ติสสเมตเตยยมาณวกปัญหานิทเทส

2. Tissametteyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā

Dutiye tissametteyyasuttaniddese:- kodha santusitoti niṭṭhite pana ajitasutte "kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī"ti 4- evaṃ mogharājā pucchituṃ ārabhi. "na tāvassa indriyāni paripākaṃ gatānī"ti ñatvā

@Footnote: 1 cha.Ma. casaddo na dissati 2 cha.Ma..........sahassānañca

@3 ka. saccābhisittaladdha... 4 khu.su. 25/1125/549,

@khu.cūḷa. 30/503/245 (syā) Bhagavā "tiṭṭha tvaṃ mogharāja, añño pucchatū"ti paṭikkhipi. Tato tissametteyyo attano saṃsayaṃ pucchanto "kodhā"ti gāthamāha. Tattha kodha santusitoti ko idha satto tuṭṭho. Iñjitāti taṇhādiṭṭhivipphanditāni. Ubhantamabhiññāyāti ubho ante abhijānitvā. Mantā na limpatīti 1- paññāya na limpati. 2-

Paripuṇṇasaṅkappoti nekkhammādivitakkehi paripuṇṇasaṅkappattā paripuṇṇamanoratho.

Taṇhiñjitanti taṇhāya calitaṃ. Diṭṭhiñjitādīsupi eseva nayo. Kāmiñjitanti kilesakāmehi iñjitaṃ phanditaṃ. "kammiñjitan"tipi pāṭho, taṃ na sundaraṃ.

Mahanto purisoti mahāpuriso. Uttamo purisoti aggapuriso. Padhāno purisoti seṭṭhapuriso. Alāmako purisoti visiṭṭhapuriso. Jeṭṭhako purisoti pāmokkhapuriso. Aheṭṭhimako 3- purisoti uttamapuriso. Purisānaṃ koṭippatto purisoti padhānapuriso. Sabbesaṃ icchito puriso pavarapuriso.

Sibbinimaccagāti taṇhaṃ atiagā, atikkamitvā ṭhito. Upaccagāti bhusaṃ atiagā.

Tassetamatthaṃ bhagavā byākaronto "kāmesū"ti gāthādvayamāha. Tattha kāmesu brahmacariyavāti kāmanimittaṃ brahmacariyavā, kāmesu ādīnavaṃ disvā maggabrahmacariyena samannāgatoti vuttaṃ hoti. Ettāvatā santusitataṃ dassesi. "vītataṇho"tiādīhi aniñjitataṃ. 4- Tattha saṅkhāya nibbutoti aniccādivasena dhamme vīmaṃsitvā rāgādinibbānena nibbuto.

Asaddhammasamāpattiyāti nīcadhammasamāyogato. Āratīti ārakā ramaṇaṃ. Viratīti tāya vinā ramaṇaṃ. 5- Paṭiviratīti paṭinivattitvā tāya vinā ramaṇaṃ. 5- Veramaṇīti veravināsanaṃ 6- akiriyāti kiriyāpacchindanaṃ. 7- Akaraṇanti karaṇaparicchindanaṃ. Anajjhāpattīti anāpajjanatā. Velāanatikkamoti sīmāanatikkamo. Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā pākaṭameva.

@Footnote: 1 cha.Ma. na lippatīti 2 cha.Ma. na lippati 3 cha.Ma. na heṭṭhimako 4 ka. anejataṃ

@5 ka. viramaṇaṃ 6 Ma. ramaṇaṃ 7 Sī. kiriyāparicchindanaṃ

Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsikasahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. Sesaṃ pubbasadisameva.

Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesaṭṭhakathāya

tissametteyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.

Dutiyaṃ.