๔. สังคหิเตนสังคหิตปทนิทเทส

๔. จตุตฺถนย สงฺคหิเตนสงฺคหิตปทวณฺณนา

อิทานิ สงฺคหิเตนสงฺคหิตปทํ ภาเชตุํ สมุทยสจฺเจนาติอาทิ อารทฺธํ. ตตฺถ ยํ ขนฺธาทีหิ สงฺคหิเตน ขนฺธาทิวเสน สงฺคหิตํ, ปุน ตสฺเสว ขนฺธาทีหิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม......วิญฺญาณกฺขนฺธา จ ๒ ฉ.ม. สงฺขารสทิโส

@๓ ฉ.ม. เอตฺถ ปิ-สทฺโท น ทิสฺสติ สงฺคหํ ปุจฺฉิตฺวา วิสฺสชฺชนํ กตํ, ตํ ขนฺธายตนธาตูสุ เอกมฺปิ สกลโกฏฺฐาสํ คเหตฺวา ฐิตปเทสุ น ยุชฺชติ. สกเลน หิ ขนฺธาทิปเทน อญฺญํ ขนฺธาทิวเสน สงฺคหิตํ นาม นตฺถิ, ยํ อตฺตโน สงฺคาหกํ สงฺคณฺหิตฺวา ปุน เตเนว ขนฺธาทิ- วเสน ๑- สงฺคหํ คจฺเฉยฺย, ตสฺมา ตถารูปานิ ปทานิ อิมสฺมึ วาเร น คหิตานิ. ยานิ ปน ปทานิ สงฺขาเรกเทสํ วา อญฺเญน อสมฺมิสฺสํ ทีเปนฺติ เวทเนกเทสํ วา สุขุมรูปํ วา สจฺเจกเทสํ ๒- วา, ตานิ อิธ คหิตานิ. เตสํ อิทมุทฺทานํ:-

"เทฺว สจฺจา ปณฺณรสินฺทฺริยา เอกาทส ปฏิจฺจปทา

อุทฺธํ ปน ๓- เอกาทส โคจฺฉกปทเมตฺถ ๔- ตึสวิธา"ติ.

ปญฺหา ปเนตฺถ เทฺวเยว โหนฺติ. ตตฺถ ยํ ปุจฺฉาย อุทฺธฏํ ปทํ, ตเทว เยหิ ธมฺเมหิ ขนฺธาทิวเสน สงฺคหิตํ, เต ธมฺเม สนฺธาย สพฺพตฺถ เอเกน ขนฺเธนาติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺรายํ นโย:- สมุทยสจฺเจน หิ ตณฺหาวชฺชา เสสสงฺขารา ขนฺธาทิสงฺคเหน สงฺคหิตา. ปุน เตหิ ตณฺหาว สงฺคหิตา, สา ตณฺหา ปุน สงฺขาเรเหว ขนฺธาทิสงฺคเหน สงฺคหิตาติ. เอเสว นโย สพฺพตฺถ. อรูปธมฺมปุจฺฉาสุ ปเนตฺถ สงฺขารกฺขนฺโธ วา เวทนากฺขนฺโธ วา เอโก ขนฺโธ นาม, รูปธมฺมปุจฺฉาสุ เอโก รูปกฺขนฺโธ. ปริเทวปุจฺฉาย สทฺทายตนํ เอกํ อายตนํ นาม, สทฺทธาตุเยว ๕- เอกา ธาตุ นาม, เสสฏฺฐาเนสุ ธมฺมายตนธมฺมธาตุวเสน ๖- อตฺโถ เวทิตพฺโพติ.

สงฺคหิเตนสงฺคหิตปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.