อริยธัมมวิปากกถา

๙. อริยธมฺมวิปากกถาวณฺณนา

อิทานิ อริยธมฺมวิปากกถา นาม โหติ. ตตฺถ เยสํ กิเลสปฺปหาน- มตฺตเมว สามญฺญผลํ, น จิตฺตเจตสิกา ธมฺมาติ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปน ตํ ๒ สี.,ม. อุตุสมุฏฺฐานาทิเภเทน อนฺธกานํ, เต สนฺธาย นตฺถิ อริยธมฺมวิปาโกติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺถ อริยธมฺมวิปาโกติ มคฺคสงฺขาตสฺส อริยธมฺมสฺส วิปาโก. กิเลสกฺขยมตฺตํ อริยผลนฺติ ลทฺธิยา ปฏิญฺญา อิตรสฺส. สามญฺญนฺติ สมณภาโว, มคฺคสฺเสตํ นามํ. "สามญฺญญฺจ โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ สามญฺญผลญฺจา"ติ ๑- หิ วุตฺตํ. พฺรหฺมญฺเญปิ เอเสว นโย.

โสตาปตฺติผลํ น วิปาโกติอาทีสุ โสตาปตฺติมคฺคาทีนํ อปจยคามิตํ สนฺธาย อริยผลานํ นวิปากภาวํ ปฏิชานาติ, ทานผลาทีนํ ปฏิกฺขิปติ. โส หิ อาจยคามีติกสฺส ๒- เอวํ อตฺถํ วาเรติ ๓-:- วิปากสงฺขาตํ อาจยํ คจฺฉนฺติ, ตํ วา อาจินนฺตา คจฺฉนฺตีติ อาจยคามิโน, วิปากํ อปจินนฺตา คจฺฉนฺตีติ อปจยคามิโนติ. ตสฺมา เอวํ ปฏิชานาติ จ ปฏิกฺขิปติ จ.

กามาวจรํ กุสลํ สวิปากํ อาจยคามีติอาทิกา ปุจฺฉา ปรวาทิสฺส, ปฏิญฺญา จ ปฏิกฺเขโป จ สกวาทิสฺส. โลกิยญฺหิ กุสลวิปากํ จุติปฏิสนฺธิโย ๔- เจว วฏฺฏญฺจ อาจินนฺตํ คจฺฉตีติ อาจยคามิ, โลกุตฺตรกุสลํ จุติปฏิสนฺธิโย เจว วฏฺฏญฺจ อปจินนฺตํ คจฺฉตีติ อปจยคามิ. เอวเมตํ สวิปากเมว โหติ, น อปจยคามีติ วจนมตฺเตน ๕- อวิปากํ. อิมมตฺถํ สนฺธาเยเวตฺถ สกวาทิโน ปฏิญฺญา จ ปฏิกฺเขโป จ เวทิตพฺพาติ.

อริยธมฺมวิปากกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.