มาติกา

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๑ ภาษาบาลี อักษรไทย พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๒๓ สุตฺต. ขุ. ปฏิสมฺภิทามคฺโค สุตฺตนฺตปิฏเก ขุทฺทกนิกายสฺส ปฏิสมฺภิทามคฺโค ----- นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส มาติกา โสตาวธาเน ปญฺญา สุตมเย ญาณํ สุตฺวาน สํวเร ปญฺญา สีลมเย ญาณํ สํวริตฺวา ๑- สมาทหเน ปญฺญา สมาธิภาวนามเย ญาณํ ปจฺจยปริคฺคเห ปญฺญา ธมฺมฏฺฐิติญาณํ อตีตานาคต- ปจฺจุปฺปนฺนานํ ธมฺมานํ สงฺขิปิตฺวา ววตฺถาเน ปญฺญา สมฺมสเน ญาณํ ปจฺจุปฺปนฺนานํ ธมฺมานํ วิปริณามานุปสฺสเน ปญฺญา อุทยพฺพยานุปสฺสเน ญาณํ อารมฺมณํ ปฏิสงฺขา ภงฺคานุปสฺสเน ปญฺญา วิปสฺสเน ญาณํ ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ มุญฺจิตุกมฺยตาปฏิสงฺขาสนฺติฏฺฐนา ปญฺญา สงฺขารุเปกฺขาสุ ๒- ญาณํ พหิทฺธาวุฏฺฐานวิวฏฺฏเน ปญฺญา โคตฺรภุญาณํ ทุภโตวุฏฺฐานวิวฏฺฏเน ปญฺญา มคฺเค ญาณํ ปโยคปฺปฏิปฺปสฺสทฺธิปญฺญา ผเล @เชิงอรรถ: ๑ สี. สํวเร ฐตฺวา ฯ ๒ สี. สงฺขารุเปกฺเขสุ ฯ ญาณํ ฉินฺนมนุปสฺสเน ๑- ปญฺญา วิมุตฺติญาณํ ตทา สมุปาคเต ๒- ธมฺเม ปสฺสเน ๓- ปญฺญา ปจฺจเวกฺขเณ ญาณํ อชฺฌตฺตววตฺถาเน ปญฺญา วตฺถุนานตฺเต ญาณํ พหิทฺธาววตฺถาเน ปญฺญา โคจรนานตฺเต ญาณํ จริยาววตฺถาเน ปญฺญา จริยานานตฺเต ญาณํ จตุธมฺมววตฺถาเน ปญฺญา ภูมินานตฺเต ญาณํ นวธมฺมววตฺถาเน ปญฺญา ธมฺมนานตฺเต ญาณํ อภิญฺญาปญฺญา ญาตฏฺเฐ ญาณํ ปริญฺญาปญฺญา ตีรณฏฺเฐ ญาณํ ปหาเน ปญฺญา ปริจฺจาคฏฺเฐ ญาณํ ภาวนาปญฺญา เอกรสฏฺเฐ ญาณํ สจฺฉิกิริยาปญฺญา ผสฺสนฏฺเฐ ๔- ญาณํ อตฺถนานตฺเต ปญฺญา อตฺถปฏิสมฺภิเท ญาณํ ธมฺมนานตฺเต ปญฺญา ธมฺมปฏิสมฺภิเท ญาณํ นิรุตฺตินานตฺเต ปญฺญา นิรุตฺติปฏิสมฺภิเท ญาณํ ปฏิภาณนานตฺเต ปญฺญา ปฏิภาณปฏิสมฺภิเท ญาณํ วิหารนานตฺเต ปญฺญา วิหารฏฺเฐ ญาณํ สมาปตฺตินานตฺเต ปญฺญา สมาปตฺตฏฺเฐ ญาณํ วิหารสมาปตฺติ- นานตฺเต ปญฺญา วิหารสมาปตฺตฏฺเฐ ญาณํ อวิกฺเขปปริสุทฺธตฺตา อาสวสมุจฺเฉเท ปญฺญา อานนฺตริกสมาธิสฺมึ ญาณํ ทสฺสนาธิปเตยฺยํ สนฺโต จ วิหาราธิคโม ปณีตาธิมุตฺตตาปญฺญา อรณวิหาเร ญาณํ ทฺวีหิ พเลหิ ๕- สมนฺนาคตตฺตา ตโย จ สงฺขารานํ ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา โสฬสหิ ญาณจริยาหิ นวหิ สมาธิจริยาหิ วสีภาวตาปญฺญา นิโรธสมาปตฺติยา ญาณํ สมฺปชานสฺส @เชิงอรรถ: ๑ ม. ฉินฺนวฏุมานุปสฺสเน ฯ ๒ สี. ม. ยุ. สมุทาคเต ฯ ๓ ยุ. วิปสฺสเน ฯ @ ๔ ยุ. ผุสฺสนฏฺเฐ ฯ ๕ สี. ผเลหิ ฯ ปวตฺตปริยาทาเน ปญฺญา ปรินิพฺพาเน ญาณํ สพฺพธมฺมานํ สมฺมาสมุจฺเฉเท นิโรเธ จ อนุปฏฺฐานตาปญฺญา สมสีสฏฺเฐ ญาณํ ปุถุนานตฺตเตชปริยาทาเน ปญฺญา สลฺเลขฏฺเฐ ญาณํ อสลฺลีนตฺตปหิตตฺตปคฺคหฏฺเฐ ปญฺญา วิริยารมฺเภ ญาณํ นานาธมฺมปฺปกาสนตาปญฺญา อตฺถสนฺทสฺสเน ญาณํ สพฺพธมฺมานํ เอกสงฺคหตา นานตฺเตกตฺตปฏิเวเธ ปญฺญา ทสฺสนวิสุทฺธิญาณํ วิทิตตฺตา ปญฺญา ขนฺติญาณํ ผุฏฺฐตฺตา ปญฺญา ปริโยคาหเน ๑- ญาณํ สโมทหเน ปญฺญา ปเทสวิหาเร ญาณํ อธิปตตฺตา ปญฺญา สญฺญาวิวฏฺเฏ ญาณํ นานตฺเต ปญฺญา เจโตวิวฏฺเฏ ญาณํ อธิฏฺฐาเน ปญฺญา จิตฺตวิวฏฺเฏ ญาณํ สุญฺญเต ปญฺญา ญาณวิวฏฺเฏ ญาณํ โวสฺสคฺเค ปญฺญา วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณํ ตถฏฺเฐ ปญฺญา สจฺจวิวฏฺเฏ ญาณํ กายมฺปิ จิตฺตมฺปิ เอกววตฺถานตา สุขสญฺญญฺจ ลหุสญฺญญฺจ อธิฏฺฐานวเสน อิชฺฌนฏฺเฐ ปญฺญา อิทฺธิวิเธ ญาณํ วิตกฺกวิปฺผารวเสน นานตฺเตกตฺตสทฺทนิมิตฺตานํ ปริโยคาหเน ปญฺญา โสตธาตุวิสุทฺธิญาณํ ติณฺณํ จิตฺตานํ วิปฺผารตฺตา อินฺทฺริยานํ ปสาทวเสน นานตฺเตกตฺต- วิญฺญาณจริยา ปริโยคาหเน ปญฺญา เจโตปริยญาณํ ปจฺจยปฺปวตฺตานํ ธมฺมานํ นานตฺเตกตฺตกมฺมวิปฺผารวเสน ปริโยคาหเน ปญฺญา ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ โอภาสวเสน นานตฺเตกตฺตรูปนิมิตฺตานํ ทสฺสนฏฺเฐ ปญฺญา ทิพฺพจกฺขุญาณํ จตุสฏฺฐิยา อากาเรหิ ติณฺณํ อินฺทฺริยานํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ปริโยคาหเณ ฯ เอวมุปริ ฯ วสีภาวตาปญฺญา อาสวานํ ขเย ญาณํ ปริญฺญฏฺเฐ ปญฺญา ทุกฺเข ญาณํ ปหานฏฺเฐ ปญฺญา สมุทเย ญาณํ สจฺฉิกิริยฏฺเฐ ปญฺญา นิโรเธ ญาณํ ภาวนฏฺเฐ ปญฺญา มคฺเค ญาณํ ทุกฺเข ญาณํ ทุกฺขสมุทเย ญาณํ ทุกฺขนิโรเธ ญาณํ ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิเท ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิเท ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิเท ญาณํ ปฏิภาณปฏิสมฺภิเท ญาณํ อินฺทฺริยปโรปริยตฺเต ญาณํ สตฺตานํ อาสยานุสเย ญาณํ ยมกปาฏิหิเร ๑- ญาณํ มหากรุณาสมาปตฺติยา ญาณํ สพฺพญฺญุตญาณํ อนาวรณญาณํ อิมานิ เตสตฺตติ ญาณานิ อิเมสํ เตสตฺตติยา ๒- ญาณานํ สตฺตสฏฺฐี ญาณานิ สาวกสาธารณานิ ฉ ญาณานิ อสาธารณานิ สาวเกหีติ ฯ มาติกา นิฏฺฐิตา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ยมกปาฏิหีเร ฯ ๒ ยุ. เตสตฺตตีนํ ฯ