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตนฺติ อกิญฺจนํ กาเม จ ภเว จ อสตฺตํ อลคฺคํ อลคฺคิตํ อปลิพุทฺธํ นิกฺขนฺตํ นิสฺสฏฺฐํ วิปฺปมุตฺตํ วิสํยุตฺตํ วิมริยาทิกเตน เจตสา วิหรนฺตนฺติ อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตํ ฯ เตนาห ภควา นิราสโส โส น จ อาสสาโน ปญฺญาณวา โส น จ ปญฺญกปฺปี เอวมฺปิ โตเทยฺย มุนึ วิชาน อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตนฺติ ฯ สห คาถาปริโยสานา ฯเปฯ สตฺถา เม ภนฺเต ภควา สาวโกหมสฺมีติ ฯ โตเทยฺยมาณวกปญฺหานิทฺเทโส นวโม ฯ ____________________ กปฺปมาณวกปญฺหานิทฺเทโส