กัมมเหตุกถา

อรรถกถากัมมเหตุกถา

ว่าด้วยเหตุแห่งกรรม

บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องเหตุแห่งกรรม หรือกรรมเป็นเหตุ.

ในเรื่องนั้น ลัทธิแห่งชนเหล่าใดว่า พระอรหันต์รูปใดผู้เคยกล่าวตู่พระอรหันต์ในภพก่อนด้วยกรรมอันใด พระอรหันต์รูปนั้นย่อมเสื่อมจากความเป็นพระอรหันต์เพราะกรรมนั้นเป็นเหตุ ดังนี้ ดุจลัทธิของนิกายปุพพเสลิยะและสมิติยะทั้งหลาย คำถามของสกวาทีว่า เพราะเหตุแห่งกรรม ดังนี้ หมายถึงชนเหล่านั้น คำตอบรับรองเป็นของปรวาที.

คำที่เหลือมีนัยเหมือนคำที่กล่าวไว้ในปริหานิกถานั่นแหละ.

ข้อว่า เพราะกล่าวตู่พระอรหันต์ทั้งหลาย ความว่า ความเป็นพระอรหันต์นี้ย่อมเสื่อมเพราะเหตุแห่งกรรมใด ปรวาทีกล่าวเพื่อให้รับรองซึ่งกรรมนั้น.

ทีนั้น สกวาทียังปรวาทีนั้นให้รับรองซึ่งฝักฝ่ายนั้นแล้ว จึงกล่าวว่า ไม่ว่าใครที่กล่าวตู่พระอรหันต์ เป็นต้น เพื่อท้วงด้วยคำว่า ถ้าว่าชนเหล่าใดพึงเป็นผู้กล่าวตู่พระอรหันต์ด้วยกรรมเหล่าใดอย่างนี้ไซร้ ชนเหล่านั้นทั้งหมดพึงบรรลุเป็นพระอรหันต์ได้หรือ ดังนี้ ปรวาทีเมื่อไม่เห็นนิยามในการบรรลุความเป็นพระอรหันต์ด้วยกรรมนั้น จึงตอบปฏิเสธ. อรรถกถากรรมเหตุกถา จบ.

รวมกถาที่มีในวรรคนี้คือ

๑. ฉคติกถา

๒. อันตราภวกถา

๓. กามคุณกถา

๔. กามกถา

๕. รูปธาตุกถา

๖. อรูปธาตุกถา

๗. รูปธาตุยาอายตนกถา

๘. อรูเปรูปกถา

๙. รูปังกัมมันติกา

๑๐. ชีวิตินทริยกถา

๑๑. กัมมเหตุกถา. วรรคที่ ๘ จบ.